سۇحبات • 25 تامىز، 2020

ارت تەراپيا ماماندارىنا سۇرانىس بار

107 رەت كورسەتىلدى

Startup جوبالاردىڭ باسىم بولىگىن IT، يننوۆاتسيا سالاسىنا قاتىستى جوبالار قۇرايتىنى بەلگىلى. ال الەۋمەتتىك باعىتتاعى startup جوبالار سيرەكتەۋ كەزدەسىپ جاتادى. دەسەك تە، الەۋمەتتىك startup جوبالارعا دەن قويىپ جۇرگەن جاستارىمىز دا سوڭعى كەزدەرى كوبەيىپ كەلەدى. سولاردىڭ ءبىرى – ايزادا جايىققىزى. ول بريتان كەڭەسى مەن Chevron ەنەرگەتيكالىق كومپانياسى ۇيىمداستىرعان كونكۋرستا توپ جارىپ، الەۋمەتتىك startup جوباسىن جۇزەگە اسىرۋعا 3000 اقش دوللارى كولەمىندە گرانت جەڭىپ الدى. بۇگىن ءبىز اتالعان جوباسىن ءارى قاراي ىسكە اسىرۋ ءۇشىن ەرىكتىلەردىڭ قولداۋىنا سۇيەنە ەڭبەك ەتىپ جۇرگەن ا.جايىققىزىن اڭگىمەگە تارتقان ەدىك.

– الەۋمەتتىك جوبالاردى قولداۋ­عا باعىتتالعان بريتان كەڭەسى مەن Chevron ەنەرگەتيكالىق كومپانياسى ۇيىم­داستىرعان كونكۋرسقا قاتى­سۋى­ڭىزعا نە تۇرتكى بولدى؟ وعان كىمدەر قاتىسا الادى؟

– بريتان كەڭەسى مەن Chevron ەنەرگە­تيكالىق كومپانياسى الەۋمەتتىك جوبا­لار بايقاۋىن رەسپۋبليكامىزدىڭ ءتۇر­لى قالالارىندا جىل سايىن وتكىزىپ تۇ­رادى. 2017 جىلى ايماقتار تىزىمىنە اتىراۋ ءوڭىرى ەنگىزىلىپ، اتىراۋلىقتار دا ويداعى جوبالارىن جۇزەگە اسىرۋعا مۇمكىندىك الدى. نەگىزى، جوبا تۋرالى بىلتىر ەستىدىم. الايدا قۇجات تاپسى­رۋعا كەش قالىپ، قاتىسۋدىڭ رەتى بيىل تۋدى. جوبانىڭ ماقساتى ەلىمىزدىڭ تۇك­پىر-تۇكپىرىندەگى ءوز ماقساتى مەن يدەيا­سى بار جاستارعا قولداۋ كورسەتۋ. 18 بەن 29 جاس ارالىعىنداعى كەز كەلگەن قازاقستاندىق تەحنولوگيا، عىلىمي يننوۆاتسيا، اۋىل شارۋاشىلىعى مەن الەۋمەتتىك ماسەلەلەرگە قاتىستى جوباسىن ۇسىنا الادى. ەڭ باستىسى، جوبا حالىققا پايدالى بولۋى كەرەك.

ىرىكتەۋ 15 شىلدەدە باستالىپ، 1 ايعا سوزىلدى. 100-دەن استام جوبانىڭ ىشىنەن 25 ۇزدىگى تاڭدالدى. ودان ءارى 3 اپتا بويى ارنايى تاعايىندالعان مەنتورلارمەن جۇمىس ىستەپ، جوبامىزدى قورعادىق.

گرانت الۋ ءۇشىن جوبامەن قاتار مەن­­­توردىڭ دا ماڭىزى زور. مەنىڭ مەن­­­تورىم اتىراۋداعى تاجىريبەلى بيز­­­نەس ترەنەرلەردىڭ ءبىرى – بيبىگۇل شاحيەۆا. ول جوبام تۋرالى ەستىگەننەن باستاپ، جان-جاقتى كومەك كورسەتىپ، دا­يىندادى، ناقتىلاي ايتقاندا جوبام­دى قازىلار الدىندا قورعاۋعا، قو­سىم­شا سۇراقتارعا جاۋاپ ىزدەۋگە، كارانتين سەكىلدى داعدارىس كەزەڭدەرىندەگى جۇ­مىستى ۇيىمداستىرۋعا، ايماقتاعى باسەكەلەستەردى زەرتتەۋگە كومەكتەستى.

جالپى، جوبانىڭ ءوز تالاپتارى مەن ەرەجەلەرى بار. ارنايى تاپسىرمالار بەرىلىپ، قاداعالانادى. قاتىسۋشىلار جۇمىسى اپتا سايىن باعالانىپ وتىرادى. تاپسىرمالاردىڭ ۋاقتىلى ورىندالۋى مىندەتتەلەدى.

جوبا ايماقتاعى وزەكتى ماسەلەلەردى شەشۋگە ىقپال ەتەتىندەي بولۋى ءتيىس، ونىڭ حالىققا پايدالى بولعانى ابزال. جوبانىڭ ەرەكشەلىگى دە نازارعا الىنادى. مەن ەرەكشە بالالارعا ارنالعان ارت تەراپيا جوباسىن ۇسىندىم.

– ءسىزدىڭ جوباڭىز نەسىمەن ەرەك­شەلەندى؟ جوبا يدەياسى قالاي تۋدى؟

– مەنىڭ جوبام ونەرمەن ەمدەۋگە، ياعني ارت تەراپياعا قاتىستى. مەنىڭ تاڭ­داۋىم سونىڭ ىشىندەگى قۇم تەراپياسى. جالپى، قۇم تەراپياسىنىڭ ادامنىڭ پسي­حيكاسىنا، سەزۋ مۇشەلەرىنە تيگىزەر پاي­داسى مول: دەپرەسسيا، پسيحولوگيالىق شارشاۋداعى ادامداردىڭ دەرتىنە بىر­دەن-ءبىر ەم. ول كوپتەگەن تاجىريبە نە­گى­زىندە دالەلدەنىپ ءجۇر. بالالاردىڭ ۇساق موتوريكاسىن دامىتۋدا ۇلەسى كوپ. ال ەرەكشە كۇتىمدى قاجەت ەتەتىن بالالار ءۇشىن تىپتەن پايدالى. ۇساق موتوريكاسىن دامىتۋ ارقىلى دۇرىس سويلەۋىنە، ومىرتقا جۇيەسىنىڭ قالىپتى جۇمىس ىستەۋىنە اسەر ەتە الامىز. دۇرىس سۋرەت سالۋدى ۇيرەتۋ ارقىلى ويىن جيناقتاۋعا، قيالىن كەڭەيتۋگە كومەكتەسەمىز.

اتىراۋدا ەرەكشە بالالارعا ارنالعان ورتالىقتار بار. ولارعا بەلگىلى ءبىر جاس­تاعى بالالار عانا قابىلدانادى. بۇل جاعداي ارت تەراپيا ورتالىقتارىنىڭ قاجەتتىلىگىن بىلدىرەدى. سونىمەن قاتار 13-18 جاس ارالىعىنداعى بالالارعا كوپ كوڭىل بولىنبەيدى. ال ولار ءالى دە دامۋدى قاجەت ەتەتىن توپ. ءوزىمنىڭ تاجىريبەمدى، ءبىلى­مىمدى جيناقتاپ، مەنتورىممەن كەڭە­سىپ جوسپار قۇردىق. جوبا وسىلاي پايدا بولدى.

بىلتىر اتىراۋ وبلىستىق ىشكى ساياسات باسقارماسىنىڭ ازاماتتىق ورتالىعىنا جۇمىسقا ورنالاستىم. ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدارمەن جۇمىس ىستەگەندىكتەن الەۋ­مەتتىك باعدارلامالاردىڭ باسى-قاسىن­دا جۇرەمىز. ايماقتاعى الەۋمەتتىك ماسە­لە­لەردەن حاباردارمىن. اتىراۋعا كەل­گەنىمدە، ارت تەراپيا ورتالىقتارىن ىزدەي باستادىم. وكىنىشكە قاراي، جاقسى ور­تالىق تابۋ قيىنعا سوقتى.

– دەمەك اتىراۋلىقتار سىزدەردىڭ ور­تالىعىڭىزدا تەگىن ارت تەراپيا سا­باق­تارىن الا الادى عوي؟

– ءيا، ەرەكشە كۇتىمدى قاجەت ەتەتىن بالا­لار ورتالىق جۇمىسىن باستاعاننان كەيىن تەگىن ساباقتارعا قاتىسا الادى. ارنايى ماماندار قۇممەن، سۋمەن سۋرەت سالۋدى ۇيرەتىپ، قاجەتتى بىلىم­مەن بولىسەدى. ساباقتاردىڭ بارلىعى تەرا­پياعا نەگىزدەلگەن. ورتالىقتا دەفەكتولوگ-لوگوپەد، پسيحولوگتار دا جۇمىس ىستەيدى. ياعني، ورتالىق جاي عانا بوس ۋاقىتىن وتكىزەتىن جەر ەمەس، ولاردىڭ دەنساۋلىعىن تۇزەيتىن ورتالىققا اينالسا دەگەن ويىمىز بار. قۇرال-جابدىقتار­عا تاپسىرىس بەرىلدى، ماماندار دا دايىن. قازان ايىندا جۇمىسىمىزدى باستايمىز دەگەن ويدامىز.

اتىراۋ قالاسىندا ارت تەراپيا بو­يىنشا 2 مامان عانا بار. ولار ەرىكتى تۇردە كومەكتەسىپ جاتىر. مامانداردىڭ قاتارىن تولىقتىرساق دەگەن وي بار. سوندىقتان كەلەشەكتە ۆولونتەرلەردى شاقىرىپ، ولارعا دا ارت تەراپيانى ۇيرە­تۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز.

 

اڭگىمەلەسكەن

سۆەتلانا عالىمجانقىزى،

«Egemen Qazaqstan»

 

سوڭعى جاڭالىقتار

اراق ساتىلمايتىن اۋدان

ايماقتار • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار