مۇسىلماننىڭ ءبىرىنشى پارىزى – اللادان باسقا ءتاڭىر جوق, مۇحاممەد پايعامبار (س.ع.س.) ونىڭ ەلشىسى ەكەنىن مويىنداۋى. ودان كەيىنگى باستى پارىزدار: بەس ۋاقىت ناماز وقۋ, جىلىنا ءبىر مارتە مۇقتاج جاندارعا زەكەت بەرۋ, رامازان ايىندا وتىز كۇن ورازا ۇستاۋ جانە مۇمكىندىگىنە وراي قاجىلىققا بارۋ.
ءالحامدۋللا, تاۋەلسىزدىك العان كەزەڭ ىشىندە ءدىن بوستاندىعىنا قول جەتكىزدىك, مۇسىلماننىڭ ادەت-عۇرىپتارىن وتكىزۋگە مۇمكىندىك بەرىلدى. ءبىزدىڭ ەلدە قۇربان ايتتىڭ ءبىرىنشى كۇنى زاڭ بويىنشا دەمالىس بولىپ جاريالانعان. ويتكەنى ادامدارعا ءوز وتباسىمەن بىرگە دايىندالۋىنا جانە وسى مەيرامدى اتاپ وتۋىنە جاعداي جاسالعان. كەلەشەكتە ورازا ايت تا مەيرام كۇنى بولىپ بەلگىلەنەدى دەپ ۇمىتتەنەمىن. بۇل مۇسىلمانداردىڭ جان دۇنيەسى مەن قاجەتتىلىگىنەن تۋىندايدى دەپ ويلايمىن.
قۇربان ايتتىڭ ءرولى مەن ماڭىزى, ءدىني راسىمدەرى تۋرالى ءبىزدىڭ ءدىن وكىلدەرى, يمامدار تەرەڭ تۇسىنىكتەر بەرگەن. اللانىڭ ريزاشىلىعى ءۇشىن قۇرباندىققا مال شالادى. بۇل ءراسىمدى نە ءۇشىن وتكىزىپ جاتقانىمىزعا ءمان بەرۋىمىز كەرەك. بۇل ءداستۇر بىزگە يبراھيم پايعامبار (ع.س.) زامانىنان جەتىپ وتىر. ول اللاعا شىنايى بەرىلگەندىگىن دالەلدەۋ ءۇشىن سۇيىكتى ۇلى يسمايىلدى قۇرباندىققا شالايىن دەپ تۇرعان ساتتە اللا وزىنە بەرىلگەندىگىنە كوز جەتكىزىپ, اسپاننان كوك قوشقار ءتۇسىرىپ, مەيىرىم جاساعان ەكەن. سودان بەرى قۇرباندىققا مال شالۋ ءداستۇرى جالعاسىپ كەلەدى. قۇرباندىق شالۋ, مالدىڭ قانىن شىعارۋ ارقىلى اللا ادامدى بارلىق كۇنالارىنان ارىلتادى. كەشىرىم جاسايدى. ال سەن اللانىڭ الدىندا اناڭنان تۋعان ساتتەگىدەي كۇناسىز ادامعا اينالاسىڭ.
مەككەگە قاجىلىق ساپارعا بارعان ادامدار بارلىق راسىمدەرىن اتقارعان سوڭ, ءبىر مالدى قۇرباندىققا شالادى. ال ساپارعا بارماعاندار ءوز ۇيىندە اتاپ وتەدى. قۇرباندىققا شالاتىن مال اۋرۋ, كەم-كەتىك بولماۋى كەرەك. ادەتتە قوي سويادى, بىرنەشە وتباسى بىرىگىپ سيىر نە تۇيە سويۋىنا بولادى. ول وتباسى مالدىڭ ەتىن جەۋ ءۇشىن قۇرباندىق شالمايدى. ءۇي يەسى وزىنە ەتتىڭ ۇشتەن ءبىرىن قالدىرىپ, قالعانىن جەتىم-جەسىرلەرگە, مۇقتاج ادامدارعا تاراتادى. بارلىق ادامعا قامقورلىق جاساۋىڭ كەرەك. سوندىقتان قۇرباندىق شالۋدىڭ دا ءمانى تەرەڭدە جاتىر. ءدال سول كۇنى بارلىق ءىسىڭ اللانىڭ اتىمەن باستالىپ, بارلىق جۇمىسىڭ اللاعا شۇكىرشىلىك ايتۋىڭمەن اياقتالۋى ءتيىس. ويتكەنى جاراتقان يەمىز ساعان وسىنداي ءراسىمدى جاساۋىڭا مۇمكىندىك بەردى.
قاجىلىق پارىزىن ورىنداپ كەلگەندەر جان دۇنيەلەرى رۋحاني, ءدىني بايىپ, مەككەدەن ايرىقشا تازا بولىپ كەلەدى. ءوزىم 1999 جىلى مەككەگە, قاجىلىق ساپارعا بارىپ كەلدىم. ءوزىم ءاربىر نامازدا «قازاق ەلىن پالە-جالادان, سىناقتاردان, ءتۇرلى اۋرۋلاردان ساقتا. اللانىڭ جەرىمىزگە, حالقىمىزعا قايىرىمى مول بولعاي. ادامدارعا دەنساۋلىق, بەرەكە, بىرلىك بەرگەي», دەپ دۇعا جاسايمىن.
نەبىر قۋعىن-سۇرگىننىڭ, دەپورتاتسيانىڭ ازاپتارىن باستان كەشسە دە, ءبىزدىڭ اتا-انالارىمىز ءدىن قاعيدالارىن مىقتى ۇستاندى. ۇدايى نامازدارىن وقىپ, بەيىتكە بارىپ قۇران وقىپ ءجۇردى. مەن ومىردە اكەمدى ۇلگى تۇتامىن. ول قاراپايىم جۇمىسشى بولدى, قاشاندا لايىقتى ءومىر سۇرۋگە تىرىستى. ءوزىن تەك اللا قورعايدى دەپ سەندى. تىنىمسىز ەڭبەك ەتىپ, قيىندىققا ءتوزىپ, وتباسىن اسىرادى. ءبىزدى دە ەرىنبەي جۇمىس ىستەۋگە, ادال ءجۇرىپ-تۇرۋعا ۇيرەتتى. شاڭىراقتىڭ بەرەكەسىن ساقتاۋعا, بالالاردىڭ ونەگەلى تاربيە الۋىنا بار كۇش-جىگەرىن جۇمسادى.
جالپى, ءدىن – ادام رۋحىن قالىپتاستىراتىن دىڭگەك! ءدىني تەرەڭدىگى مول بولسا, ول ادامنىڭ رۋحى دا بەرىك بولادى. ءدىن بۇگىندە حالىقتاردى بىرىكتىرۋشى, ورتاق ماقساتقا باعىتتاۋشى, ىرگەلى ىستەردى ۇيلەستىرۋشى كۇشكە اينالىپ كەلەدى.
ادام بالاسى قانداي دا ءبىر ءدىني سەنىممەن ءومىر سۇرەدى. ەگەر ادام بالاسى يسلام نورمالارىن قاتاڭ ساقتاپ, ءومىر سۇرسە, قاتەلەسپەس ەدى. اللا جولىندا ءتۇزۋ ءجۇرىپ, ادال ءومىر ءسۇرۋ ادامنىڭ وزىنە بايلانىستى. سوندىقتان ءدىندى ۇستانۋعا جەڭىل-جەلپى قاراۋعا بولمايدى. بارلىق ءىس-ارەكەتىڭ ادال بولۋى كەرەك. ءوزىڭنىڭ ىشكى دۇنيەڭ تازا بولسا, سەنىڭ ويىڭ مەن ءىس-ارەكەتىڭ دە دۇرىس بولادى.
يسلام – بىرلىك پەن بەرەكەنى, دوستىق پەن ىنتىماقتاستىقتى ساقتايتىن, بەيبىتشىلىكتى جاقتايتىن ءدىن. ەلدىڭ ەرتەڭىن ويلايتىن پاراساتتى ادام ءاردايىم حالىقتى بىرلىككە, تاتۋلىققا, دوستىققا شاقىرىپ وتىرادى.
مەن بارشا وتانداستارىمىزدى قۇربان ايت مەيرامىمەن قۇتتىقتايمىن. اللا ەلىمىزدىڭ ىنتىماعىن ارتتىرىپ, حالقىمىزدى سوعىستاردان, كۇيزەلىستەردەن, ىندەتتەردەن, تابيعي اپاتتاردان قورعاسىن دەپ تىلەيمىن. ءاربىر جاننىڭ جۇرەگىن مەيىرىم مەن شاپاعاتقا تولتىرسىن. قۇرمەتتى وتانداستار, قۇبان ايت قابىل بولسىن!
احمەت مۋرادوۆ,
پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى,
قوعام قايراتكەرى, قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى كەڭەسىنىڭ مۇشەسى,
«ۆايناح» چەشەن-ينگۋش قاۋىمداستىعىنىڭ جەتەكشىسى
