ەلىمىزدىڭ 2021-2025 جىلدارعا ارنالعان الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋ بولجامى مىناداي فاكتورلاردى ەسكەرە وتىرىپ ازىرلەندى:
2019 جىلعى جالپى ىشكى ءونىم بويىنشا ەسەپتىك ستاتيستيكالىق دەرەكتەر مەن وسى جىلدىڭ قاڭتار-شىلدە ايلارىنداعى ەكونوميكانىڭ دامۋ قورىتىندىلارى;
الەمدىك ەكونوميكانىڭ ءوسۋى بويىنشا حالىقارالىق قارجى ۇيىمدارىنىڭ جاڭارتىلعان بولجامدارى. كوروناۆيرۋس پاندەمياسى اياسىندا بيىل الەمدىك ەكونوميكا 4,9%-عا تومەندەپ, 2021 جىلى 5,4%-عا دەيىن وسەدى دەپ كۇتىلۋدە;
الەمدىك تاۋار نارىقتارىنداعى ۇردىستەر. حالىقارالىق قارجى ۇيىمدارىنىڭ 2021-2022 جىلدارعا ارنالعان مۇناي باعاسىنا كونسەنسۋس-بولجامى ءبىر باررەلىنە تيىسىنشە 45 جانە 55 دوللاردى قۇرايدى.
ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, قازاقستان ەكونوميكاسىنىڭ دامۋىن حالىقارالىق رەيتينگتىك اگەنتتىكتەر وڭ باعالاۋدا. Moody's جانە FitchRatings رەيتينگتىك اگەنتتىكتەرى قازاقستاننىڭ رەيتينگىن ينۆەستيتسيالىق سەنىمدىلىك دەڭگەيىندە راستادى.
"ولاردىڭ ىشىندە, جاقىندا, بيىلعى 21 تامىزدا FitchRatings اگەنتتىگى “تۇراقتى” بولجامىمەن “BBB” دەڭگەيىندە رەيتينگتى راستادى. FitchRatings پىكىرىنشە, قازاقستاننىڭ رەيتينگى ەكونوميكانىڭ فيسكالدىق تۇراقتىلىعىن, ەكونوميكانى قولداۋدىڭ ءتيىمدى شارالارىن جانە اقشا-كرەديت ساياساتىن ءساتتى جۇرگىزۋدى كورسەتەدى", — دەدى ر. دالەنوۆ.
ۆەدومستۆو باسشىسى اتاپ وتكەندەي, سىرتقى جانە ىشكى جاعدايلاردى ەسكەرە وتىرىپ, قازاقستان ەكونوميكاسىن دامىتۋدىڭ 2021-2025 جىلدارعا ارنالعان 3 ىقتيمال ستسەناريى ازىرلەندى. بۇل — بازالىق, وپتيميستىك جانە پەسسيميستىك ستسەناري.
"كونسەرۆاتيۆتى ءتاسىلدى ەسكەرە وتىرىپ, بيۋدجەتتىك جوسپارلاۋ ءۇشىن بازالىق ستسەناريدى پايدالانۋ ۇسىنىلادى", — دەدى ر. دالەنوۆ.
بازالىق ستسەناريدە جالپى ىشكى ءونىمنىڭ ناقتى ءوسۋى 2021 جىلى 2,8% دەڭگەيىندە بولجانىپ وتىر. 2025 جىلى ول 4,6%-عا جەتەدى. اتاۋلى جالپى ىشكى ءونىم 2021 جىلى 76,7 ترلن تەڭگەنى, ال 2025 جىلى 104,8 ترلن تەڭگەنى قۇرايدى. 2021 جىلى مۇناي ءوندىرۋ 86 ملن توننادان 2025 جىلى 100,7 ملن تونناعا دەيىن وسەدى. بارلىق بازالىق سالالاردا وڭ ءوسىم كۇتىلۋدە.
"وڭدەۋ ونەركاسىبى جىلىنا ورتا ەسەپپەن 6,7%-عا ءوسىپ, كەن ءوندىرۋ ونەركاسىبىنە قاراعاندا وزىق قارقىنمەن وسەدى. كەن ءوندىرۋ ونەركاسىبىنە ءوسىم 2,9% دەڭگەيىندە بولادى. ورتاشا جىلدىق ءوسۋ قارقىنى اۋىل شارۋاشىلىعىندا 6,2%, ساۋدادا 5,5% قۇرايدى. تاۋارلار ەكسپورتى 2021 جىلى $41,4 ملرد قۇراپ, 2025 جىلى $51,5 ملرد دەيىن ۇلعايۋ كۇتىلۋدە. يمپورت 2021 جىلعى $36,3 ملرد-تان 2025 جىلى $37,8 ملرد-قا دەيىن وسەدى", — دەدى ر. دالەنوۆ.
"قازاقستان-2050" ستراتەگياسىنىڭ ۇزاق مەرزىمدى ماقساتتارىن ەسكەرە وتىرىپ, الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق ساياساتتىڭ نەگىزگى باسىمدىقتارى كەلەسىدەي بولادى:
ىنتالاندىرۋشى ماكروەكونوميكالىق ساياسات جانە قارجى نارىعىنىڭ دامۋى;
سالالاردىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگى جانە ەكونوميكانىڭ ءوزىن-ءوزى قامتاماسىز ەتۋى;
ينۆەستيتسيالىق جانە بيزنەس احۋالدى ودان ءارى جاقسارتۋ;
ساپالى ادامي كاپيتال;
تەڭگەرىمدى وڭىرلىك دامۋ;
ءتيىمدى مەملەكەتتىك سەكتور;
پرواكتيۆتى ساۋدا ساياساتى جانە ەكسپورتتى ىلگەرىلەتۋ.
ر. دالەنوۆتىڭ ايتۋىنشا, 2021-2023 جىلدارعا ارنالعان ۇشجىلدىق بيۋدجەتتى قالىپتاستىرۋ كەزىندە كەلەسى بولجامدى پارامەترلەر قولدانىلدى:
جالپى ىشكى ءونىمنىڭ 2021 جىلى 2,8%, 2022 جىلى 3,7% جانە 2023 جىلى 4,6%-دىق ناقتى ءوسۋى.
2021-2022 جىلدارى ينفلياتسيا — 4-6%, 2023 جىلى — 4-5%.
مۇناي ءوندىرۋ كولەمىنىڭ 2021 جىلى 86 ملن توننا, 2022 جىلى 89,6 ملن توننا جانە 2023 جىلى 100,8 ملن توننا دەڭگەيىندە بولۋى.
كونسەرۆاتيۆتى ءتاسىلدى ەسكەرە وترىپ, 2021-2023 جىلدارى مۇناي باعاسىنىڭ ءبىر باررەلىنە $35 دەڭگەيىندە الىندى. اتالعان ماكروەكونوميكالىق كورسەتكىشتەر نەگىزىندە كەلەسى بيۋدجەت پارامەترلەرىنىڭ بولجامى قالىپتاستى. رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتىڭ كىرىستەرى (ترانسفەرتتەردى ەسەپكە الماعاندا) 2021 جىلى 6 926 ملرد تەڭگەنى, 2022 جىلى 8 566 ملرد تەڭگەنى, 2023 جىلى 9 217 ملرد تەڭگەنى قۇرايدى. ر. دالەنوۆ كەپىلدەندىرىلگەن ترانسفەرتتى 2021 جىلى – 2 700 ملرد تەڭگە, 2022 جىلى 2 400 ملرد تەڭگە جانە 2023 جىلى – 2 200 ملرد تەڭگە مولشەرىندە ايقىنداۋ ۇسىنىلاتىنىن اتاپ ءوتتى.
"كەپىلدەندىرىلگەن ترانسفەرتتى الەۋمەتتىك مىندەتتەمەلەردى قارجىلاندىرۋعا باعىتتاۋ ۇسىنىلادى. تيىسىنشە, دامۋ باعدارلامالارىن قارجىلاندىرۋدى ۇلعايتۋ ءۇشىن 2021 جىلى ۇلتتىق قوردان 1 ترلن تەڭگە مولشەرىندە نىسانالى ترانسفەرتتى تارتۋ ۇسىنىلادى", — دەدى مينيستر.
وسىلايشا, بولجام بويىنشا تۇسىمدەر 2021 جىلى 11,4 ترلن تەڭگە, 2022 جىلى 11,8 ترلن تەڭگە, 2023 جىلى 12 ترلن تەڭگەنى قۇرايدى. رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتىڭ شىعىستارى 2021 جىلى 14 049 ملرد تەڭگە, 2022 جىلى 13 873 ملرد تگ, 2023 جىلى 13 889 ملرد تەڭگە كولەمىندە بولجانۋدا. جالپى, الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋ بولجامى ماكروەكونوميكالىق تۇراقتىلىقتى ساقتاۋعا, ناتيجەلى جۇمىسپەن قامتۋعا, سونىمەن قاتار ۇلتتىق ەكونوميكانى تۇراقتى جانە ساپالى دامىتۋعا باعىتتالعان.
قازاقستانداعى جانە الەمدەگى سوڭعى جاڭالىقتاردى ءبىرىنشى بولىپ وقۋ ءۇشىن Telegram جەلىسىندە بىزگە جازىلىڭىز.
