قوعام • 31 شىلدە، 2020

ءبىزدى قۇرتاتىن «ەلدىڭ ءبارى» دەگەن ءسوز

192 رەت كورسەتىلدى

«ەلدىڭ ءبارى» دەگەن ءسوزدىڭ پايداسى دا بار.

اسىرەسە، نازىك جاندىلار بۇل سوزگە قاتتى سۇيەنەدى.

كۇيەۋىنە رەنجىگەن ولارعا «بارلىق ايەلدىڭ كۇيەۋلەرى سونداي، «ەركەككە سەنگەنشە، ەكى بوساعاڭا سەن»، «قايتەسىڭ ەندى» دەي سالساڭىز، سوعان كادىمگىدەي كوز جاسىن تىيىپ، جۇبانىپ قالادى.

 

دەنساۋلىعى سىر بەرىپ، قالجىراعان دىمكاس جانعا «ەلدىڭ ءبارى وسىنداي اۋرۋ، قۇرىسىن، ۋايىمداما، جازىلىپ كەتەسىڭ» دەسەڭىز، وڭىنە قان جۇگىرىپ، شىنىمەن دە ايىعىپ كەتەدى.

جوقشىلىقتان ارىپ-اشىپ، جاداپ-جۇدەپ جۇرگەن ادامعا «ەلدىڭ ءبارى بىردەي شىلقا مايعا باتىپ، بوگىپ وتىرعان جوق، ءبىز دە سەن سياقتى «شىقپا، جانىم، شىق­پا» دەپ كۇنىمىزدى ازەر كورىپ ءجۇرمىز» دە­سەڭ، ەسىن جيىپ الا قويادى.

وبالى نە كەرەك، كادىمگىدەي پايدالى ءسوز.

بىراق وسى ءسوزدىڭ جالعىز-اق زيانى بار جانە الگى سانى كوپ پايدالى جاعىنا قاراعاندا، سول زيانى باسىمداۋ.

ول – وسى تىركەستى كەرىسىنشە قولدان­ساڭ، مىستانداي مىسى باسىپ، «ولمەس كو­ششەيدەي» كۇشىنە ەنەدى.

مىسال ءۇشىن قازىرگى ۋاقىت اعىمىن الايىق.

ەلىمىز بويىنشا توتەنشە جاعداي توق­تا­­تىلىپ، وڭىرىمىزدەگى كارانتين شەك­تەۋ­لەرى الىنىپ تاستالىنادى دەپ اسىعا كۇتىپ جۇرگەن جۇرتتىڭ (ىندەت جۇق­تىرعانداردىڭ سانى كۇرت ءوسىپ، زالالدى جەرلەردىڭ كولەمى كۇرت كوبەيۋى سالدا­رىنان) جەرگىلىكتى وڭىرلەردەگى تابان استىندا كەيىنگە ۇزار­تىلىپ، سوزدى­رىل­عان كارانتيندىك تالاپتار جۇيكەسىن جۇ­قارتىپ ءبىتتى.

ۇكىمەتكە وكپە ارتا بەرگەنشە، بۇعان كىنانى وزىمىزدەن ىزدەۋىمىز كەرەك.

بىراق ىزدەگىمىز كەلمەيدى. ويتكەنى «ەلدىڭ ءبارى» ىزدەمەيدى.

كوشەدەگى ماسكاسىز جۇرگەن كوپشى­لىكتى كورىپ، «ەلدىڭ ءبارى ماسكاسىز جۇر­گەن­­دە ورانىپ جۇرگەنىڭ ۇيات ەكەن» دەپ ۇيى­ڭىزدەگى كوزدىڭ قاراشىعىنداي ساقتاپ وتىرعان ساناۋلى تۇمشاڭىزدى (بەت­پەر­دەڭىزدى) «ۇنەمدەپ»، كيمەي، دالاعا شىقتىڭىز.

بالكوننان قاراپ تەلمىرىپ تۇرعان ۇل-قىزىڭىزدى «ەلدىڭ ءبارىنىڭ بالالارى ويناپ ءجۇر عوي سىرتتا» دەپ، دالاعا شىعارىپ جىبەردىڭىز. ەلدىڭ بالالا­رىنىڭ دا ءبارى ماسكا تاقپاپتى.

«ەلدىڭ ءبارى اۆتوكولىكتەرىمەن زۋىلداپ ءجۇر، ۇستاپ، تەكسەرىپ جاتقان ورگان وكىلدەرى جوق» دەپ، ماشيناڭىزعا ءبىر قورا ادامدى سالىپ الىپ، تابانىڭىز قىشىپ، ءبىراز جەرگە قىدىرىپ تا كەلدىڭىز.

ونى-مۇنى الا سالايىن دەپ ازىق-ت ۇلىك دۇكەنىنە باس سۇقساڭىز، ءبىر، ءبىر جارىم مەتردەن ارا قاشىقتىقتى ساقتاپ كەزەكتە تۇرعان تۇتىنۋشىلاردىڭ قاراسىن كورىپ:

– باسقا جەردەگى ساۋدا ورىندارىنداعى ەلدىڭ ءبارى ەمىن-ەركىن كىرىپ-شىعىپ جاتىر، بۇ نە، وزدەرىنشە بولىپ، – دەپ داۋىسىڭىزدى وكتەم شىعارىڭقىراپ، اۋزىڭىزدى اشقانىڭىز سول-اق ەكەن، وزدەرى ازەر تۇرعان «ەلدىڭ ءبارى» ايقايعا سۇرەڭ قوسىپ، ساتۋشىنىڭ ەسىن شىعاردى.

ساسقان ساتۋشى دا «ەلدىڭ بارىنەن اسىپ مەن قايدا بارامىن» دەگەندەي، الگى قاتاڭداۋ ءتارتىبىنىڭ باس ءجىبىن بوساتىپ، جىبەرە سالدى.

ەنەسىنە جامىراعان ۋاق مالدىڭ لاق-قوزىلارىنداي «ەلدىڭ ءبارى» سورەگە لاپ قو­يىپ، ساپىرىلىستى دا كەتتى.

ويلاماعان جەردەن تەكسەرۋشىلەر ساپ ەتە قالىپ، ساتۋشى مەن دۇكەن يەسىنەن باس­تاپ، كارانتيندىك ەرەجەنى بۇزعان «ەلدىڭ بارىنە» ايىپپۇل ارقالاتتى دا جىبەردى...

بازارعا بارام دەپ قابىن جوعالتىپ كەلگەن قوجاناسىر ايەلىنە «بازاردا مەن سياقتى قاپ جوعالتقاندار تولىپ ءجۇر» دەپ اقتالعان عوي.

«ەلدىڭ ءبارى» «قاپ جوعالتقاندا» شا­لىنا ۇرساتىنداي قوجاناسىردىڭ كەم­پىرى «اقىماق ەمەس»...

ەلدىڭ ءبارى وتىرىك دەپ ءجۇر عوي دەپ، الەۋجەلىدەن تاراپ، ۆاتساپپەن ارالاپ جۇرگەن الۋان ءتۇرلى «اقىل-كەڭەستەردى» مىقتاپ جامىلىپ الىپ، ءبىر-بىرىڭىزگە بوي بەرمەي، توتەنشە جاعدايدىڭ ءبىتۋىن سابىرسىزدانا كۇتىپ جۇرگەندە، كاران­تي­نىڭىزدىڭ قۇيرىعى اناكوندانىڭ ۇزىن­دىعىنداي يرەلەڭدەپ شىعا كەلدى.

بۇعان كىم كىنالى؟

ءبىز كىنالى ەمەسپىز.

ءسىز دە كىنالى ەمەسسىز.

ول دا كىنالى ەمەس.

ەشكىم دە كىنالى ەمەس.

جاي،..

... «ەلدىڭ ءبارى» كىنالى...

 

ءۇمىت بيتەنوۆا،

اقىن، قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ مۇشەسى

سوڭعى جاڭالىقتار

شىعىسقا قار ءتۇستى

ايماقتار • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار