اكىم جۋرناليستەرمەن ونلاين كەزدەسكەن بەيسەنبىدە قالادا COVID-19 جۇقتىرعان 9851 ادام تىركەلدى. سوڭعى ءبىر تاۋلىكتە 216 وقيعا انىقتالدى. جىل باسىنان بەرى وكپە قابىنۋىنا ۇشىراعان 6175 ناۋقاس جازىلىپ شىقتى. ەگەر وسى دەرت شارىقتاپ تۇرعان كەزدە ەمدەۋ ورىندارىنا 300 ناۋقاس تۇسسە, قازىر ولاردىڭ سانى – 133.
«كۇندەلىكتى ءىرى ءارى كوپبەيىندى اۋرۋحانالاردىڭ باس دارىگەرلەرىمەن سويلەسىپ وتىرمىن جانە قانشا ادامنىڭ ەمدەلىپ جاتقانىن, اۋرۋحانالارداعى جاعداي تۋرالى ۇدايى حاباردارمىن. مىسالى, اۋرۋ شارىقتاپ تۇرعان كەزدە №7 كلينيكاعا 100 ناۋقاسقا دەيىن تۇسەتىن, سوڭعى كەزدە ەمدەلۋگە جاتقىزىلاتىندار سانى 15-20 ادام. №4 كلينيكادا دا, جمجا-دا, №1 كلينيكادا دا ناۋقاستار سانى كۇرت ازايعان. ياعني وكپە قابىنۋىنا ۇشىراعان ناۋقاستاردى ەمدەۋ ورىندارىنا جاتقىزۋ 2 ەسەگە تومەندەدى», دەدى قالا اكىمى.
شاھار باسشىسى مەديتسينالىق-سانيتارلىق العاشقى كومەك شەڭبەرىندە ۆيرتۋالدى جۇقپالى اۋرۋلار اۋرۋحاناسى قۇرىلعانىن مالىمدەدى. امبۋلاتوريالىق دەڭگەيدە 72 ءموبيلدى بريگادا جۇمىس ىستەيدى. مۇندا مامانداردىڭ سانى ءىس جۇزىندە ەكى ەسەگە ارتىپ, 405 مەديتسينا قىزمەتكەرى وسى ىسكە جۇمىلدىرىلعان.
ءموبيلدى توپ ماماندارى پاتسيەنتتەرگە ۇيدە كومەك كورسەتەدى, ولار اسا قاجەتتى جەكە قورعانىس قۇرالدارىمەن جابدىقتالعان, پتر تەست الۋ جۇمىستارىن جۇرگىزەدى, قاجەت بولعان جاعدايدا ەم تاعايىندايدى جانە ءتيىستى ءدارى-دارمەكپەن قامتاماسىز ەتىلگەن ءۇي ستاتسيونارىن ۇيىمداستىرادى.
– مىندەتتەلگەن تاپسىرمالارعا سايكەس قالادا قاۋىپتى ىندەتتىڭ كەڭ ەتەك الۋىنا جول بەرمەۋ ماقساتىندا ەپيدەميالىق احۋالدى باسقارۋدىڭ جاڭا مودەلى ەنگىزىلدى, – دەيدى مەگاپوليس باسشىسى. قالا اكىمى ناقتى اتقارىلعان شارالاردى رەتىمەن تىزبەكتەپ شىقتى.
– بىرىنشىدەن, COVID-19, جرۆي, پنەۆمونياسى بار ناۋقاستارعا جەدەل مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋ الگوريتمى جەتىلدىرىلدى. ەندى جەدەل جاردەم ناۋقاستى اۋرۋحاناعا جاتقىزۋدىڭ جالعىز تەتىگى بولىپ تابىلادى, جۇقپالى ستاتسيونارلارداعى پاتسيەنتتەردى باعىتتاۋدىڭ تسيفرلى تەتىكتەرى ەنگىزىلدى. ءبىز بۇل ءتاسىلدى 13 شىلدەدەن باستاپ ەنگىزدىك, – دەدى اكىم.
ەكىنشىدەن, بۇگىنگى تاڭدا پاندەميانى توقتاتۋدىڭ ەڭ ءتيىمدى ەكى جولى بار: بۇل – قازىرگى قولدانىلىپ جۇرگەن شەكتەۋ شارالارى جانە توسەكتىك ورىن سانىن ارتتىرۋ. ىندەت باستالعالى بەرى ينفەكتسيالىق ستاتسيونارلاردىڭ سانى 2-دەن 26-عا دەيىن (500 ورىننان 6096 ورىنعا دەيىن) ءوستى. ءبىز كۇزدە COVID-19 سيمپتومدارى بار 7700 پاتسيەنتتى ءبىر مەزگىلدە ستاتسيونارلىق ەم شارالارىمەن قامتاماسىز ەتە الامىز, – دەدى شاھار باسشىسى.
ساپالى ەمگە اسەر ەتەتىن فاكتورلاردىڭ ءبىرى – ناۋقاستاردى مەديتسينالىق وتتەگىمەن قامتاماسىز ەتۋ. بۇل ماسەلەنى جۇيەلى تۇردە شەشۋ ءۇشىن مەديتسينالىق ۇيىمدارعا وتتەگى ستانسالارىن ورناتۋ بويىنشا قالالىق باعدارلاما قابىلداندى.
«ەگەر كلينيكالاردا قاجەتتى كولەمدە قامتاماسىز ەتە الاتىن ءوز وتتەگى ستانساسى بولماسا, بۇل جۇيەنى رەتتەۋ كەرەك. وعان قارجى ءبولىندى. 10 قىركۇيەككە دەيىن اۋىر جاعدايداعى ناۋقاستارمەن جۇمىس ىستەيتىن ءبىرىنشى ەشەلونداعى 8 كلينيكا ورتالىقتاندىرىلعان وتتەگى بەرۋ جۇيەسىنىڭ ستاتسيونارلارىمەن قامتاماسىز ەتىلەدى. ەكىنشى كەزەڭدە ءبىز ەكىنشى ەشەلونداعى كلينيكالاردى وتتەگىمەن قامتاماسىز ەتۋگە كوشەمىز, سول ارقىلى بۇل ماسەلەنى شەشەمىز», دەدى اكىم.
قالا باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, الداعى كۇندەرى جاڭا ستاتسيونارلار ەنگىزىلمەك. ولار الدىن-الا سانيتارلىق-ەپيدەميالىق اۋديتتەن وتكەن, دەنساۋلىق ساقتاۋ وبەكتىلەرىنىڭ بازاسىندا اشىلادى.
– قازىر جاۋاپتى ماماندار قۇرىلىس جۇمىستارىن جۇرگىزۋدە. ونىڭ ىشىندە 250 توسەكتىك «قازاقستان», 376 توسەكتىك «كوكتەم», 140 توسەكتىك «سامال» پانسيوناتى, 230 توسەكتىك «استانا» قوناقۇيى, 360 توسەكتىك قازاتك جاتاقحاناسى, 100 توسەكتىك ۇوس مۇگەدەكتەرىنە ارنالعان رەسپۋبليكالىق كلينيكالىق گوسپيتال, 500 ورىنعا شاقتالعان ارناۋلى الەۋمەتتىك قىزمەت كورسەتۋ ورتالىعى بار. بۇل جاڭا ستاتسيونارلار جۇمىس ىستەپ تۇرعان نىساندارعا قوسىمشا تامىز ايىنىڭ سوڭىنا دەيىن كەزەڭ-كەزەڭىمەن ىسكە قوسىلاتىن بولادى, – دەيدى ب.ساعىنتاەۆ.
سول سياقتى الماتىدا انا مەن بالانىڭ دەنساۋلىعىن قورعاۋعا ەرەكشە كوڭىل بولىنگەنى تۋرالى ءبىرىنشى رەت ايتىلىپ تۇرعان جوق.
