قازاقستان • 02 قىركۇيەك، 2020

ەنەرگەتيكا مينيسترلىگى مۇناي-گاز سەكتورىن ەكسپورتتاۋعا قاتىستى اۋقىمدى جۇمىس جۇرگىزۋدە

18 رەت كورسەتىلدى

پرەمەر-مينيستر اسقار ءماميننىڭ توراعالىعىمەن وتكەن ۇكىمەت وتىرىسىندا قر پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ "جاڭا جاعدايداعى قازاقستان: ءىس-قيمىل كەزەڭى" اتتى قازاقستان حالقىنا جولداۋىن ىسكە اسىرۋ جونىندەگى شارالار قارالدى. ەنەرگەتيكا سالاسىنداعى قازىرگى جانە ورتا مەرزىمدى جوسپارلار تۋرالى ەنەرگەتيكا ءمينيسترى نۇرلان نوعاەۆ باياندادى. بۇل تۋرالى پرەمەر-ءمينيستردىڭ ءباسپاسوز قىزمەتىنە سىلتەمە جاساي وتىرىپ Egemen.kz حابارلايدى.

مۇناي-گاز سەكتورى ەلىمىزدەگى جالپى ىشكى ءونىمىنىڭ شامامەن 25%-ىن وندىرەتىن جانە ەكونوميكاعا 50%-عا جۋىق ينۆەستيتسيا تارتاتىن ەل ەكونوميكاسىنىڭ نەگىزگى قوزعاۋشى كۇشى بولعانىنا قاراماستان، مينيسترلىك مۇناي-گاز سەكتورىن شيكىزاتتىق باعىتتان قوسىلعان قۇنى جوعارى، ەكسپورتقا باعدارلانعان ءونىمدى شىعارۋعا جانە جوعارى ءبولىنىستى مۇناي گاز-حيميا ونەركاسىبىن دامىتۋعا قايتا باعدارلاۋ بويىنشا اۋقىمدى جۇمىس جۇرگىزۋدە. جاڭا كاسىپورىنداردى ىسكە قوسۋ جانە جۇمىس ىستەپ تۇرعان حوش ءيىستى كومىرسۋتەكتى، مايلار مەن پوليپروپيلەندى ءوندىرۋ زاۋىتتارىنىڭ ءونىمدى شىعارۋ كولەمدەرىن ۇدەتۋىنە بايلانىستى جىل سايىن مۇناي گاز-حيميا ونىمدەرىن شىعارۋدا ءوسىم بايقالادى.

بۇگىنگى تاڭدا سالادا 2025 جىلعا دەيىن جالپى سوماسى شامامەن $15 ملرد قۇرايتىن جوبالار قولعا الىندى. ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا، مۇناي گاز-حيمياسى سالاسىن دامىتۋعا ينۆەستيتسيالار تارتۋ ءۇشىن ۇكىمەت تاراپىنان ناقتى مەملەكەتتىك قولداۋ كورسەتىلۋدە. ارنايى ايماقتا مۇناي گاز-حيمياسى ءوندىرىسىن دامىتۋعا ارنالعان بىرىڭعاي الاڭدى قۇرۋ ينفراقۇرىلىمدى سالۋ، شيكىزاتپەن قامتاماسىز ەتۋ، كولىك شىعىستارى بويىنشا شىعىنداردى ەداۋىر ۇنەمدەۋگە مۇمكىندىك بەرەدى، بۇل ءوز الدىنا ىسكە اسىرىلىپ جاتقان جوبالاردىڭ ەكونوميكالىق تارتىمدىلىعىن ايتارلىقتاي جاقسارتادى. 

"ال ءىرى جوبالارعا توقتالاتىن بولساق، بۇگىنگى تاڭدا قۋاتى جىلىنا 500 مىڭ توننانى جانە قۇنى $2،6 ملرد قۇرايتىن پوليپروپيلەن ءوندىرۋ جونىندەگى گاز-حيميا كەشەنىنىڭ قۇرىلىسى جۇرگىزىلىپ جاتىر. جوبانى اياقتاۋ مەرزىمى – 2021 جىلدىڭ سوڭى"، دەدى ۆەدومستۆو باسشىسى.

بۇگىندە مينيسترلىك پوليەتيلەن ءوندىرۋ جوباسىن ىسكە اسىرۋ ءۇشىن زاكىرلى ينۆەستوردى تارتۋ بويىنشا بەلسەندى جۇمىس جۇرگىزىپ جاتىر.  مۇناي ونىمدەرى جانە ەلەكتر ەنەرگياسى سالاسىنداعى بيرجالىق ساۋدانى تارتىپكە كەلتىرۋ، سونداي-اق باسەكەلىستىكتى ودان ءارى دامىتۋ بويىنشا پرەزيدەنتتىڭ بەرىلگەن تاپسىرمالارىن ورىنداۋ ماقساتىندا كەلەسى شارالار ۇسىنىلادى: ونىمدەردى ارنايى تاۋار بيرجاسى ارقىلى كەزەڭ-كەزەڭىمەن ساتۋدى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن ەلەكتروندىق ساۋدا الاڭدارىنا جانە تاۋارلىق بيرجاعا قويىلاتىن تالاپتاردى ازىرلەۋ;

ەلەكتر ەنەرگياسى نارىعىندا باسەكەلەستىكتى دامىتۋ ماقساتىندا ەنەرگيا ءوندىرۋشى ۇيىمداردى ەلەكتر ەنەرگياسىن ورتالىقتاندىرىلعان ساۋدا الاڭى ارقىلى وتكىزۋگە مىندەتتەيتىن زاڭنامالىق اكتىلەردى قابىلداۋ;

ەلەكتر ەنەرگياسىن جەتكىزۋشىلەردى ەركىن تاڭداۋ قۇقىعىن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا تۇتىنۋشىلاردى قىزمەت جەتكىزۋشىلەرمەن بايلانىستىراتىن بىرىڭعاي تسيفرلىق پلاتفورمانى قۇرۋ; بيزنەس احۋالدى جاقسارتۋ ءۇشىن بيزنەس سۋبەكتىلەرىن ەلەكترمەن جابدىقتاۋ جۇيەسىنە قوسۋعا ارنالعان ء"بىر تەرەزە" قاعيداتىن ازىرلەۋ. بۇل شارا ەلەكتر جەلىلەرىنە قوسۋ راسىمدەرىن وڭايلاتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. جەر قويناۋىن پايدالانۋشىلاردىڭ عىلىمي-زەرتتەۋ جانە تاجىريبەلىك-كونسترۋكتورلىق جۇمىستارعا مىندەتتەمەلەرىنىڭ جىل سايىنعى ورتاشا سوماسى شامامەن 9 ملرد تەڭگەنى قۇرايدى.

قر ەنەرگەتيكا مينيسترلىگى جەر قويناۋىن پايدالانۋشىلاردىڭ قاراجاتىن جيناۋدى ورتالىقتاندىرۋ جانە عىلىمي-زەرتتەۋ جانە تاجىريبەلىك-كونسترۋكتورلىق جۇمىستارعا قارجىنى اشىق ءبولۋ ءۇشىن كەلەسىنى ۇسىنادى:  كومىرسۋتەكتەر مەن ۋران سالاسىندا ۇلتتىق عىلىمي كەڭەس قۇرۋ;

قر ءبىلىم جانە عىلىم مينسترلىگىنىڭ اقپاراتتىق جۇيەسى نەگىزىندە جەر قويناۋىن پايدالانۋشىلاردىڭ عىلىمي-زەرتتەۋ جانە تاجىريبەلىك-كونسترۋكتورلىق جۇمىستارىن قارجىلاندىرۋدىڭ بارلىق تسيكلىن وڭتايلاندىرۋ جانە اۆتوماتتاندىرۋ.

