پارلامەنت • 10 قىركۇيەك، 2020

سەناتتا ەرەكشە قورعالاتىن تابيعي اۋماقتار تۋرالى قۇجات قارالدى

19 رەت كورسەتىلدى

سەنات دەپۋتاتتارى ءبىرىنشى وقىلىمدا پارلامەنت دەپۋتاتتارى باستاماشىلىق جاساعان "قر كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە ەرەكشە قورعالاتىن تابيعي اۋماقتار ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى" زاڭ جوباسىن ماقۇلدادى، دەپ حابارلايدى Egemen.kz پارلامەنت سەناتىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتىنە سىلتەمە جاساپ.

سەنات توراعاسى مەملەكەت باسشىسىنىڭ جولداۋىندا كورسەتىلگەن باسىمدىقتاردى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن الدا اۋقىمدى جۇمىستار تۇرعانىن اتاپ ءوتتى. ماۋلەن اشىمباەۆ پرەزيدەنتتىڭ وسى باعىتتا ناقتى قانداي زاڭدار قابىلداۋ كەرەكتىگىن كورسەتىپ بەرگەنىنە دە نازار اۋداردى. سوعان سايكەس مەملەكەتتىك قىزمەت تۋرالى زاڭناماعا ءتيىستى تۇزەتۋلەر ەنگىزىلەتىن بولدى. جىل سوڭىنا دەيىن "ونەركاسىپ ساياساتى تۋرالى" زاڭ ازىرلەنىپ، كۆازيمەملەكەتتىك سەكتوردىڭ بارلىق ساتىپ الۋ جۇمىستارىن رەتتەيتىن ءبىرتۇتاس زاڭ قابىلدانادى.

سەنات توراعاسى جولداۋدا سالىق كودەكسىن جەتىلدىرۋگە، سىبايلاس جەمقورلىقپەن كۇرەستى كۇشەيتۋگە جانە اقپاراتقا قول جەتكىزۋدى قامتاماسىز ەتۋگە باسا ءمان بەرىلگەنىن تىلگە تيەك ەتتى. ودان بولەك، مەملەكەت باسشىسىنىڭ ازاماتتاردىڭ قۇقىعىن قورعاۋ، جەرگىلىكتى ءوزىن-ءوزى باسقارۋدى دامىتۋ، قوعامدىق باقىلاۋدى كۇشەيتۋ، قوعامدىق كەڭەستەردىڭ ءرولىن ارتتىرۋ باعىتتارىندا قۇقىقتىق نەگىز قالىپتاستىرۋدىڭ ماڭىزدىلىعىنا توقتالعانىنا نازار اۋداردى.

"الدىمىزدا اۋقىمدى جۇمىستار تۇر. سونىڭ ءبارىن دەر كەزىندە جانە جۇيەلى تۇردە جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن ايانباي ەڭبەك ەتەيىك. ءاربىر زاڭ جوباسىن ۇلتتىق مۇددە، وڭىرلەردى دامىتۋ تۇرعىسىنان قاراپ، تالقىلايىق. بۇل – سەناتورلاردىڭ مىندەتى. زاڭ جوبالارىن قاراعان كەزدە ازاماتتىق قوعام وكىلدەرىمەن، مەملەكەتتىك ەمەس ۇيىمدارمەن، ماماندارمەن قويان-قولتىق، تىعىز جۇمىس ىستەۋ قاجەت. قوعامنىڭ سۇرانىستارىن ەسكەرىپ، وزەكتى پروبلەمالاردى تالقىلاپ، ولاردىڭ شەشىلۋىنە ۇلەسىمىزدى قوسۋ – نەگىزگى باسىمدىقتارىمىزدىڭ ءبىرى"، – دەدى ماۋلەن اشىمباەۆ.

سونىمەن قاتار سەنات توراعاسى وتىرىس بارىسىندا قارالعان ەرەكشە قورعالاتىن تابيعي اۋماقتارعا قاتىستى زاڭ جوباسىنىڭ ماڭىزى زور ەكەنىن ايتتى.

"بۇگىن ءبىرىنشى وقىلىمدا قارالعان زاڭ جوباسى ەرەكشە قورعالاتىن تابيعي اۋماقتار سالاسىنداعى زاڭنامانى ودان ءارى جەتىلدىرۋگە ارنالعان. بۇل وزگەرىستەر – زامان تالابىنا ساي. سەبەبى، سوڭعى ايلاردا ەل اراسىندا قورشاعان ورتانى، جان-جانۋارلاردى قورعاۋعا قاتىستى ماسەلەلەر قىزۋ تالقىلانعانى بەلگىلى. دەپۋتاتتار وسى زاڭ جوباسىنىڭ تۇجىرىمداماسىن قولداپ وتىر. ەندى باس كوميتەت جاۋاپتى مينيسترلىكپەن بىرلەسىپ، جۇمىس بارىسىندا تۋىنداعان ماسەلەلەردى ەكىنشى وقىلىمعا دەيىن جان-جاقتى تالقىلايدى"، – دەدى ماۋلەن اشىمباەۆ.

