بيىل بالقاش كولىنىڭ باستى سۋ ارتەرياسى ىلە ترانسشەكارالىق وزەنىنىڭ سۋ دەڭگەيىنىڭ تومەندىگىنە بايلانىستى قاپشاعاي قالاسىندا شەڭگەلدى سۋارۋ القابىنىڭ اۋىز سۋى جانە سۋارمالى سۋى, سونداي-اق بالقاش اۋدانىنىڭ سۋارمالى جەرلەرىن قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا كۇردەلى جاعداي ورىن الدى. وسى ماسەلەنى شەشۋ ءۇشىن «قازسۋشار» رمك الماتى فيليالى شارۋا قوجالىقتارىنىڭ جەرلەرىن سۋارۋ ءۇشىن ۇزىندىعى 1,5 شاقىرىم بولاتىن قوسىمشا جەتكىزۋشى كانال-قۇبىرىن سالدى. ناتيجەسىندە شەڭگەلدى القابىن قازىر سۋارمالى سۋمەن ۇزدىكسىز قامتاماسىز ەتۋ جۇرگىزىلۋدە. سونىمەن قاتار تالدىقورعاندا سۋارۋ جەلىلەرىنىڭ قۇرىلىسى ءجۇرىپ جاتىر, جىل سوڭىنا دەيىن جوبانى اياقتاۋ جوسپارلانۋدا. مەردىگەر – «مونوليت» جشس.
– وبلىستا سۋارۋ جاعدايىن جاقسارتۋ بويىنشا باسقا دا جۇمىستار جۇرگىزىلۋدە. ماسەلەن, وبلىستىڭ اقسۋ اۋدانىندا يسلام دامۋ بانكىنىڭ قولداۋىمەن
سۋارۋ جەلىلەرىن قايتا قۇرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە, ونى اياقتاۋ كەلەسى جىلعا جوسپارلانىپ وتىر. مەردىگەر – «تاماس» جشس. جوبالىق ارنالاردىڭ جالپى ۇزىندىعى 633 شاقىرىمدى قۇرايدى. اقسۋ اۋدانىنىڭ 8 اۋىلدىق وكرۋگىندە, ونىڭ ىشىندە جانسۇگىروۆ, قاپال اۋىلدارىنداعى دول كانالىندا جۇمىس جۇرگىزىلۋدە. اقسۋ اۋدانىندا سونداي-اق قىزىلاعاش وزەنىندەگى سۋ قويماسى, سۋ جيناۋ تورابى جانە ماگيسترالدىق كانالدىڭ جۇمىسى قايتا قۇرىلىپ, تولىق قالپىنا كەلتىرىلگەن. بوگەتتەن قىزىلاعاش اۋىلىنىڭ ەگىستىگىنە سۋ بەرىلەدى, بۇل 700 گەكتار سۋارمالى جەردىڭ سۋارۋ ماسەلەسىن شەشتى. سۋ قويماسىنا 20 ملن تەكشە مەتر سۋ جينالدى, – دەيدى «قازسۋشار» رمك-نىڭ الماتى فيليالىنىڭ ديرەكتورى سمايىل كۋمەتوۆ.
سونداي-اق قىزىلاعاش القابىندا تاعى دا 7 مىڭ گەكتار جەردى سۋارمالى سۋمەن قامتاماسىز ەتەتىن سۋارۋ جەلىلەرىن سالۋدىڭ جاڭا جوباسى ازىرلەندى. وسى ارقىلى قىزىلاعاش اۋىلدىق وكرۋگىندەگى شارۋا قوجالىعىندا تاعى 200 ادام جۇمىس ىستەي الادى.
بۇدان باسقا كوكسۋ بوگەتىندە كوكسۋ وزەنىندە اسپالى سۋارمالى جەرلەردىڭ قۇرىلىس-مونتاج جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە, سەبەبى 1963 جىلى پايدالانۋعا بەرىلگەن ۋاقىتتان بەرى مۇندا بىردە-ءبىر كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلمەگەن. مەردىگەر – «تەمىربەتون» جشس. جوبا جول كارتاسى شەڭبەرىندە جۇزەگە اسىرىلۋدا, بۇل جۇمىس جوباسىن بيىل اياقتاۋ جوسپارلانعان.
سونداي-اق پانفيلوۆ اۋدانىنداعى ۇسەك وزەنىندەگى سۋ تورابىن قايتا جاڭارتۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە. جوبا جول كارتاسى شەڭبەرىندە جۇزەگە اسىرىلۋدا جانە اعىمداعى جىلى اياقتاۋ جوسپارلانىپ وتىر. جاقىندا سۋ پايدالانۋ ءبولىمىنىڭ ماماندارى ۇيعىر اۋدانىنا بارىپ, شارىن وزەنىندە دە سۋ ازدىعىن بايقادى. بۇل جەردە سۋدى ءتيىمدى پايدالانۋ بويىنشا شەشىم قابىلداۋ ءۇشىن سۋ بەكەتتەرىن جانە سۋ كانالدارىنىڭ جاي-كۇيىن تەكسەرۋ جۇرگىزىلدى.
جالپى, بيىل وبلىس تۇرعىندارىن سۋارمالى سۋمەن ۋاقتىلى قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن «قازسۋشار» رمك فيليالى باس قۇرىلىستاردى, گيدرومەتريالىق بەكەتتەردى سالدى جانە ارنالاردى مەحانيكالىق تازارتۋدان وتكىزىپ, كەيبىر جەرلەردى بەتونداپ, ءتۇبىن بەكىتۋ جۇمىستارىن, سونداي-اق ەسكەلدى, الاكول, قاراتال, اقسۋ, ۇيعىر جانە پانفيلوۆ اۋداندارىنداعى كانالداردى جوندەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزدى. بۇل وڭىردە بىرنەشە مىڭ گەكتار القاپتى سۋلاندىرۋدى جاقسارتۋعا مۇمكىندىك بەردى. سونداي-اق «قازسۋشار» رمك سۋدى تسيفرلى ەسەپكە الۋدى تۇپكىلىكتى تۇتىنۋشىعا جەتكىزۋ ماسەلەسىن پىسىقتاۋدا. باستاپقىدا قاناتقاقتى رەجىمدە ىسكە قوسۋ جانە تەحنولوگيالاردى سىناقتان وتكىزۋ جوسپارلانۋدا, بۇل رەتتە وسىنداي ەسەپتەگىشتەر ءۇشىن باستى تالاپ ولاردىڭ دەربەستىگى جانە دەرەكتەردى قاشىقتان بەرۋ.
