ايماقتار • 31 شىلدە، 2020

كۆي-ءىڭ ءجىبيىن دەدى مە؟

76 رەت كورسەتىلدى

قاراعاندى وبلىسىنىڭ اكىمى جەڭىس قاسىمبەك مەملەكەت باسشىسىنا وڭىردە سانيتارلىق-ەپيدەميالىق احۋالدىڭ ءبىرشاما تۇراقتانعانىن باياندادى. شىنىندا دا جاعداي سولاي ما، ءوزى؟

ءوڭىر باسشىسىنىڭ سوزىنە قاراعاندا، سوڭعى اپتادان بەرى جەدەل جاردەم شاقىرۋلارىنىڭ سانى ايتارلىقتاي كەمىگەن كورى­نە­دى. مىسالى، ماۋسىمنىڭ سوڭى جانە شىلدە ايىنىڭ باسىن­دا­عى قاۋىرت كەزەڭدە ءجىتى رەس­پيرا­تورلىق ۆيرۋستىق ينفەكتسيا جانە پنەۆمونيا بەلگىلەرى بار ناۋقاستار ءۇشىن شاقىرۋلار سانى 2،5 مىڭعا دەيىن جەتسە، سوڭعى كۇندەرى بار-جوعى 320 شاقى­رۋ تىركەلىپ، اۋرۋحاناعا جات­قىزىل­عان­داردىڭ سانى 100 ادامنان از بولعان.

ال جالپى جاعداي تۋرالى ايتار بولساق، وبلىستاعى پروۆي­زورل­ىق جانە ينفەكتسيالىق گوس­پي­­تالدارداعى بارلىعى 4 427 توسەكتىك ورىننىڭ 1 746-سى عانا بوس ەمەس ەكەن. ياعني قازىرگى ۋاقىت­تا وسىنشا پاتسيەنت ەم-دوم الىپ جاتىر، قالعان ورىندار بوس. ينفەكتسيالىق   ستاتسيو­نار­لار­داعى جۇكتەمە ۇلەسى 38%-دى قۇراسا، پروۆي­زورلىقتاعى كور­سەت­كىش 42%-عا تەڭ كورىنەدى.

كوروناۆيرۋس كۇشەيىپ، ءوزىنىڭ شارىقتاۋ شەگىنە جەتكەن كەزدە وبلىستىڭ قالالارىنداعى كەيبىر قوناقۇيلەرى، جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ جاتاقحانالارى گوسپيتالعا اينالدىرىلعان بو­­لاتىن. ەندى ولار جاعدايعا باي­­لانىستى كونسەرۆاتسيا­لا­نا­دى. دەگەنمەن ىندەتتىڭ ەكىنشى تولقىنى بولا قالعان جاع­داي­دا ناۋقاستاردى ورنالاس­تى­رۋ ءۇشىن ماتەريالدىق-تەح­ني­كا­­لىق جابدىقتار سول جەردە قال­دى­رى­لا­دى.

­قازىرگى تاڭدا وبلىستا كورو­نا­ۆيرۋس ينفەكتسياسىنىڭ قاي­تا ءورشۋ ىقتيمالدىعىنا دايار­لىق جۇمىستارى باستالىپ كەتكەن. ءوڭىر باسشىسىنىڭ ءوزى ­ەپي­دە­ميالىق احۋالدىڭ جاق­سار­ۋى بوساڭسۋعا ەش نەگىز بەر­مەي­تى­نىن وسى اپتادا بولعان اپپارات جيى­نىندا اتاپ ءوتتى.

– جالپى، اۋرۋشاڭدىق تۇ­راق­تى تۇردە تومەندەۋدە دەپ ايتۋ­عا نەگىز بار. گوسپيتالداردا بوس ورىندار كوپ. ديناميكا وڭ، ونى ءارى قاراي دا ساقتاۋ كەرەك. دەن­ساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىن كۇز­گى-قىسقى كەزەڭدەگى جۇمىسقا دايار­­لاۋ ماڭىزدى مىندەتتىڭ ءبىرى بولماق. كۆي-ءدىڭ ەكىنشى تولقىنى بولۋى مۇمكىن دەگەن بولجام بار. ءبىز تۇرعىندارعا بارلىق قاجەتتى مەدي­تسينالىق كومەكتى كورسەتۋگە بارىن­شا دايىن بولۋىمىز كەرەك، – دەدى جەڭىس قاسىمبەك.

ال وبلىستىق دەنساۋلىق ساق­تاۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى ەرجان نۇرلىباەۆ قازىرگى جاع­دايعا شولۋ جاساي كەلىپ، مىناداي دەرەكتەردى العا تارتتى: «بۇگىنگى تاڭدا قاراعاندى وبلىسىندا ىندەتتى جۇقتىرۋدىڭ 8 058 وقيعاسى تىركەلگەن. اۋرۋ­دىڭ ءوسۋى 1،5%-دى قۇرايدى. وكى­نىش­كە قاراي، 81 ادام ىندەتتەن قايتىس بولدى، 4 926 ناۋقاس جازىلىپ شىقتى. سوڭعى ەكى اپتا­دا­عى تالداۋ ەپيدجاعدايدىڭ جاق­سارعانىن، اۋرۋشاڭدىق تو­مەن­­دەگەنىن كورسەتەدى. توسەك قو­رى­نىڭ جۇكتەمەسى دە ازايدى. ينفەك­تسيالىق كەرەۋەتتەر 47%-عا، پروۆيزورلىق كەرەۋەتتەر 50% جۇكتەمەمەن جۇمىس ىستەۋدە».

ايرىقشا اتاپ وتەتىن جايت، وبلىستا ءدارى-دارمەكپەن قام­تا­ماسىز ەتۋدىڭ تۇبەگەيلى جاق­سار­عانى بايقالادى. ستاتسيو­نار­لار­دا قاجەتتى پرەپاراتتاردىڭ جەتكىلىكتى قورى بار ەكەن. وبلىس ەمحا­نالارىنا پنەۆمونيادان ءۇي جاعدايىندا ەمدەلەتىن ناۋقاس­تار­دى قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن انتيبيوتيكتەر تۇسكەن. سونداي-اق ءدارىحانا جەلىلەرىندە دە تاپ­شىلىق ماسەلەسى شەشىلگەن دەپ سە­نىممەن ايتۋعا بولادى، دەيدى دەن­ساۋلىق ساقتاۋ باسقار­ما­سى­نىڭ جاۋاپتى ماماندارى.

سوڭعى اپتادا وبلىستا 1 300 وتتەگى كونتسەنتراتورى، 90 دانا وكپە­نى جاساندى جەدەلدەتۋ اپپاراتى، 645 پۋلسوكسيمەتر جانە 25 زاماناۋي رەنتگەن-اپپارات الىنعان. مەديتسينالىق گاز بەرۋ­دىڭ سەگىز جۇيەسىن ورناتۋ جوسپاردا بار. كۇزگى-قىسقى كەزەڭدە تاعى 1 500 پۋلسوكسيمەتر، 500 وتتەگى كونتسەنتراتورى ساتىپ الىنباق. جالپى، قىركۇيەك ايىن­دا رەس­پۋب­ليكالىق بيۋدجەت ەسە­بىنەن قاراعاندى وبلىسىنا 302 دانا وكپەنى جاساندى جەلدەتۋ اپپاراتىن ساتىپ الۋعا قاراجات بولىنەدى دەگەن جاعىمدى جاڭالىق بار.

سونداي-اق كومپيۋتەرلىك توموگرافتار مەن تسيفرلى رەنتگەن-اپپاراتتاردىڭ سانى ارتادى، پتر-دياگنوستيكا جەلىسىن كەڭەي­تۋ دە ىسكە اسىرىلماق. ال قىس ايلارىنىڭ باسىندا تاعى بەس كومپيۋتەرلىك توموگراف پايدا­لا­نۋ­عا بەرىلمەك.

وسىدان ءبىراز بۇرىن وبلىس بويىنشا مەديتسينا كادرلارىنىڭ جەتىسپەۋشىلىگى تۋرالى اڭگىمە قوزعال­عان بولاتىن. قازىر بۇل ماسە­لەنىڭ دە شەشىمى تابىلعانعا ۇقسايدى: بيىل مەديتسينالىق جو­عارى وقۋ ورىندارىنىڭ 360 تۇلە­گىن جۇمىسقا ورنالاستىرۋ جوسپارعا الىنىپتى. وبلىستىڭ قالالارى مەن اۋداندارىندا ولار­دى باسپانامەن قامتاماسىز ەتۋ ءىسى ۇيىمداستىرىلماق.

بيىلعى قىركۇيەك ايىندا جەزقازعان قالاسىندا 300 توسەك­تىك مودۋلدىك اۋرۋحانانىڭ قۇرى­لى­سى باستالادى. سونداي-اق شاحتينسك قالاسىنداعى جۇقپالى اۋرۋلار بولىمشەسىن جوندەۋ جۇمىستارى جالعاسۋدا، بالقاش جانە جەزقازعانداعى جۇقپالى اۋرۋ­لار اۋرۋحانالارىن جانە تەمىر­­تاۋ­داعى پروۆيزورلىق بو­لىم­­شەنى جوندەۋ ءۇشىن جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتامالاردىڭ مەم­لە­كەتتىك ساراپتاماسى اياقتالۋعا جاقىن.

وسى ورايدا وبلىستا «دارى­گەر­لەرگە مىڭ العىس!» اكتسيا­سىنىڭ كۇش الا باستاعانىن ايت­پاي كەتۋگە تاعى بولمايدى. مىسا­لى، وبلىستاعى اقتوعاي اۋدا­نىنىڭ بەلسەندى ازاماتتارى وتتەگى كونتسەنتراتورلارىن، پۋلسوكسيمەترلەر، بوبروۆ اپپاراتتارىن جانە باسقا دا جابدىقتاردى ساتىپ الۋعا 2،5 ملن تەڭگەگە جۋىق قاراجات جيناعان. سونداي-اق شەت اۋدانىنداعى اقادىر كەنتىنىڭ اۋرۋحاناسىنا جەرگىلىكتى كاسىپكەر اسەت داندىباەۆتىڭ «نيۆا» ماركالى اۆتوكولىك سىيلاعانى دا قالتالى ازاماتتاردىڭ كوبىنە ۇلگى بولۋعا تۇرارلىق ءىس. شاراپاتتى شارۋاعا قارقارالى اۋدانىنىڭ تۋمالارى دا وزدەرىنىڭ قوماقتى ۇلەستەرىن قوستى. كاسىپكەرلەر نۇرلان مۇسيپوۆ پەن ەرمۇرات زەينەشەۆ، قاراعاندىداعى «تازا­لىق ەكسپەرت» جشس-ءنىڭ باس­شىلارى ءوز قاراجاتتارىنا سەگىز وتتەگى كونتسەنتراتورىن ساتىپ الىپ، قارقارالى قالاسى مەن ەگىن­دى­بۇلاق كەنتىنىڭ اۋرۋحانا­لا­رىنا جەتكىزدى. ال مۇنىڭ الدىندا «تەمىرزات» جشس-ءنىڭ باسشىسى ايدىن مەزگىلباەۆ وتتەگى كونتسەنتراتورىن قارقارالى اۋدانىنىڭ ورتالىق اۋرۋحاناسىنا تارتۋ ەتكەن بولاتىن.

مۇنداي سيپاتتاعى قايى­رىم­دى ىستەر ساتباەۆ قالاسىندا دا كورىنىس تاپقان. مۇندا كۇن سايىن 700-دەن استام ەرىكتى مۇقتاج جاندارعا كومەك كورسەتەدى. كا­ران­­­تين كەزىندە ەرىكتىلەر وندا­عان اكتسيا وتكىزىپ، مىڭداعان قالا تۇرعىندارىنا كومەكتەستى. جاستار 100 جالعىز باستى قارت ادامعا 200 قاپ پاراتسەتامول مەن اسپي­رين دارىلەرىن جەتكىزۋگە قول ۇشىن بەرگەن. جەرگىلىكتى كاسىپ­كەرلەر دە يگى ءىس-شارادان شەت قالمادى. ولار ورتالىق اۋرۋ­حانانىڭ جۇقپالى اۋرۋلار بولىمىنە 113 دانا توسەك جاب­دى­عىن، 50 سۇلگى، 1 مىڭ ماسكا، 250 پچك كومبينەزونى، 18 وتتەگى كونتسەنتراتورى، 25 پۋلسوكسيمەتر جانە باسقا دا قاجەتتى زاتتاردى تارتۋ ەتتى.

قاراعاندى وبلىسىنىڭ قالا­لارى مەن اۋداندارىندا كەڭى­نەن ءورىس العان مۇنداي قايى­رىم­دىلىق اكتسيالارى الدا-جالدا كوروناۆيرۋستىڭ كەزەكتى تول­قى­نى قاۋىپ توندىرەر بولسا، ەل امان­دى­عىن ساقتاۋ جولىنداعى الىنباس قامال­دىڭ كەتىگىن تاپقان ءبىر-ءبىر كىرپىشى بولارى ءسوزسىز.

 

قاراعاندى وبلىسى

 

سوڭعى جاڭالىقتار

ورازانىڭ ءار ءساتى ساۋاپ

رۋحانيات • كەشە

ءسوزدىڭ جەتى بوياۋى

تانىم • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار