شىلدە ايىندا مەملەكەت باسشىسى ۇلتتىق بانك پەن قارجى نارىعىن رەتتەۋ جانە دامىتۋ اگەنتتىگىنە بانك جۇيەسىنىڭ AQR مەرزىمدى نەگىزدە جۇرگىزۋ بويىنشا ۇسىنىستار دايىنداۋدى تاپسىردى.
اكتيۆتەردىڭ ساپاسىن باعالاۋ ادىستەمەسى AQR-ءدى 2014 جىلدان باستاپ ءوز يۋريسديكتسياسىندا جۇرگىزىپ كەلە جاتقان ەۋروپالىق ورتالىق بانكتىڭ تاجىريبەسى نەگىزىندە جاسالعان. ساراپشىلاردىڭ پىكىرىنشە, بۇل تاجىريبە ەو ەلدەرىنىڭ قارجى جۇيەسىنىڭ اشىقتىعىن ارتتىردى جانە ونداعى قارجىلىق تۇراقتىلىقتى قامتاماسىز ەتتى.
ساراپشىلار AQR - بانكتىك قاداعالاۋ قۇرالدارىنىڭ ءبىرى ەكەنىن, بۇرىن بانكتەردىڭ ەسەپتەرىنە نەگىزدەلگەن رەسمي ءتاسىل باسىم بولسا, ەندى رەتتەۋشى ەكىنشى دەڭگەيلى قارىز الۋشىلاردىڭ اعىمداعى جاعدايىن باعالاۋعا شەشىم قابىلدانعانىن ايتادى. سەبەبى بانكتەردىڭ جاعدايىنىڭ ءبارى بىردەي ەمەس. بانك وكىلدەرىنىڭ كەپىلدىك پورتفەلىنە نازار اۋدارماۋى جانە رەتتەۋشىنىڭ ەسەپتەرگە سەنۋى ەل ءۇشىن اۋىر زارداپتار اكەلدى.
قارجى ساراپشىسى سەرگەي پولىگالوۆ قازىرگى جاعداي رەتتەۋشىنى بارىنە مۇقيات بولۋعا ماجبۇرلەيتىنىنە سەنىمدى ەكەنىن ايتادى. بانك سالاسىنداعى كەزەكتى داعدارىستى جىبەرىپ العاننان گورى, باقىلاپ وتىرعان جاقسى. ەگەر تۇراقتىلىقتى قالىپتاستىرۋ ءۇشىن بانكتەردى ءجيى تەكسەرىپ وتىرۋ قاجەت بولسا, وندا ولاردى جۇرگىزۋ كەرەك. ويتكەنى, ەل ەكونوميكاسىنداعى جاعداي قارجىلىق تۇراقتىلىققا بايلانىستى
سەرگەي پولىگالوۆ اكتيۆتەردىڭ ساپاسىن جۇيەلى تۇردە باعالاۋ قارجى ينستيتۋتتارىنىڭ توپ-مەنەدجەرلەرىنىڭ اپپەتيتىنە اسەر ەتىپ, ولاردىڭ تاۋەكەلدى ينۆەستيتسيالارعا دەگەن تاۋەلدىلىگىن تومەندەتەتىنىن ايتتى.
ء"بىر جاعىنان, ۇلتتىق بانك پەن ارفف ۇسىنعان رەتتەۋشىلەر سەنىمدى اقپاراتقا يە بولادى جانە تاۋەكەلدەردىڭ پايدا بولۋىنا ۋاقىتىندا جاۋاپ بەرەدى, ەكىنشى جاعىنان, بانكتەر تەكسەرۋلەردىڭ جالعاساتىنىن ءتۇسىنىپ, ساليقالى بولادى, بۇل بانك سەكتورىنداعى جاعدايدى تۇراقسىزداندىرۋ قاۋپىن ازايتادى", دەدى ول. ...
قارجى نارىعىن باقىلايتىن قۇزىرلى ورىندار AQR ناتيجەلەرىنىڭ وڭ بولىپ شىققانىن ايتادى. بۇل قاداعالاۋ پروتسەسى مەن بانك سەكتورىن رەتتەۋدى ودان ءارى جەتىلدىرۋگە, تاۋەكەلگە باعىتتالعان قاداعالاۋدى جاقسارتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ۇلتتىق بانكتە بانكەردەن بارلىق قاجەتتى اقپاراتتى الۋ ءۇشىن وكىلەتتىكتەردىڭ جەتكىلىكتى ءتىزىمى بار.
سونىمەن قاتار, AQR-ءدى ءارتۇرلى ەلدەر مەن ولاردىڭ بانكتىك سالالارىن ءبىر-بىرىمەن سالىستىرۋ مۇمكىندىگى بار حالىقارالىق فيرمالار جۇرگىزەدى, بۇل وتە پايدالى, بىراق ۇلتتىق رەتتەۋشىلەر ءۇشىن سيرەك تولىق قول جەتىمدى.
Moody’s اگەنتتىگى وكىلى سۆەتلانا پاۆلوۆا AQR-ءتىڭ ماڭىزدى مىندەتتەرىنىڭ ءبىرى بانكتىك ەسەپتىلىكتىڭ دە, رەتتەۋشى ءاۋديتتىڭ دە اشىقتىعىن ارتتىرۋ ارقىلى حالىقتىڭ جانە سالىمشىلاردىڭ بانك جۇيەسىنىڭ تۇراقتىلىعىنا دەگەن سەنىمدىلىك دەڭگەيىن ارتتىرۋ بولىپ تابىلاتىنىن ايتتى. ويتكەنى, بۇل "قارا جاشىك" بولعان كەزدە ادامدار قاۋەسەتكە سەنۋگە, قيسىنسىز قورقىنىش پەن ۇرەيگە بوي الدىرۋعا بەيىم.
ارينە, باقىلاۋشى ورگانداردا تەكسەرۋ قۇرالدارىنىڭ ۇلكەن ءتىزىمى بار, بىراق سونىمەن بىرگە تەكسەرۋلەر تۋرالى اقپاراتتىڭ بارلىعى بىردەي اشىق جانە قول جەتىمدى بولا بەرمەيدى; كوبىنەسە بانكتىڭ قارجىلىق جاعدايىنىڭ ناشارلاۋى تۋرالى تەكسەرۋ تەرىس ناتيجە كورسەتىپ, بانككە رەتتەۋشى سانكتسيالار قولدانىلعان نەمەسە ءتىپتى ليتسەنزياسى جويىلعان ساتىدا بىلەدى.
AQR-ءدىڭ باستى ايىرماشىلىعى - بۇل باعالاۋ ناتيجەلەرىن رەتتەۋشى وكىلدەرى جاريالادى جانە ەگجەي-تەگجەيلى تۇسىنىكتەمە بەردى. باسىلىمدا كاسىبي مامانداردى (تالداۋشىلار, ينۆەستورلار) قىزىقتىراتىن كوپتەگەن اقپاراتتار بولدى, ولاردى ءبىز, اتاپ ايتقاندا, ءوز جۇمىسىمىزدا قولداندىق.
سونىمەن قاتار, نەگىزگى تۇجىرىمدار ايتىلىپ, قاراپايىم ادامدارعا قول جەتىمدى دەڭگەيدە كەڭىنەن قامتىلدى.
"بانك جۇيەسىنە دەگەن سەنىمدى ارتتىرۋ ءۇشىن, ارينە, AQR ەسەبىندە ينديكاتورلارى ءالسىز بولعان بانكتەردىڭ نەسيەلىك قابىلەتىن ارتتىرۋ بويىنشا قازىردىڭ وزىندە بەكىتىلگەن شارالار جيىنتىعى بولۋى ماڭىزدى بولدى. وسىلايشا, بارلىعى بانك سالاسىندا پروبلەمالار بار ەكەنىن كوردى, بىراق ولار لوكاليزاتسيالانعان, ولاردىڭ اۋقىمى باعالانىپ, ولاردى شەشۋ جوسپارى بەكىتىلدى. مەنىڭ ويىمشا, AQR وسى جىلى قازاقستاننىڭ بانك جۇيەسى مەن ءىرى بانكتەر دەپوزيتتەردىڭ جاپپاي كەتۋىنە جول بەرمەي داعدارىستى ايلاردى اۋىرتپالىقسىز وتكەرۋىنە ىقپال ەتتى" دەيدى ساراپشىلار.
S&P Global Ratings قارجىلىق ينستيتۋتتار توبىنىڭ تالداۋشىسى ەلەنا پولياكوۆا, AQR الدىنا قويىلعان ماقساتتارعا جەتۋ جانە ۇلتتىق بانكتىڭ باعالاۋ ناتيجەلەرى بويىنشا, سونىڭ ىشىندە ناتيجەلەردى تولىق اشۋدى جۇزەگە اسىرعان قارىم-قاتىناس تۇرعىسىنان بۇل تاجىريبەنى وڭ دەپ اتاۋعا بولاتىنىن ايتتى.
ۇلتتىق بانكتىڭ اكتيۆتەردىڭ ساپاسىن تەكسەرۋ قۇرالدارىنىڭ ەداۋىر اۋقىمىنا يە بولعانىنا قاراماستان, حالىقارالىق تاسىلدەردى قولدانا وتىرىپ پروبلەمالار دەڭگەيىن تاۋەلسىز باعالاۋ بانك جۇيەسىنە دەگەن سەنىمدىلىكتى ارتتىرۋدىڭ ماڭىزدى ەلەمەنتى بولىپ تابىلادى. قوسىمشا رەزەرۆتەۋ مەن جەكەلەگەن بانكتەردى قوسىمشا كاپيتالداندىرۋدىڭ انىقتالعان قاجەتتىلىگىنەن باسقا, AQR ىشكى ساياساتتى جەتىلدىرۋگە باعىتتالعان جانە بانكتەردىڭ تاۋەكەلدەردى قابىلداۋ تاسىلدەرىن جەتىلدىرۋگە باعىتتالعان, بيزنەس مودەلدى بەلگىلى ءبىر جولمەن تۇزەتۋگە جانە بولاشاقتاعى پروبلەمالاردىڭ قاۋپىن ازايتۋعا ارنالعان.
AQR پروتسەدۋراسى وتە كوپ ۋاقىتتى قاجەت ەتەدى جانە بانكتەر ءۇشىن قوسىمشا قوسىمشا جۇمىس كۇشى مەن ۋاقىت شىعىندارىن تالاپ ەتەدى. سونىمەن قاتار, باعالاۋ وتكەن كۇندە جانە ناتيجە العان كەزدە بەلگىلى ءبىر كۇندە جۇزەگە اسىرىلادى, AQR كەزەڭىندە بولعان اكتيۆتەر ساپاسىنداعى بىرقاتار وزگەرىستەر ەسكەرىلمەۋى مۇمكىن, بۇل تەز وزگەرەتىن ماكروەكونوميكالىق جاعدايدىڭ قازىرگى جاعدايىندا اسىرەسە وزەكتى بولۋى مۇمكىن. وسىلايشا, AQR-ءدى جىل سايىن وتكىزۋ ادەتتەگى تاجىريبە ەمەس, مىسالى, سترەسس-تەستىلەۋ سياقتى. الايدا, قاجەتتىلىككە بايلانىستى مەرزىمدى AQR ۇلگىلەرى وتە كەڭ تارالعان.
