azh.kz
– بيىلعى 12 تامىزدان بەرى قالاداعى LED-ەكرانداردا «قازگيدرومەت» رمك اتىراۋ وبلىستىق فيليالىنىڭ باقىلاۋ جەلىسىنەن اتموسفەرالىق اۋانىڭ جاي-كۇيى كورسەتىلە باستادى. ماسەلەن, ق.ساتباەۆ كوشەسىندەگى ءتورت LED-ەكرانداعى اقپارات ساعات سايىن جاڭارتىلادى. اۋا ساپاسىنىڭ نەگىزگى كورسەتكىشتەرى, ياعني رم 10, PM 2,5 قالقىما بولشەكتەرى, كۇكىرت پەن ازوت ديوكسيدى, ازوت پەن كومىرتەگى وكسيدى, كۇكىرتسۋتەگى تۋرالى دەرەكتەر قامتىلادى, – دەدى اتىراۋ قالالىق اكىمدىگىنىڭ ءباسپاسوز حاتشىسى نازىمگۇل قايساعاليەۆا.
ال «قازگيدرومەت» رمك اتىراۋ وبلىستىق فيليالى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى جولداسقالي تەاگيسوۆتىڭ مالىمەتىنشە, مۇنداي LED-ەكرانداردى تەمىر جول ۆوكزالى ماڭىنداعى شاعىن اۋداندارعا, اۋەجاي اۋماعىنا, د.نۇرپەيىسوۆا اتىنداعى كوشەگە ورناتۋ جوسپارلانىپ وتىر. نەگىزگى ماقسات – ەكولوگيالىق مونيتورينگ بويىنشا اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستاردى حالىققا كورسەتۋ.
وتكەن ايدا ەكولوگيا, گەولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار مينيسترلىگىنە قاراستى ەكولوگيالىق رەتتەۋ جانە باقىلاۋ كوميتەتىنىڭ توراعاسى زۇلفىحار جولداسوۆ اتىراۋداعى اۋانى لاستايتىن ەكى كاسىپورىندى اتاعان ەدى. سونىڭ ءبىرى – «سۋ ارناسى» كومپانياسىنىڭ تازارتىلماعان سۋلاردى اعىزۋى, ەكىنشىسى – اتىراۋ مۇناي وڭدەۋ زاۋىتىنىڭ قالدىقتارى. وسىعان بايلانىستى جاقىندا وڭىردەگى مۇناي وڭدەۋ زاۋىتى قورشاعان ورتانى لاستاۋى مۇمكىن شىعارىندىلاردىڭ ءۇش ساتىلى باقىلاۋدان وتەتىنى تۋرالى اقپارات تاراتتى.
ءبىرىنشى ساتى – مەملەكەتتىك باقىلاۋ. ء«اموز» جشس-ءنىڭ شىعارىندىلارى ەكولوگيا, گەولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار مينيسترلىگىنىڭ ەكولوگيالىق رەتتەۋ جانە باقىلاۋ كوميتەتى زاۋىتقا بەرەتىن قورشاعان ورتاعا ەميسسيالارعا رۇقساتىنا سايكەس قاتاڭ بەلگىلەنگەن پروپورتسيادا جۇرگىزىلەدى. ال كاسىپورىن ەكولوگيالىق اسەردى بارىنشا ازايتۋعا, لاستاۋشى زاتتاردىڭ جالپى شىعارىندىلارىنىڭ بەلگىلەنگەن شەكتى كولەمىنە جەتكىزبەۋگە تىرىسادى.
ەكىنشى ساتى – مەنشىكتى مونيتورينگ. مۇناي وڭدەۋ زاۋىتىنىڭ ەلدى مەكەندەرمەن نەمەسە قورعانىس ايماقتارىمەن كورشىلەس نۇكتەلەرىندە ورنالاسقان اتموسفەرالىق اۋانىڭ ساپاسىن باقىلايتىن ءتورت اۆتوماتتى ستانسا جۇمىس ىستەيدى. مۇنداي اۆتوماتتى ستانسالار تاۋلىك بويى باقىلاۋ جۇرگىزەدى. ال دەرەكتەر كۇن سايىن «قازگيدرومەت» رمك جەلىسىنە تۇسەدى.
ءۇشىنشى ساتى – وندىرىستىك ەكولوگيالىق باقىلاۋ. وندىرىستىك ەكولوگيالىق باقىلاۋ شەڭبەرىندە زاۋىتتىڭ ونەركاسىپتىك الاڭىندا, سانيتارلىق قورعاۋ ايماقتارىنىڭ شەكاراسىندا, قاتتى ونەركاسىپتىك قالدىقتار پوليگونىندا, اتىراۋ قالاسىنىڭ سول جاق جاعالاۋ بولىگىنىڭ بۋلانۋ الاڭدارىندا ازوت ديوكسيدى, كۇكىرت ديوكسيدى, كۇكىرتسۋتەگى, كۇيە جانە باسقا دا لاستاۋشى زاتتاردىڭ بولۋىنا اتموسفەرالىق اۋانىڭ مونيتورينگى جۇرگىزىلەدى. وندىرىستىك ەكولوگيالىق باقىلاۋ دەرەكتەرى توقسان سايىن ەسەپ تۇرىندە اتىراۋ وبلىستىق ەكولوگيا دەپارتامەنتىنە جىبەرىلەدى. ءسويتىپ, قورشاعان ورتانى قورعاۋدىڭ بىرىڭعاي اقپاراتتىق جۇيەسىنىڭ پورتالىنا جۇكتەلەدى.
مىنە, ەكولوگيا, گەولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار مينيسترلىگى اۋانى لاستايدى دەگەن كۇدىك كەلتىرگەن اتىراۋ مۇناي وڭدەۋ زاۋىتى وسىنداي مالىمەتتەردى العا توسىپ وتىر. دەگەنمەن مينيستر ماعزۇم مىرزاعاليەۆتىڭ مالىمدەۋىنشە, اتىراۋ قالاسىنىڭ تۇرعىندارى قالانىڭ ەكولوگيالىق پروبلەمالارىن شەشۋ جوسپارىن جاساۋعا قاتىسادى. تابيعاتقا جاناشىرلىق تانىتۋعا ۇندەيتىن مينيستر وڭىردەگى ەكو-بەلسەندىلەرمەن, اكىمدەرمەن, سونداي-اق قالا اۋماعىندا ورنالاسقان ءىرى كاسىپورىنداردىڭ باسشىلارىمەن ونلاين-كەزدەسۋ وتكىزدى. وندا نەگىزگى پروبلەمالىق ماسەلەلەردى شەشۋ جولدارىن پىسىقتالدى.
– سوڭعى بىرنەشە جىلدا اتىراۋ اۋانىڭ لاستانۋى بويىنشا كوشباسشىلاردىڭ قاتارىندا كەلەدى. بيىل 100-گە جۋىق زياندى زاتتاردىڭ رۇقسات ەتىلگەن كونتسەنتراتسياسىنان اسىپ كەتكەن جاعدايى تىركەلدى. تۇرعىنداردىڭ الەۋمەتتىك جەلىدە ءوڭىردىڭ قىنجىلارلىق ەكولوگيالىق جاعدايىنا شاعىمدانۋى تۇسىنىكتى. سول سەبەپتەن, ء«اموز» باسشىلىعىنان زاۋىتتىڭ شىعارىندىلارى تۋرالى مالىمەتتەردى جاريالاۋ جۇمىسىن تەزدەتۋدى سۇرادىم. بۇل اقپارات حالىققا اشىق بولۋى كەرەك. سونداي-اق قالا باسشىلىعىنىڭ نازارىن اۋانىڭ جاي-كۇيىن LED-ەكراندارعا شىعارۋ قاجەتتىگىنە اۋداردىم, – دەيدى م.مىرزاعاليەۆ.
ونىڭ پىكىرىنشە, كەزدەسۋدەن كەيىن قوعام بەلسەندىلەرىمەن اتىراۋداعى ەكولوگيالىق پروبلەمالاردى شەشۋدىڭ جوسپارىن, وسىعان وراي جول كارتاسىن جاساۋعا ۋاعدالاسىپتى. تاياۋ ۋاقىتتا جول كارتاسى قابىلدانىپ, اكىمدىك ونى جۇزەگە اسىرۋدى باستاماق ەكەن. وسىلايشا مينيسترلىك جۇرتشىلىقپەن بىرگە وڭىردەگى ەكولوگيالىق پروبلەمالاردى, سونىڭ ىشىندە اۋانىڭ لاستانۋ ماسەلەسىن بىرتىندەپ شەشۋگە كىرىسكەلى وتىر.
اتىراۋ وبلىسى