ن.نوعاەۆتىڭ ايتۋىنشا، مۇناي جانە گاز كوندەنساتىن ەسەپكە الۋ اقپاراتتىق جۇيەسىن ەنگىزۋ مۇنايدى ءوندىرۋ، وڭدەۋ جانە تاسىمالداۋدى ەسەپكە الۋدى اۆتوماتتاندىرۋعا، سونداي-اق تالاپتاردى ورىنداۋعا مونيتورينگتى اۆتوماتتاندىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

"ەنەرگەتيكا مينيسترلىگى ونەركاسىپ جانە اقپاراتتىق تەحنولوگيالار سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى ودان ءارى قالىپتاستىرۋ ماقساتىندا شەتەلدىك ينۆەستورلارمەن بىرلەسىپ قۇرىلاتىن جەرگىلىكتى قامتۋدى دامىتۋعا تىكەلەي ينۆەستيتسيالار قۇرۋ، سونداي-اق جالپى شىعىنداردىڭ 1% مولشەرىندە تسيفرلاندىرۋعا جەر قويناۋىن پايدالانۋشىلاردىڭ سالىقتارى مەن شىعىندارىنان بوساتاتىن نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق اكتىلەردى قابىلداۋ بويىنشا جۇمىستار جۇرگىزۋدە"، دەدى ەنەرگەتيكا ءمينيسترى.

"جاسىل ەكونوميكانى" دامىتۋ تۇجىرىمداماسى اياسىندا 2050 جىلعا قاراي تۇتىناتىن ەنەرگيانىڭ 50%-ى جاڭارتىلاتىن ەنەرگيا كوزدەرىن قوسا العاندا، بالامالى ەنەرگەتيكا ەسەبىنەن جابىلۋى ءتيىس. ەكولوگيالىق تازا ەنەرگيا كوزدەرىن دامىتۋدى ىنتالاندىرۋ ءۇشىن بالامالى ەنەرگەتيكانى قولداۋ جونىندەگى جاڭا زاڭ قابىلداۋ جوسپارلانىپ وتىر. 

"2019 جىلى مۇناي-گاز سالاسىندا تاۋارلاردى، جۇمىستاردى جانە كورسەتىلەتىن قىزمەتتەردى ساتىپ الۋ كولەمى شامامەن 7 ترلن تەڭگەنى قۇرادى. ءىرى جوبالارداعى جيىنتىقتى جەرگىلىكتى قامتۋ شامامەن 39%-دى قۇرادى. بۇل رەتتە جەرگىلىكتى ءوندىرىس تاۋارلارىنىڭ كولەمى شامامەن 10%-دى قۇرادى. ەنەرگەتيكا مينيسترلىگىنىڭ جۇمىسى تەڭىز، قاشاعان جانە قاراشىعاناق سياقتى ءىرى مۇناي-گاز جوبالارىنداعى جەرگىلىكتى قامتۋ ۇلەسىن ارتتىرۋعا باعىتتالادى"، دەدى ن. نوعاەۆ. 

قازىرگى ۋاقىتتا مينيسترلىك مۇناي-گاز سەكتورى نارىعىنداعى جەرگىلىكتى قامتۋ ۇلەسىن ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن ەكى باستامانى ىسكە اسىرۋدا. ولاردى جاقىن ارادا جۇزەگە اسىرۋ جوسپارلانىپ وتىر. بۇل — جەرگىلىكتى قامتۋ قورىن جانە مۇناي-گاز ماشينالارىن جاساۋ مەن سەرۆيستى دامىتۋدىڭ حالىقارالىق ورتالىعىن قۇرۋ.

"اتالعان ورتالىق جۇمىسىنىڭ ماقساتى – قر مۇناي-گاز سالاسى ءۇشىن تاۋارلار/كورسەتىلەتىن قىزمەتتەر ءوندىرىسىن جەرگىلىكتەندىرۋ. اتاپ ايتقاندا، جاڭا وندىرىستەر مەن سەرۆيستىك ورتالىقتاردى اشۋ، سونداي-اق جۇمىس ىستەيتىن وتاندىق تاۋار وندىرۋشىلەردىڭ مۇمكىندىكتەرىن كەڭەيتۋ. بۇل ورتالىق وپەراتورلار قاجەتتىلىگى ءۇشىن تاۋارلاردى/كورسەتىلەتىن قىزمەتتەردى وندىرۋدەگى جانە جەتكىزۋدەگى جەرگىلىكتى تاۋار وندىرۋشىلەردىڭ/سەرۆيستىك كومپانيالاردىڭ ولقىلىقتارىن جويۋعا مۇمكىندىك بەرەدى"، دەپ تۇيىندەدى ن.نوعاەۆ. 

سوڭعى جاڭالىقتار

اراق ساتىلمايتىن اۋدان

ايماقتار • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار