ول كارتينانى دا مولىنان جازدى. ورام-ورام قاعازعا سۋرەتتى دە اياماي ءتۇسىردى. استانانىڭ كورنەكى جەرلەرىنە جاساعان مۇسىندەرى دە بوي كوتەردى, سالتاناتتى سارايلاردىڭ تورىندە مونۋمەنتتى شىعارمالارى, ايشىق روسپيستەرى دە ءتۇستى. ۆەرنيساجدارىن دا جىل قۇرعاتپاي اشتى, ماراپاتىن دا الدى. ەۋروپا مەن قىتايدىڭ «مادەنيەت پەن ونەردى قولداۋ» قورى تاعايىنداعان «ەۋروپا پارلامەنتى ونەر كاۆالەرى» وردەنىن دە تاعىندى.
يليا جاقانوۆ, سابىر مامبەەۆ سەكىلدى جاقسىلاردىڭ دا جانىندا ءجۇردى. قيانداعى ميحايل شەمياكيندى الدىرىپ, يەك ارتپاداعى ەركىن مەرگەنوۆتى شاقىرىپ, سۋرەتشىلەر اراسىنا سالىپ, سۇحبات تا قۇردى. الۋان ءتۇرلى كورمەلەر, سان قىرلى سيمپوزيۋمدار ۇيىمداستىردى.
ونىڭ ۇيىمداستىرۋ قابىلەتىنىڭ ءبىر قىرى سوناۋ سولتۇستىك كيپر سيمپوزيۋمىندا جارقىراي كورىندى. سۋات گيۋنسەلدەي ميللياردەردىڭ ءتىلىن تاۋىپ, قانشاما جاس سۋرەتشىلەردى نيكوسياعا شاقىرىپ توماعاسىن تارتتى. الىسقا سامعاتتى. العىسقا دا بولەندى.
* * *
سەمبىعالي ابزالبەك ۇلى دەسەم, كوز الدىما ونىڭ شىعارماسىنداعى جىلقىلار وبرازى كەلەدى, كوكەيگە قامبار اتا بەينەسى قوسا تۇسەدى. عاسىرلار بويىندا مال وسىرۋمەن, ۇزارا كوشىپ, تەجەلە قونۋمەن تىرلىك ەتكەن ەلدىڭ ۇرپاعى – جانۋاردىڭ ىشىندەگى ادامعا ەڭ ىستىعى, قادىرلىسى اتتىڭ باعاسىن وزگەشە ءتۇسىنىپ, ەرەكشە سەزىنگەن, جىلقى مىنەز سۋرەتشى ەلەستەيدى.
ول – ەركىندىك سيمۆولى, ەر قاناتى جىلقىنى ء(تۇۋ, و باستا) شىعارماسىنا كىلت قىلىپ الدى دا, «سىنشى», «ەرتەڭ بايگە», «بۇعاۋسىز تۇلپار», «اڭشىلار», «سۇلتان بەيبارىس», ء«جالاڭتوس باتىر», «كەنتاۆر ءبيى», «مىڭ جىلقى», «تۇيتەنىڭ كوك شاعىرى» دەپ كۇللىسىن تىزسەك, ۇزاق ءبىر كەرۋەنگە جۇك بولاتىن ۇزىن-سونار كارتينالارىنىڭ ءون بويىن ىلعي قىل قۇيرىقتىعا تولتىردى. ول كارتينالار وڭكەي ءبىر قىلاڭ, اق, كوك, بوز, سۇر, بۋرىل, بورتە, قۇلا جىلقىلارعا تولاتىن. ول شىعارمالار ىلعي ءبىر باران: قارا, تورى, شابدار, جيرەن, كۇرەڭ جانۋارلارعا كەنەلەتىن. ونىڭ اتتارى احالتەكە شالىس تا ەمەس, جۇرت سالا بەرەتىن ارابى دا ەمەس, قازاقتىڭ شىدامدى قابا جون تارلاندارى, مويىماس قازاناتتارى بولىپ كەلەدى.
ونىڭ اتتارى قوزعالىپ ءبىر كەتسە – اياڭى (جەل اياڭ دەيسىز بە, كوسىلگەن اياڭ دەيسىز بە) بىلىنەتىن, جەلىپ ءبىر كەتسە – ءبورى بۇلكەك جەلىس پە, بۇلاڭ قۇيرىق جەلىس پە, سار جەلىس پە, زار جەلىس پە, كورىنىپ تۇرادى. شابىسىنان جاي شابىس پا, شوقىراق شابىس پا, تەكىرەك پە, اعىندى شابىس پا بايقالىپ تۇراتىن. اگاركي, تايپالاپ ءبىر كەتسە – جول جورعا ما, قوي جورعا ما, جورتاقى جورعا ما, ون ەكى قۇلاش پا, سۋ شايقالماس جورعا ما, اجىراتا سالادى. جانۋاردى سالىپ وتىرىپ (باياعى بالا كەزىندەي, كوزىن جۇمىپ تۇرىپ, اتتىڭ ءاربىر بۇلشىق ەتىن زەرتتەپ, الاقانىنا تولتىرا جەنتەكتەي قىسىپ, راحاتتانا سيپاعانىنداي) ج ۇلىعى قايسى, كوبە, شاشا, جايا, ساربەك, ساۋىر, ساعاق, بوكتەرىنشەك, وندىرشەك, ءتوس سۇرىنشەگى قايدا, قۇندىزىعىن سەزىنە وتىرىپ ءدال, ءدوپ سالادى. مىنەز-قۇلقىن تانيدى. قۇلاعىن جىمىپ, مويىنىن تومەن سالا, تۇرا ۇمتىلعان ايعىردىڭ دا ەمەۋرىنىن جازباي تانىپ وتىرىپ سالادى.
ونىڭ بەينەلەگەن جىلقىلارىنىڭ توقپان جىلىگى, ءتوس سۇيەگى انىق ءبىلىنىپ, ساۋىرى كەڭ, قابىرعالى, جوتالى, بولەك-بولەك ومىراۋلى, كۇشتى بولىپ كەلەدى. باۋىرى جازىق, شىدەرلىگى جۋان بولىپ تا كەلەدى. ونىڭ جىلقىلارى, اباي ايتقاندايىن, سۇرىنبەي, يەك قاعىپ, ەلىرىپ باسادى.
...نەسىن ايتاسىز, سەمبىعالي جىلقىنىڭ اسەم جاراتىلىسىن ناقپا-ناق, ءدال سالادى. ونى بەينەلەۋ ونەرىندەگى «اتبەگى» دەرسىز, «اتسەيىس» دەرسىز.
وسى ءسوزىمىزدىڭ دالەلىندەي قىلىپ سۋرەتشى:
ءتىپتى, ونىڭ اساۋدى ۇيرەتىپ, اياعىنا بۇكپەنى سالىپ جۇرگەندە, ستۋدەنت كەزىندە جازعان «مەنىڭ اكەمنىڭ اتتارى» (1987 ج.) ماسكەۋ قالاسىنداعى شىعىس حالىقتارى مۋزەيىندە ساقتاۋلى تۇر ەمەس پە؟
* * *
ول كارتينا جازعاندا, ادامنىڭ قاسى-كوزى, كىرپىگىن ساناپ, اتتاردى جازسا, ءاربىر تال جال-قۇيرىعىن تىزبەلەپ, شۇقىلاپ دەتال قۋالاپ وتىرمايدى. مونۋمەنتالدى ەتىپ, كارتيناعا تۇتاس قاراپ, باستاۋىن دا ءبىلىپ, بىتەرىن دە بولجاي, كەسەك-كەسەك, قاۋىرت جازادى. قالىڭ-قالىڭ جاقتاۋلارعا ۇلكەن-ۇلكەن كەنەپتەر تارتقىزىپ, وعان قارىنداشى مەن قاعازىندا ءتۇسىپ, ميى مەن جۇرەگىندە ابدەن ءپىسىپ, كومپوزيتسياسى دەرتىپ تۇرعان سۋرەتتى تۇتقيىل تۇسىرەدى دە, پاليترا-قالامىن الىپ جىبەرىپ, جانىن شىعارا, دۇرىلدەتە, «الا وگىزدەي موڭىرەتە» جازادى. جالپاق قىل قالاممەن, كوز قىراعىلىعىن, قول قۋاتىن, ءبىلىم قورىن سارقا, سەندىرە, سەرپىپ جازادى. قۇلاعىن جىمىپ, قولتىعى سوگىلە, ساۋىرى جازىلا شاپقان اتتايىن كەتەدى, سامعاپ...
سۋرەتشىنىڭ كوكەيىندە سان الۋان بوياۋ, رەڭكتەر جۇرەدى. «شەبەرحانادا قامالىپ, ساۋساقتان سورىپ جازباي, تابيعاتقا شىعىپ كەتىپ, الەم ارالاپ جەتىپ, پاليترا جاڭارتىپ جازۋ كەرەك» دەيتىن پرينتسيپىنەن اجىراماي كەلىپ, تاپقانىن «كەر دونەننىڭ الەمى» مەن «قورقىت», «قىزىل ۋىق» كارتينالارىنا تۇسىرەدى. «ابىزدىڭ جورامالى», «اعىباي باتىردايىن» قيساپسىز كوپ شىعارمالارىنا كىرىكتىرەدى.
شەبەردىڭ كوڭىلىندە (بىلايعى جۇرتقا بەي-بەرەكەت كورىنەتىن) ءار يرەگىنىڭ بويىندا ءمان-ماعىنا جاتقان, ۇزىلمەيتىن, بىتپەس سىزىقتار جۇرەدى. سول سىزىقتار كەزەك-كەزەگىمەن «بۋرىل ايعىر», «جازۋ», «ۋاقىت نامە», «قىز الەمى», «تابيعات» كارتينالارىنىڭ تابيعاتىنا بارىپ ءتۇسىپ, ءوز ورىندارىن تابا, داري سىڭەدى.
ونىڭ قارىنداش, كومىرمەن سالعان سۋرەتتەرى قاعازعا قۋاتتى سىزىقتارمەن, اسەم ىرعاقپەن تۇسەدى. گرافيكاسىنىڭ قاعازدان مايى شىعىپ, تەرى شىپشىپ, سۋرەتتىڭ وزىنە ءتان «حوش ءيىسى» بۇرقىراپ تۇرادى. اق قاعازعا سىزىلعان قارا سۋرەتتەردىڭ ەرتەڭ-اق «كوكە», «جەز كيىكتىڭ قانات نۇرباتىرعا كەلۋى» سىپاتتى ۇلكەن-ۇلكەن كارتيناعا اينالىپ كەتەتىنى سەزىلىپ, كۇرەتامىرلارى ادىرايىپ, تىنىستاپ تۇرعانى.
قابىلان ەرتكەن اڭشىلار, جەتىگەن شالعان كەيۋانا («كوكالا ۇيلەك»), ارباسىنا ءمۇيىزدى ات جەككەن باتىر قىز («توميريس») دەيسىز بە, اۋەلى گرافيكا بولىپ تۇسۋىمەن-اق قۇندى جادىگەرلەر.
* * *
كارتينا مەن گرافيكاسى كورۋشىگە تەك كەلبەتىن, امسە اجارىن تانىتسا, «كۆادريگو» سىندى, «دابىل», «وتقا تابىنۋشىلار», «باس تۇرىك», «حور قىزى», «باقىت», ء«ۇش ارىس» ءتارىزدى مۇسىندەرىن, (سەمبىعاليدى ءمۇسىنشى رەتىندە قالىپتاستىرىپ, سۋارا شىڭداعان) «قازاق ەلى» مونۋمەنتىن, ونداعى اتتىلى حان, ساۋىتتى-جاراقتى باتىرلاردى شىر اينالا كورەسىڭ. پلاستيكا راحاتىن سەزىنە, تولىپ جاتقان رەلەف, گورەلەفتەرىنىڭ سالالارىن ساۋساقپەن سىزا, سيپاي كورەسىڭ.
سەمبىعالي سوناۋ كيپر ارالىندا, نيكوسيا قالاسىنا ارناپ «قۇت يەسى» اتتى ءمۇسىنىن جاسادى.
بۇل ءمۇسىن – جاراتىلىستىڭ نەگىزگى قاراما-قايشىلىقتارى, وڭ مەن تەرىس زاريادتارداي, كۇن مەن تۇندەي, جارىق پەن كولەڭكەدەي, الار دەم مەن شىعار دەمدەي اجىراماس قوس ۇعىمنىڭ ءبىر پاراسى, ەركەك پەن ايەل, ولاردىڭ بۇل فانيدەگى تاۋسىلماس تا ۇزىلمەس ۇيلەسىمىنە باعىشتالعان. تابيعاتتىڭ تۇقىم بەرۋشى, قورى, قۇتى, قاسيەتى – ەركەك پەن ۇرپاق اكەلۋشى, جالعاستىرۋشى, بالا ءوسىرۋشى – ۇماي انا, جەر انا سىندى وبرازداردى جۇپتاۋدان تۋعان ەرەكشە شىعارما.
وسى ەكى وبرازدى سالىپ, بەينەلەپ, ءمۇسىن جاسايتىن كەزدەرىندە شىعارما يەلەرى قۇت تۇلعاسىن ەر-ازامات قىلىپ, كيىم كيگىزىپ, ساۋىت-سايمان اسىندىرىپ, قولىنا قارۋ ۇستاتقاننان گورى, كەنتاۆر بەينەلى, بۇقا تۇرپاتتى, قوشقار, تەكە سەكىلدى (ەركەكتىگى انىق كورىنىپ تۇراتىن) جانۋارلاردىڭ تۇلعاسىمەن يشارالاپ, بۇلا كۇشىن مەڭزەپ سالۋ ءۇردىسىن قولدانادى. كەرەگىنشە پلاستيكالىق ادىستەرىن تاۋىپ, نەشە ءتۇرلى فورما, الۋان ديامەتردەگى ساڭىلاۋ سالىپ, سوزىپ, ۇزارتىپ, كەسىپ جاتادى. سەمبىعالي دا بۇل ەكى وبرازدىڭ تۇيىندەلەر جەرىن, تۇيسىگىن, ۇندەستىگى مەن سايكەستىگىن ىزدەپ تاۋىپ, سولتۇستىك كيپر ەلىنە, وعان اعىلعان مىڭداعان تۋريستەر نازارىنا وسى «قۇت يەسىن» ۇسىندى.
* * *
سەمبىعالي سماعۇلوۆ دەسەم, كوكەيگە «كومپوزيتور» سۋرەتشى كەلەدى.
ونىڭ كومپوزيتسياسىنداعى سىزىقتار ءبىر-بىرىمەن اسەم ءورىلىپ, جەكە پلاستيكاسىنا باعىنىپ, قىزىل بوياۋى كوكپەنەن ۇستاسىپ, جاسىل ءتۇسى سارىمەن اشىلىپ, اعى قاراسىمەن ۇيىمداسا تۇتاسىپ, اسەم بي ىرعاعىنا ۇلاسادى. ونىڭ كارتينالارى بەينە قامشى ورىمىندەي. تىپ-تىعىز قىلىپ ورىلەتىنى سونشا, كارتينالارىنىڭ ەش جەرىنەن باسى ارتىق دەتال شىقپايدى. كەنەپ بەتىنەن بىردە-ءبىر تۇلعانى سىلىپ الىپ تاستاي المايسىڭ.
ونىڭ قولىنان شىققان كارتينالار – اقىندار ايتاتىن بالتالاسا بۇزىلمايتىن ۇيقاستاي, تۇتاس-سوم دۇنيەلەر. ارعى, قايتا ورلەۋ زامانعى يتاليا سۋرەتشىلەرى, كۇللى ەۋروپا بەينەلەۋ ونەرى ساڭلاقتارىنان, الدىڭعى كۇنگى نيكيتا فاۆورسكي, كەشەگى ماقۇم قيسامەدينوۆ كومپوزيتسيالارىنان ءنار العان (بۇگىنگى فوتوگرافيادان الىپ كوشىرۋ, ينتەرنەتتەن «ج ۇلىپ» جاپسىرۋ ولشەمىمەن ەش ىمىرالاسپايتىن), اۆتورلىق جۇمىستار ساناتىندا.
قاراڭىزشى, «قاس-قاعىم جاراتىلىس»1 كارتيناسىندا ورنەگى بارىسپەن استاسىپ, بارىسى جىلانمەن شىرمالىپ, جىلانى سامۇرىقپەن ءورىلىپ, سامۇرىعى شەڭبەر سىزىقپەن بايلانىسىپ, ول كىشى شەڭبەرمەن شەندەسىپ, تاپ ورتاسىنان سارى شاياننىڭ سيمۆولى كورىنىپ, كومپوزيتسيا بىتپەي, «بەلدەن اسىپ, بەلدەن اسقان بۇلتپەنەن ارالاسىپ» كەتە بارادى ەمەس پە؟ ءاربىر ادام, ءاربىر اڭ كارتينا ىشىندە ءومىر شىن ءسۇرىپ تۇرعان جوق پا؟ ءوزىنىڭ سوزىمەن ايتساق, «اڭگىمەنى پلاستيكاعا ەمەس, پلاستيكانى اڭگىمەگە باعىنتىپ» تۇر عوي؟ كارتينا – ءبىر دىبىسى دا وقشاۋ شىقپاعان, الىپ, ءبىرتۇتاس (سۋرەتشى دەيتىن ديريجەرگە باعىنعان), سيمفونياعا اينالادى ەمەس پە؟
زادى, وقۋ ورىندارىندا جۇرگىزىلەتىن كومپوزيتسيا ساباعى شارتتى تۇردەگى ءپان. كومپوزيتسيا اركىمنىڭ وزىنە ءتان ماحابباتى سەكىلدى. ۇيرەتۋگە, تەلۋگە كەلمەيتىن جەكە ۇلەسى, دارا نەسىبە تۇرپاتتى. ءار سۋرەتشىنىڭ تالەيىنە جازىلعان قول بەدەرى سەكىلدى شىتىرمان ءلابيرينتى ىسپەتتى. بۇل رەتتە سەمكەڭنىڭ جولى بولعان, جۇلدىزى جوعارى سۋرەتشى. ونەردەگى تالعامى قالىپتاسىپ, تاجىريبەلىك, كونتسەپتۋالدىق, ەكسپەريمەنتالدىق جولداردان ساتى-ساتىلاپ وتكەن, تەرەڭدەي, كەڭي-سوزىلا, بيىكتەي وسكەن سۋرەتشى.
سەمبىعاليدىڭ سيمۆوليزم كومپوزيتسياسى – كولدەنەڭ كوك اتتى كەلىپ, وڭاي ءتۇسىنىپ, جەڭىل بوكتەرىپ كەتۋگە كەلمەيتىن جاعى. ونىڭ كومپوزيتسياسى – دالالىقتاردىڭ تۇسپالداپ, وراعىتىپ ۇقتىرماي سويلەيتىنى سەكىلدى مە؟ ىم-يشارا ءتارىزدى, جۇمباقتاپ, استارلاي جەتكىزگەنى سياقتى ما؟ يرەك سىزىعى نە بەرەدى, قوس سىزىعى نە تۇسپال؟ دوڭگەلەگى, دوعاسى, شەڭبەرى, نۇكتە مەنەن نوقاتى شە؟ قاتپارلى ءتاسىلىن تۇكپىرلەي تانىتپاي, شىڭىراۋدا جاتقان سىرىن تاپتىرمايتىنى قالاي؟ ويلاپ, بويلاي الارسىز با؟ ايتەۋىر, ەمەۋرىنمەن ايتقانىن كورنەككە, ارزان تالعامعا سالعانىن كورگەن ەمەن.
سەمبىعاليدىڭ قولىنان شىققان سيمۆوليزم بولمىستى, ايتار ويعا باي, وبرازعا شۇلەن كارتيناسىنىڭ ءبىرى – (ورىس تىلىندەگى «مويا ۆەرتيكال» دەگەن ۇعىمعا اسا جاقىن كەلەتىن) «مەنىڭ بيىگىم». بۇل – ايقىشتىڭ, ياعني كرەستىڭ (تىك سىزىق پەن كولدەنەڭ سىزىقتىڭ) ۇيلەسىمىنە ارنالعان كارتينا. اق پەن قاراداي, كۇنەس پەن كولەڭكەدەي كەرەعار ءھام ءبىر-ءبىرىنسىز تۇرا المايتىن ەكى عالامدى ءبىر كەنەپكە توعىستىرعان شىعارما.
ايقىش (كرەست) سيمۆولى ءتۇرلى ەلدەردە, ءار الۋان حالىقتار ۇعىمىندا ءبىر-بىرىمەن ەش ۇقسامايتىن ءتۇرلى ماعىنالار بەرسە, «مەنىڭ بيىگىمدە» سۋرەتشىنىڭ الىپ وتىرعان ايقىش بەلگىسى – شارتتى. سەمبىعالي سماعۇلدىڭ پايىمىنشا, «ونەر ادامدارى رۋحاني الەمگە, تىكە, جوعارى قاراي, ۆەرتيكال بويىمەن ءبىر-بىرىنە ەش كەدەرگىسىز جاراتقان يەگە قاراي تەجەۋسىز داميدى. سويتە تۇرىپ, ولاردىڭ پەندەشىلىگى, ءناپسىسى كولدەنەڭ سىزىق بويىمەن, كۇيكى تىرلىك, دۇنيە, ماتەريالدىق بايلىققا قاراي دا ۇمتىلادى».
«مەنىڭ بيىگىم» – شارشى كەنەپكە جۇمساق, قىزعىلت بۋالدىر تۇمانداي گاممانىڭ ۇستىنە اپ-ايقىن تۇسكەن ءۇش جولاق, بىردە قوس اي, ەندى بىردە دومالاق, سوسىن ايقىش, دوعا, توعا, اسىل تاس, ۆازالى گۇل نىشاندى سىزىقتار بولىپ, ساتىلاپ كوتەرىلە بارىپ, قورجىنداس, قوس شەڭبەرمەن ءتامامدالادى. كارتينانىڭ قىزعىلت گاممالى فونى – الەمنىڭ بىرتۇتاستىعىن ايگىلەسە, تومەندەگى يرەك سىزىق – سۋرەتشىنىڭ پايدا بولعانداعى ءھام ونەرگە كەلگەندەگى رەڭىن, گۇلدەنۋىن بىلدىرسە, ودان جوعارى «قوس اي» – سەمبىعاليدىڭ ەكى الەمدە, ياعني ماتەريالدىق الەم مەن رۋحاني الەمدە جۇرگەنىن يشارالاسا, ورتاداعى «دوعانىڭ» – مۋزا ەكەنىن, «توعانىڭ» – شابىت, «اسىل تاستار» – ونەر بەينەتى, قىزىعى مەن شىجىعى, «گۇلدى ۆازا» – ۋنيۆەرسۋم گيمنى, ال قوس شەڭبەر شەكسىزدىك ەكەن.
– باياعىدا, – دەيدى سەمبىعالي, – مادەنيەتى مەن ورەسى بيىك, بايلىعى مەن داۋلەتى جەتىپ ارتىلاتىن ورىس اريستوكراتتارى وزدەرىندەگى جوقتى, جۇرەگىندەگى تاپشىنى رۋحاني الەمنەن, عىلىم مەن ونەردەن ىزدەيدى ەكەن. كورمە جاساعاندارعا جاقىن بولىپ, تەاتر-ساحنا يەلەرىمەن تابىسادى ەكەن. سونىڭ بىرىندە, الدەبىر شالشىقتا ماس كۇيىندە جاتقان سۋرەتشى ساۆراسوۆتى ىزدەپ تاۋىپ, ودان كىراجىپ-جيىركەنبەي, جۋىندىرىپ-شايىندىرىپ, بويىنا فراك كيگىزىپ, موينىنا بانت تاعىپ, سالتاناتتى بالعا ءوز ورتالارىنا الدىرىپتى دەيتىن ءسوز بار. انە, كولدەنەڭ مەن تىك تە بيىك سىزىقتىڭ ۇيلەسى!
كارتينا – بيىك ونەردە بەلگىلى مەجە, ايقىن شەكارا بولمايدى دەيتىن پايىمعا باس ۇرادى. سۋرەتشىنىڭ كوكەيىندە شامام جەتكەن شەكسىزدىككە دەيىن بارسام دەگەن ارمان تۇرادى. سالۆادور ءداليدىڭ «كەمەلدىكتىڭ شەگىنە شىعامىن دەپ دامەلەنبەي-اق قوي. ول ساعان ەشقاشان جەتكىزبەيدى» دەيتىن استام پىكىرىنە دە سايادى.
* * *
سەمبىعالي سۋرەتشىنىڭ ءوز بويىنداعى مارتتىك, ءھام ونەرى مەن مىنەزىنە ارنالعان تاعى ءبىر كارتيناسى «مەنىڭ ءۇش كيەم» دەپ اتالادى.
كارتينا شارتتى – سىزىقتار, داقتار, شەڭبەرلەرمەن قيىننان قيىستىرا ءورىلىپ, سوزبەن سۋرەتتەۋگە ەڭ قيىن رەڭكتەرمەن شەشىلگەن. وندا ءۇش ادام قاتارلاي وتىرعان سىندى. باستارىنا جيرەن جىلقى, كوك ءبورى, قاناتتى قارا بارىس ءتارىزدى, ساڭىلاۋلى باس كيىمدەر كيگەن بە دەرسىز. ءبىرىنشى تۇلعا جىلى فونعا ورانىپ, جىلى رەڭدە جازىلسا, ورتاڭعىسى كوكشىل كەلبەتتى, اقشىل كيىمدە اسپان كوك جامىلسا, ءۇشىنشىسى قان قىزىل جولاقپەن ىرگەلەس سۇرقاي فوندا, قارا-قوڭىر تۇسپەنەن ادىپتەلگەن.
كارتينادا الدىمەن سۋرەتشىنىڭ مارتتىگى ايتىلدى دەسەك, كوز الدىمىزعا قولىنا قارىنداشتى دۇرىستاپ ۇستاعالى بەرگى قازاقتىڭ بەينەلەۋ ونەرى قورجىنىنا سالىپ وتىرعان كول-كوسىر كارتينا ءمۇسىن, گرافيكالارى كەلەدى (ونى ەلىمىزدىڭ ايتۋلى مۋزەيلەرىنىڭ, جەكە كارتينا جيناۋشىلاردىڭ تۇتىنىپ وتىرعانى قوسا كەلەدى).
كەلەسىدە سۋرەتشى كورۋشى نازارىن ورتاعا باعىتتايدى. ونەر وبرازىنا بەيىل ءتۇسىرىپ, وعان ۇزاعىراق قاراۋعا «بۇيىرادى». ءيا, سەمبىعاليدىڭ ءومىرىن ونەرىنسىز ەلەستەتۋ مۇمكىن ەمەس. ونىڭ كەسكىندەمەلى, گرافيكالى, مۇسىنمەن استاسقان ونەرى – سۋرەتشى ومىرىنە مىقان اعاش, ج ۇلىن تۇتا. اتوراي. تەمىرقازىق.
* * *
«مەنىڭ بيىگىم» دەمەكشى, ءبىز وسى ەسسە جازبا بارىسىندا سەمبىعالي سۋرەتشىنى شاما-شارقىمىزشا اينالا قاراپ, كوز شولامىزدى ونىڭ تىك ونەر بيىگىنە, ياعني ۆەرتيكال ورىسىنە سالدىق. سۋرەتشىنى زامانداس-ارىپتەس رەتىندە جانىندا ءجۇرىپ, ءار قىرىنان باقىلاي, جانىمىز قالاعان تۇسىنان باجايلاپ قاراپ, ونىڭ ادامي كەيپىن قاداري-حالىمىزشە تانىپ, شىعارماشىلىق كەلبەتىن اق قاعازعا ەسسە قىلىپ تۇسىردىك. تاپقانىمىزدى ءورشىل پورترەتىنە شتريح قىلدىق.
جەڭىس كاكەن ۇلى,
سۋرەتشى