– ءبىز ءۇشىن بارلىق ايەل-انانىڭ بۇگىنگىدەي پاندەميا كەزەڭىندە قاۋىپسىز جاعدايدا بوسانۋى, بوسانعانعا دەيىن جانە بوسانعاننان كەيىن دە ۇدايى كۇتىمدە بولۋى اسا ماڭىزدى. قالادا 45 توسەكتىك №4 پەرزەنتحانا جۇمىس ىستەيدى. جاقىن ارادا وسى پەرزەنتحانانىڭ 60 توسەكتىك ورىنعا ارنالعان جاڭا كورپۋسى ىسكە قوسىلادى. سوندا مۇنداعى جالپى ورىن سانى 105-كە جەتەدى, – دەدى اكىم.
قوسىمشا ستاتسيونارلاردىڭ اشىلۋى – الماتى قالاسىندا ىندەتتى تەجەۋ مەن وعان تەگەۋرىندى تۇردە قارسى تۇرۋ باعىتىنداعى ءىس-شارالار جوسپارىنىڭ ءبىر بولىگى. پاتسيەنتتەردى شۇعىل ورنالاستىرۋ ءۇشىن ۋاقىتشا ستاتسيونار بولۋ مۇمكىندىگى بار نىساندارعا كۇندەلىكتى مونيتورينگ جۇرگىزىلەدى.
– ءبىز بۇعان دەيىن جاسالماعان شارالاردى قولعا الدىق. شۇعىل ءارى قىسقا مەرزىمدە اۋقىمدى جاڭا ستاتسيونارلار اشىپ, ونى قاجەتتى بارلىق تەحنيكامەن جابدىقتاپ جاتىرمىز. عيماراتتاردىڭ بولمەلەرىن قايتا جوسپارلاپ, شليۋزدەر مەن وقشاۋلانعان بوكستار قۇرىلۋدا. بارلىق دەڭگەيدەگى مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋدىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ ءۇشىن دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىنە وزگەرىستەر ەنگىزىلۋدە. سونداي-اق قوسىمشا توسەكتىك ورىندار جاساقتاۋ ارقىلى قالانىڭ بارلىق كادرلىق رەزەرۆىن جۇمىلدىرىپ وتىرمىز. بۇگىنگى تاڭدا پاندەميامەن كۇرەستەگى الدىڭعى شەپكە 4464 مەديتسينا قىزمەتكەرى (2681 دارىگەر مەن ورتا مەديتسينا ماماندارى) جۇمىلدىرىلدى. 1526 ماماننان (دارىگەرلەر – 246, ورتا قىزمەتكەرلەر – 1009, كىشى مەديتسينالىق قىزمەتكەرلەر جانە باسقالارى – 145, ۆولونتەرلەر – 106) كادرلىق رەزەرۆ جاساقتالدى. بارلىعى 328 ادام جۇمىسقا ورنالاستىرىلدى (ونىڭ ىشىندە 96 دارىگەر, 160 ورتا مەديتسينا قىزمەتكەرى, 72 كىشى مەديتسينا قىزمەتكەرى جانە باسقالار). ۇشىنشىدەن, مەديتسينالىق قىزمەتتەردىڭ ساپاسىن ارتتىرۋ ءۇشىن ناۋقاستاردىڭ اۋرۋىنىڭ اۋىرلىق دارەجەسى بويىنشا بارلىق ستاتسيونارلاردى ءبولۋ قاعيداتى – ەشەلونداۋ ەنگىزىلدى. مۇنىڭ ماڭىزدى كورسەتكىشتەرىنىڭ ءبىرى – توسەك ورىندارىنىڭ قولجەتىمدىلىگى. ەگەر بۇرىن ستاتسيونارلاردا ورىننىڭ بوس بولماۋى 86%-دى قۇراسا, بۇگىندە بۇل كورسەتكىش 60%-عا دەيىن تومەندەدى. تورتىنشىدەن, جاعدايى اۋىر ناۋقاستار مەن ءولىم-ءجىتىمدى ازايتۋ ءۇشىن جەتەكشى ماماندارى بار رەانيماتولوگيا جانە انەستەزيولوگيا ورتالىعى بەلسەندى جۇمىس ىستەيدى. بۇل – قالانىڭ بارلىق رەانيماتسيالىق بولىمشەلەرىندەگى ناۋقاستارعا مونيتورينگ جاساپ, جاعدايى اۋىر ءاربىر ناۋقاستىڭ احۋالىن باقىلايتىن ءموبيلدى رەانيماتسيالىق, كوشپەلى جەدەل ارەكەت ەتۋ توبى. ءبىز بۇل ورتالىق جۇمىسىنىڭ وڭ ناتيجەسىن كورىپ وتىرمىز. رەانيماتولوگتاردىڭ ءموبيلدى توبى قالا كلينيكالارىنداعى رەانيماتسيا بولىمشەلەرىنىڭ جابدىقتالۋىنا مونيتورينگ جۇرگىزدى. جاعدايى اۋىر ناۋقاستار بويىنشا كونسيليۋمدارعا قاتىسىپ, ءحالى ناشار ناۋقاستارعا بارىپ كلينيكالىق-دياگنوستيكالىق ءىس-شارالار وتكىزەدى, دەيدى مەگاپوليس جەتەكشىسى. سونداي-اق قالا اكىمدىگى مەديتسينالىق مەكەمەلەردى وتتەگىمەن قامتاماسىز ەتۋدە اۋقىمدى باعدارلاما ازىرلەپ, جۇزەگە اسىرۋدا. قالادا 40 كۇن ىشىندە 1 ەشەلوننىڭ ستاتسيونارلارى توسەكتەرىن 100 پايىز وتتەگىمەن قامتاماسىز ەتۋ جوسپارلانىپ وتىر. بۇل – بەسىنشى. التىنشىدان, العاشقى مەديتسينالىق-سانيتارلىق كومەك ۇيىمدارى دەڭگەيىندە ءموبيلدى بريگادالار جۇمىس ىستەپ وتىر. ءموبيلدى توپتار قالالىق ەمحانالاردىڭ جۇمىسىن كۇشەيتۋ ءۇشىن قۇرىلدى. الگوريتمگە سايكەس ءموبيلدى بريگادا ەكى جاعدايدا پاتسيەنتتىڭ ۇيىنە بارا الادى: پتر تەستكە ماتەريال الۋعا جانە ەمحانا دارىگەرىنىڭ تاعايىنداۋى بويىنشا ۇيدە ەمدەۋگە. سول سياقتى قاۋىپتى توپتاعى امبۋلاتوريالىق ناۋقاستارعا باقىلاۋدى كۇشەيتۋ ءۇشىن پاتسيەنتتەردى مونيتورينگتەۋ ورتالىعى جۇمىس ىستەيدى. مونيتورينگ ورتالىعىنا ءتۇرلى سالاداعى 58 دارىگەر (تەراپەۆت, پەدياترلار, پۋلمونولوگتار, اللەرگولوگتار, كارديولوگتار) جۇمىلدىرىلدى. 1 شىلدەدەن باستاپ مونيتورينگ ورتالىعى امبۋلاتورلىق ەمدەۋدەگى قاۋىپ توبىنا ەنگەن پاتسيەنتتەرگە 505 كەڭەس بەردى.
«ىندەتكە قارسى كۇرەستىڭ العاشقى 10 قادامى» جوسپارى شەڭبەرىندە الماتى اگلومەراتسياسىندا كارانتيندىك شارالاردى ۇيلەستىرۋ جۇمىستارى باستالدى. الماتى وبلىسىنداعى ارىپتەستەرمەن بىرگە الماتى قالاسىندا جۇمىس ىستەپ قانا قويماي, مەديتسينالىق قىزمەت تە الاتىن تالعار, ەڭبەكشىقازاق, ىلە جانە قاراساي اۋداندارىنداعى جاعداي دا تەكسەرىلدى.
– ءبىز ەپيدەميالىق جاعدايدى تۇراقتاندىرۋدا اۋقىمدى جۇمىس اتقاردىق دەسەك تە بولادى. وسى ايلاردا تۋىنداعان قيىندىقتاردى ەڭسەرۋدە كوپ تاجىريبە جيناقتالدى. ارينە بۇل تاجىريبەنى باسقا وڭىرلەرمەن دە بولىسەتىن بولامىز. جاقىن ارادا وسى جولدا جاسالعان قادامدار جايىندا باياندايتىن سەمينارلار سەرياسىن باستايمىز, – دەدى قالا اكىمى.
الماتى