زاڭ "كوكجايلاۋ" تاۋ شاڭعىسى كۋرورتىن سالۋ ءۇشىن ەرەكشە قورعالاتىن اۋماقتاردىڭ قۇرامىنان شىعارىلعان قورىق جەرلەرىن جانە "بۋراباي" ارنايى ەكونوميكالىق ايماعى تۋريستىك كەشەنى ءۇشىن بەرىلگەن جەكەلەگەن ۋچاسكەلەردى قايتارۋ تەتىكتەرىن ەنگىزۋدى كوزدەيدى. قازىرگى ۋاقىتتا بەلگىلى ءبىر ماقساتتارعا بولىنگەن تابيعي قورىقتار مەن كۋرورتتىق ايماقتاردىڭ ۋچاسكەلەرى ماقساتى بويىنشا پايدالانىلىپ وتىرعان جوق. پارلامەنت دەپۋتاتتارى بۇل اۋماقتاردى ۇلتتىق پاركتەر مەن بىرەگەي تابيعي كەشەندەردىڭ قۇرامىنا، مەملەكەتتىڭ ەرەكشە قورعاۋىنا قايتارۋ تۋرالى باستاما كوتەردى.

زاڭ جوباسىنا سايكەس، جەر كودەكسىنە جانە "ەرەكشە قورعالاتىن تابيعي اۋماقتار تۋرالى" زاڭعا وزگەرىستەر ەنگىزۋ قاجەت. دەپۋتاتتار عىلىمي جانە تەحنيكالىق-ەكونوميكالىق نەگىزدەمەلەرمەن ەمەس، ۇكىمەتتىڭ ۇسىنىسى بويىنشا بەيىندى ۆەدومستۆومەن جانە جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارمەن كەلىسە وتىرىپ، قورىق جەرلەرىن ەرەكشە قورعالاتىن تابيعي اۋماقتاردىڭ قۇرامىنا قايتارۋ ءراسىمىن وڭايلاتۋدى ۇسىنادى. زاڭ جوباسىندا ەرەكشە قورعالاتىن اۋماقتاردىڭ قۇرامىنا جىل بويى ماقساتقا ساي يگەرىلمەگەن بوس جەرلەر قايتارىلۋعا جاتاتىنى ايتىلعان.

"زاڭنىڭ ءمانى ەرەكشە قورعالاتىن اۋماقتاردان وزگە ماقساتتا پايدالانۋعا بەرىلگەن جەرلەر جانە نىسانالى ماقساتى، ءتۋريزمدى نەمەسە ارنايى ەكونوميكالىق ايماقتاردى دامىتۋ بويىنشا پايدالانىلماعان جەرلەر قايتارىلۋعا جاتادى. ءبىر جىلدان كەيىن، ەگەر بەرىلگەن جەر اۋىستىرىلماسا جانە ءوزىنىڭ نىسانالى ماقساتى بويىنشا پايدالانىلماسا، ۇكىمەتتىڭ شەشىمى بويىنشا جانە ۋاكىلەتتى ورگاننىڭ كەلىسىمى بويىنشا ەرەكشە قورعالاتىن تابيعي اۋماقتاردىڭ جەرلەرىنە قايتارىلادى. مىسالى، اەا ءۇشىن "بۋراباي" كۋرورتتىق ايماعىنان 360 گا بولىنگەن، ونىڭ 110 گەكتارى پايدالانىلماعان. مىنە وسىلار قايتارۋعا جاتادى. سونداي-اق، 1002 گەكتار پايدالانىلماعان "كوكجايلاۋ" تاۋ شاڭعىسى كۋرورتى كەرى قايتارىلادى"، – دەپ ءتۇسىندىردى ازىرلەۋشىلەردىڭ ءبىرى سەنات دەپۋتاتى نۇرلان قىلىشباەۆ.

سونىمەن قاتار، سەناتتىڭ جالپى وتىرىسىندا دەپۋتاتتار پرەمەر-ءمينيستردىڭ اتىنا ساۋالدار جولدادى. سەناتور مۇرات باقتيار ۇلىنىڭ ساۋالى پاندەميا كەزىندەگى دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىنىڭ جۇمىسىنا قاتىستى بولدى. ءالي بەكتاەۆتىڭ سۇراۋىندا اۋىلدىق دەنساۋلىق ساقتاۋ ماسەلەلەرى قوزعالدى. اندرەي لۋكيندى مەملەكەتتىك-جەكە مەنشىك سەرىكتەستىك پەن شوب اياسىنداعى جوبالاردىڭ جاعدايى مەن دامۋى الاڭداتادى. اقىلبەك كۇرىشباەۆ جەكە قوسالقى شارۋاشىلىق كووپەراتسياسىن دامىتۋ ماسەلەلەرى بويىنشا سۇراۋ سالدى. ال سەناتور قايرات قوجامجاروۆتى ۇلتتىق ۇلاننىڭ جەتكىلىكتى دارەجەدە قارجىلاندىرىلماۋى ماسەلەسى الاڭداتىپ وتىر.

سوڭعى جاڭالىقتار

نامىسىن تۋ ەتكەن

رۋحانيات • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار