قىزىق ءۇشىن قولىمىزعا الىپ, كوز جۇگىرتتىك. جاقسى تارجىمالانعان, قاعازى دا ساپالى, اتاقتى ەرتەگىنىڭ اتاۋىن دا ءدال تاپقان سياقتى. ورىسشاسى تۇپنۇسقا ەمەس ەكەنى انىق. سونى ويلاپ, ودان ءارى عالامتوردان تەرىپ كورگەن ەدىك, كۇلشەقىزدىڭ تاريحى ءبىز ويلاعاننان الدەقايدا تەرەڭدە بولىپ شىقتى.
ءبىزدىڭ داۋىرىمىزگە دەيىنگى عاسىرلاردا سوناۋ كونە مىسىر بيلەۋشىلەرىنىڭ زامانىندا پاپيرۋسقا جازىلعان شىعارمالاردا قازىرگى كۇلشەقىزدىڭ ءپروتوتيپى بار ەكەن. ودان بەرگى بىرنەشە مىڭداعان جىلدا نە نارسە جوعالىپ, جويىلىپ كەتپەدى دەسەڭىزشى. ۋاقىت مۇجىسە دە, جويىلماعان تەك پيراميدا عانا شىعار. پيراميدالاردىڭ دا تۇرعىزىلۋ تەحنولوگياسى ۇمىتىلىپ, الەم عالىمدارى سىرىن اشا الماي باس قاتىرىپ جاتىر. ياعني تەك «كۇلشەقىز» ەرتەگىسىنىڭ نەگىزگى مازمۇنى عانا پيراميدالارمەن بىرگە ساقتالعانى عوي.
بىرنەشە جۇزدەگەن جىل بۇرىن فرانتسۋز شارل پەررو, نەمىس عالىمدارى ءھام ەرتەكشىلەرى اعايىندى گريممدەر, يتاليان بازيلە, ءبارى وسى ەرتەگىنى زەرتتەپ, ءتۇرلى نۇسقالارىن قاعازعا ءتۇسىرىپ, وزدەرى دە جانىنان قوسىپ, مازمۇنىن جاڭعىرتقان ەكەن. بىرنەشە جۇزدەگەن جىل ىشىندە ونداعان, بالكىم جۇزدەگەن نۇسقاسى پايدا بولدى. ۋاقىت وتە كەلە باسقا شىعارمالار, كەيىپكەرلەر ۇمىتىلىپ قالىپ جاتسا, پەرعاۋىنداردىڭ زامانىندا پاپيرۋسقا جازىلعان شىعارما كەرىسىنشە ودان سايىن جەر جاھانعا تارالىپ بارادى. ونىڭ جەلىسىمەن وپەرالىق شىعارمالار جازىلىپ, الەمنىڭ ەڭ ۇلكەن تەاترلارىندا ساحنالاندى, قىسقا مەتراجدى, تولىق مەتراجدى, انيماتسيالىق فيلمدەر, سەريالدار ءتۇسىرىلدى. گولليۆۋدتاعى كينوكومپانيالار ءۇشىن كۇلشەقىز ءوتىمدى كەيىپكەرلەردىڭ بىرىنە اينالدى.
ايتپاقشى, اتى اڭىزعا اينالعان ديسنەي تۇسىرگەن انيماتسيالىق تۋىندىلار قازاقشا دۋبلياجدالدى. قازىر وتاندىق ارنالاردان كورسەتىلىپ ءجۇر.
نەگە كۇلشەقىز تۋرالى ەرتەكتىڭ عۇمىرى سونشالىقتى ۇزاق؟ جەتىم قىزدىڭ تاعدىرى الەمنىڭ ءار بۇرىشىنداعى حالىقتىڭ بارىنە قىزىق بولۋىنىڭ سىرى نەدە؟ بىزدىڭشە, ءومىردىڭ وزىندەي شىنايى, قاراپايىم ءارى تارتىمدىلىعىندا. ەڭ باستىسى, سيۋجەتىندەگى يدەياسىنىڭ قاي داۋىردە دە وزەكتى بولۋى. بۇل يدەيا – ادامداردىڭ بارىنە بەرىلەتىن ۇلى مۇمكىندىك تۋرالى. وسى مۇمكىندىكتى پايدالاناتىندار دا, پايدالانا المايتىندار دا, ءتىپتى ونداي مۇمكىندىك بەرىلگەنىن بايقامايتىندار دا بولادى.
اتاقتى عالىم سەيىت قاسقاباسوۆ ايتقانداي, ومىردەگى شىنايى نارسەنىڭ ءوزىن ادەيى وزگەرتىپ كورسەتۋ – ەرتەگىنىڭ وزىندىك قاسيەتى. ەرتەكشى دە ونىڭ مازمۇنىن بارىنشا اسىرەلەۋگە, عاجايىپ ەتۋگە كۇش سالادى. ەرتەگى ادامنىڭ رۋحاني ازىعى بولۋمەن قاتار, يدەولوگيالىق تا قىزمەت اتقارعان.
ەستەرىڭىزدە بولسا, اناسىز وسكەن جەتىم قىز ەرتەگىگە ءتان كەرەمەتتىڭ قۇدىرەتىمەن اسەم كويلەك كيىپ, التىن كۇيمەگە ءمىنىپ, پاتشا سارايىنداعى بالعا بارادى. ءتۇن جارىمدا كۇيمەسى اسقاباققا, قوسارلاپ جەككەن جۇيرىكتەرى ەگەۋقۇيرىققا اينالعان كەيىپكەر ۇيىنە قايتا ورالادى. وسىلاي ءۇش مارتە قايتالانادى. اقىر سوڭىندا حانزادانىڭ نازارىنا ىلىنگەن كۇلشەقىز بارشا مۇراتىنا جەتىپ, باقىتتى بولادى. ەرتەگى سولاي اياقتالادى.
ويلاپ قاراساڭىز, ادامنىڭ ءومىرىنىڭ ءار كەزەڭىنىڭ وزىندىك ءبىر سيپاتى, ميسسياسى بار سياقتى. جاستىق شاقتا جاستىققا ءتان قىزىقتاردان قۇر قالماۋعا تىرىسامىز. سونىمەن قاتار شاكارىم ايتقانداي «تالاپتانىپ ءبىلىم مەن ونەر ۇيرەنۋ» پارىز, سەبەبى «ونەرسىز, ءبىلىمسىز بولادى اقىل تۇل» . ودان كەيىن العان ءبىلىمدى تاجىريبەمەن بايىتا وتىرىپ, ەڭبەك ەتەتىن كەزەڭ تۋادى. وسى ۇدەدەن كورىنگەن ادامعا باقىت پەن بايلىقتىڭ ءوزى-اق باس ۇرارى حاق. ال ۇدەدەن كورىنە الماساڭىز, ونىڭ دا سالقىنى بولماي قويمايتىنى تاعى راس.
ادام عانا ەمەس, تۇتاس حالىقتارعا دا, مەملەكەتتەرگە دە ۇلى مۇمكىندىكتەر بەرىلەدى. سول كەزدە گۇلدەنگەن ەل الەمدىك وركەنيەتكە دە ۇلەس قوسىپ ۇلگەرەدى. رابيندرانات تاگور ايتقانداي, ء«ار ۇلت ءوزىنىڭ ەڭ اسىل قاسيەتىن ادامزاتقا ورتاق قازىناعا اينالدىرا الماسا, ول ۇلتتىڭ قاسىرەتتى قىلمىسى سانالادى». ياعني ۋاقىتىندا پايداعا جاراتا الماساڭىز, مۇمكىندىكتەردىڭ ءوزى كۇندەردىڭ ءبىر كۇنىندە «اسقاباققا اينالادى».
ءبىزدىڭ قازاقستانىمىز تاۋەلسىزدىك جىلدارىندا وسىنداي ۇلى مۇمكىندىكتەردىڭ الاڭى بولدى. ۋاقىت تا, ماتەريالدىق نەمەسە باسقا دا يگىلىكتەر مول. الايدا سونى كادەگە جاراتىپ ءجۇرمىز بە؟ ەرتەگىنىڭ ءبارى جاقسى اياقتالىپ, كەيىپكەرلەرى باي بولىپ, بارشا مۇراتىنا جەتەدى. ال ومىردە مۇراتىمىزعا جەتە الامىز با؟..
