كۆازيمەملەكەتتىك سەكتوردىڭ سىرتقى قارىزى 17 ملرد دوللاردى نەمەسە ءىجو-ءنىڭ 9,3%-ىن قۇرايدى.
ۇلتتىق ەكونوميكا ءبىرىنشى ۆيتسە-ءمينيسترى اسەت يرگاليەۆتىڭ ايتۋىنشا, حالىقارالىق تاجىريبەگە سايكەس, بۇل پارامەترلەر قاۋىپسىز دەڭگەيگە جاتادى. بيۋدجەتتىك ساياسات تۇجىرىمداماسىنا سايكەس, مەملەكەتتىك جانە كۆازيمەملەكەتتىك قارىزدىڭ (سىرتقى جانە ىشكى) اراقاتىناسى ءىجو-ءنىڭ 60%-نان اسپاۋى كەرەك (2020 جىلعى 1 ساۋىردەگى جاعداي بويىنشا – 39,8%). ۇكىمەتتىڭ سىرتقى قارىزى مەن كۆازيمەملەكەتتىك سەكتور سۋبەكتىلەرىنىڭ سىرتقى قارىزىنىڭ كولەمى ۇلتتىق قوردىڭ ۆاليۋتا اكتيۆتەرىنىڭ جالپى سوماسىنان اسپاۋى كەرەك (2020 جىلعى 1 ساۋىردەگى جاعداي بويىنشا - 50,9%).
سوڭعى 3 جىلدا مەملەكەتتىك كۆازيمەملەكەتتىك سىرتقى قارىز 6,8 ملرد اقش دوللارىنا نەمەسە 19%-عا كۆازيمەملەكەتتىك سىرتقى قارىزدى مەرزىمىنەن بۇرىن وتەۋ جانە قايتا قۇرىلىمداۋ ەسەبىنەن قىسقارتىلدى.
تاريحي تۇرعىدان العاندا, قازاقستاننىڭ مەملەكەتتىك سەكتورى الەمنىڭ قالعان بولىگىنە قاتىستى تازا كرەديت بەرۋشى بولىپ تابىلادى (2020 جىلعى 1 ساۋىردەگى جاعداي بويىنشا سىرتقى اكتيۆتەر ىشكى مىندەتتەمەلەردەن 47,5 ملرد اقش دوللارى نەمەسە 4,9 ەسە استى), ياعني قالعان الەم ولارعا قاراعاندا, بىزگە كوپ قارىزدار.
جەكە سەكتوردىڭ سىرتقى قارىزى نەمەسە كومپانياارالىق قارىز 97 ملرد دوللاردى نەمەسە ءىجو-ءنىڭ 67%-ىن قۇرايدى. ونىڭ كوپ بولىگى شەتەلدىكتەر قاتىساتىن ءۇش ءىرى جوبادان تۇرادى – قاشاعان, تشو جانە قاراشىعاناق.
سىرتقى اكتيۆتەردەن اسىپ كەتكەن سىرتقى اكتيۆتەر ءۇشىن ۇقساس تاۋارلاردىڭ ساتىلۋىن ولاردىڭ توپتارىنىڭ قازاقستاندا ورنالاسقان كومپانيالارى قارجىلاندىرادى.
حالىقارالىق ادىستەمە بويىنشا مۇنداي ينۆەستيتسيالار ەلدىڭ سىرتقى قارىزى بولىپ سانالادى.
تۇتاستاي العاندا, كومپانياارالىق قارىزدىڭ ءوسۋى وندىرىستىك قۋاتتاردى قۇرۋ مەن كەڭەيتۋگە, قازىرگى زامانعى تەحنولوگيالاردىڭ كەلۋىنە, جاڭا جۇمىس ورىندارىنىڭ اشىلۋىنا جانە بيۋدجەتكە سالىق تۇسىمدەرىنىڭ ۇلعايۋىنا ينۆەستيتسيالاردىڭ ءتۇسۋىن بىلدىرەدى.
وسىلايشا, جالپى العاندا, ەلدىڭ سىرتقى قارىزى 152,7 ملرد اقش دوللارى نەمەسە ءىجو-ءنىڭ 83% قۇرايدى. بيۋدجەتتىك ساياسات تۇجىرىمداماسىنا سايكەس, ەلدىڭ سىرتقى قارىزىنىڭ اراقاتىناسى ءىجو-ءنىڭ 100%-نان اسپاۋى كەرەك.
مينيسترلىكتىڭ حابارلاۋىنشا, ەلىمىزدىڭ سىرتقى قارىزىنىڭ 80%-ى جەكە سالانىڭ مىندەتتەمەلەرىنە تيەسىلى. وعان مەملەكەت تە, قاراپايىم ازاماتتار دا جاۋاپ بەرمەيدى.
"حالىقارالىق تاجىريبەدە سىرتقى قارىزدىڭ پارامەترلەرىن تالداعاندا, فيرمالار اراسىنداعى قارىزدى الىپ تاستاۋ ادەتكە اينالعان, ويتكەنى ول ەڭ از تاۋەكەلدى بولىپ سانالادى. ويتكەنى, اففيليرلەنگەن كرەديتورلار تابىستى قىزمەتتى جالعاستىرۋعا مۇددەلى, كوبىنە مىندەتتەمەلەر شارتتى سانالادى. قازاقستاننىڭ سىرتقى قارىزىن ۇكىمەت, ۇلتتىق بانك باقىلايدى. سىرتقى قارىز ەل تۇرعىندارىنا اۋىرتپالىق تۇسىرمەيدى", - دەدى اسەت يرگاليەۆ.
