سۇحبات • 28 شىلدە، 2020

جۇرەكجۇتقان پوليتسەي II دارەجەلى «ايبىن» وردەنىمەن ماراپاتتالدى

30 رەت كورسەتىلدى

بۇل ومىردە كوزسىز ەرلىككە بارا الاتىن مىقتى ازاماتتار بار. بىراق كوپ جاعدايدا مۇنداي ۇلكەن جۇرەكتىڭ يەلەرى كوزگە تۇسە بەرمەيدى نەمەسە ولاردىڭ ءىسىن باعالايتىن ورتا بولماي جاتادى. ال وسى زاماننىڭ قاھارماندارى مۇنى جۇمىس تالابىنا بالاپ، قاراپايىم عانا تىرشىلىك كەشىپ جاتىر.

سونداي بەيبىت كۇننىڭ باتىرى – ناعىز پوليتسەي باقىتجان باكىروۆتىڭ باسقالارعا عيبرات بولارلىق تاماشا ەرلىگى تۋرالى وسىدان بىرەر كۇن بۇرىن «Egemen Qazaqstan» گازەتىنە ماقالا جازعان ەدىك («نا­عىز پوليتسەي كۇدىكتىنى ۇستاۋ ءۇشىن 13-قا­باتتان سەكىردى»، 24.07.2020 ج.). وسى ماقالا جارىق كورگەننەن كەيىن كوپ كۇتتىرمەي، قۋانىشتى حابار دا كەلىپ جەتتى. الماتىدا پەدوفيلدى ۇستاعان پوليتسيا مايورى باقىتجان باكى­روۆ پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ­تىڭ جارلىعىمەن ءىى دارەجەلى «اي­بىن» وردەنىمەن ماراپاتتالدى! «قىزمەتتىك بورىشىن ورىنداۋ كەزىندە كور­سەتكەن ەرلىگى مەن جانقيارلىعى ءۇشىن ىشكى ىستەر مينيسترلىگى الماتى قالا­سى پوليتسيا دە­پارتامەنتى تۇركسىب اۋ­داندىق پوليتسيا باس­قار­ماسىنىڭ جەدەل ۋاكىلى باقىتجان انۋار­بەك ۇلى باكىروۆ II دارەجەلى «اي­بىن» وردەنىمەن ماراپاتتال­سىن»، دە­لىن­گەن پرەزيدەنت جارلى­عىنىڭ ماتىنىندە.

قازاقستاندىق پوليتسيا قىزمەتكەر­لەرىنىڭ ابىرويىن اسقاقتاتقان باقىتجان باكىروۆ تەپسە تەمىر ۇزەتىن جاستا. تۇركىستان وبلىسى جەتىساي قالاسىنىڭ تۋماسى. باقىتجان بالا كۇنىنەن كۇرەسكە، سامبوعا قاتىسىپ، شىمىرلىعىن شىڭداپ وسكەن. ول ادىلەت جولىندا كۇرەسكەن تۇلعالار تۋرالى شىعارمالار، فيلمدەر كورىپ، ولاردى وزىنە ۇلگى ەتىپ ەر جەتەدى.

ەرلىك جاساۋ، مومىن مەن السىزگە اراشا ءتۇسۋ، قىلمىستىڭ جولىن كەسۋ قاشان دا ناعىز جىگىتتىڭ جۇرەگىنىڭ تۇكپىرىندە جاتاتىن جاسىرىن ارمانى بولسا كەرەك. وسى تىلەك قۇقىق قورعاۋ سالاسىن تاڭ­داعان باقىتجاندى اداستىرماعان ەكەن.

ارمان – وسىلايشا بۇكىل تاعدىرىڭا اينالادى. الايدا، الماتى قالاسىنداعى اباي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق پەداگو­گيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ زاڭ فاكۋلتەتىن ءتامامداپ، تۋعان جەرىنە پروكۋراتۋرا سالاسىندا تاجىريبە جيناقتاۋعا كەلگەن مامانعا باستاپقىدا قىزمەتى سۇرەڭسىز كورىنسە كەرەك. ءدال كينوداعىداي مۇندا شىم-شىتىرىق وقيعالار، الاشاپقىن ءومىر جوق. بىراق قاداعالاۋ ورگانىنا جۇمىس بابىمەن كەلگەن اسا قاۋىپتى قىل­مىسكەرلەردى جەدەل ىزدەستىرۋ توبىنداعى جىگىتتەردىڭ اڭگىمەسى قىزىق، ناعىز پولي­تسەيلەردىڭ ءومىرى دەرسىڭ.

وسىدان كەيىن بەيبىت كۇننىڭ باتىرى اتانعان باقىتجان ءبارىن تاستاپ، الماتىعا قاراي اسىعادى.  ويتكەنى ءدال وسى كەزدە قالالىق پوليتسيا قىزمەتىنە ىرىكتەۋ ءجۇرىپ جاتادى. ءۇش ايلىق دايارلىقتان سۇرىنبەي وتكەن مامان قالاداعى تۇركسىب اۋدانىنا قىزمەتكە الىنادى. سول 2006 جىلدان بەرى تالاي جاز، تالاي قىس وتەدى. وسى ارالىقتا جاس مامان پوليتسيا مايورى اتانادى.

ەستەرىڭىزگە سالا كەتەيىك، ناعىز پوليتسەيگە «ايبىن» وردەنىن «اپەر­گەن» وقيعا بيىلعى 11 شىل­دەدە تۇركسىب اۋدانىندا جەكە ۇي­لەر الابىندا بولعان. تۇستە پو­كروۆ­سكايا كوشەسىندە ورنالاسقان ۇي­لەردىڭ بىرىنە كۇدىكتى كىلتتى تاڭ­داۋ ارقىلى كىرگەن. ۇيدە 2 بالا – ءتورت جاستاعى ۇل بالا مەن ونىڭ 15 جاستاعى اپكەسى بولعان. قاسكوي پىشاقپەن قورقىتىپ، 17 مىڭ دوللاردى يەمدەنىپ، سودان كەيىن قىزدى قورلاعان. كەيىن ءال-فارابي داڭعىلىنداعى ۇيدە جاسىرىنعان كۇدىكتى پوليتسيادان قاشىپ تۇرعىن ءۇيدىڭ جوعارعى قاباتىنان سەكىرىپ كەتكەن. سول كەزدە پوليتسيا مايورى باقىتجان باكىروۆ ونىڭ سوڭىنان سەكىرىپ، مەرتىككەنىنە قاراماستان قىلمىسكەردى قۇرىقتادى. وكشەسى مەن تابانىنان اۋىر جاراقات ال­عان پوليتسەيگە ءۇش رەت وتا جاسالدى.

– باقىتجان، سول كۇنگى وقيعا قالاي ءوربىپ ەدى؟

– بىزگە ءبىر پاتەردە جاسى كا­مە­لەتكە جەتپەگەن قىز بالانىڭ زور­لانىپ، سول جەردە اقشا توناۋ، ياعني، اۋىر قاراقشىلىق ارە­كەتتەردىڭ بولعانى تۋرالى ما­لى­مەتتەر كەلىپ تۇسكەن سوڭ، تەر­گەۋ-ىزدەستىرۋ توبى قۇرى­لىپ، كۇدىكتىنىڭ ىزىنە تۇستىك. ايت­قان­داي، ول بۇرىن دا قىلمىستىق جاۋاپ­كەرشىلىككە تارتىلعان ادام. ءتورتىنشى كۇنى بىزگە ونىڭ جال­داپ جاتقان پاتەرى مەن ءۇي يەسىن انىقتاۋدىڭ ءساتى ءتۇستى. 11 شىلدە كۇنى سەرىكتەسىم – اعا لەي­تەنانت مەيىر نەسىپباي ەكەۋ­مىز كۇدىكتى جاسىرىنىپ جات­قان مە­كەنجايعا اتتاندىق. ءارى قاراي قالاي بولعانىن بىلەسىزدەر.

ول كۇتپەگەن جەردەن كەلگەن «سانتەحنيكتەردەن» سەزىكتەنىپ، تەرەزەدەن سەكىرىپ قاشپاق بولدى. مەندە ويلانىپ جاتاتىن ۋاقىت بولعان جوق. قالايدا ونى قولعا تۇسىرۋگە مىندەتتى ەدىك. كۇدىكتىنىڭ سوڭىنان سەكىرىپ، ەكەۋمىز دە 11 قاباتتىڭ بالكونىنا قۇلادىق. ول جانتالاسىپ سىتىلىپ كەتپەكشى بولعان، بىراق سەرىكتەسىم جەتكەنشە ونى ۇستاپ تۇردىم. اياعىم مەرتىككەنىن سول كەزدە ءبىلدىم. اياعىما جاسالعان ءۇش وتا دا جاقسى ءوتتى. نەگىزىنەن ۇيدە ەم­دەلدىم. اۋىرسىنۋدى باساتىن دارىلەر قابىلداپ ءجۇرمىن.

– كوپبالالى اكە ەكەنسىز؟ ءوزىڭىز تۋرالى ايتا كەتسەڭىز.

– 19 شىلدەدە 37 جاسقا تولدىم. ءتورت ۇلىم، ەكى قىزىم بار. جۇبايىم بالا تاربيەلەپ، ۇيدە ءبىزدىڭ جاعدايىمىزدى جاساپ وتىر. ۇلىمنىڭ ۇلكەنى – 11-دە. كەنجە تۋعان ەگىزدەرىمىز ء(بىر ۇل، ءبىر قىز) ەندى ءتورت ايلىق بولدى.

شىنىمدى ايتسام، جەكسەنبى كۇنى عانا بالالارعا قارايلاسا الامىن. ۇلدارىمنىڭ سپورتپەن شۇعىلدانۋىن قاداعالايمىن. ەركىن كۇرەسكە بارادى. قىزى­مىز­دى بي ونەرىنە بەردىك. ۇلكەن بالام دارىگەر بولعىسى كەلەدى. ءوزىم­نىڭ ۋاقىتىم تاپشى، قولىم قالت ەتكەندە جاتتىعۋ زالىنا بارامىن.

– بالالارىڭىز دا ءسىزدىڭ پرە­زيدەنت جارلىعىمەن «اي­بىن» وردەنىن العانىڭىزعا قۋانىپ جات­قان بولار؟

– ارينە ءبارى دە قۋانىپ جاتىر. بۇگىن ءبىزدى قۇتتىقتاپ گەنە­رالدىڭ ءوزى كەلدى. سودان كەيىن ىش­كى ىستەر ءمينيسترى دە حابار­لا­سىپ قۇتتىقتادى. تەزىرەك ساۋى­عىپ كەتۋىمىزدى تىلەپ جاتىر. جۇ­مىس­­تاعى جىگىتتەر دە قۇت­تىق­تاپ جاتىر. ءنوۆوسىبىر، كراس­نو­دار­داعى دوستارىم حابارلاس­تى. ولار ءبىرىن­شى مەنى سول 13-قاباتتان 1-قاباتقا سەكىردى دەپ ويلاپتى. كوز­دەرى شاراداي بولعان. مەملە­كەتتىك ماراپاتىممەن ءالى دە قۇت­تىقتاپ جاتقاندار بار.

ءبىز دە ءوز تاراپىمىزدان بەيبىت كۇننىڭ باتىرى – باقىتجاندى جوعارى دەڭگەيلى ماراپاتىمەن قۇتتىقتاپ، وعان «ىزىڭىزدەن ەرگەن باتىرلار كوبەيە بەرسىن! ەلىمىز امان، جەرىمىز تىنىش بولسىن»، دەگەن تىلەگىمىزدى جەتكىزدىك.

 

الماتى

 

سوڭعى جاڭالىقتار

ورازانىڭ ءار ءساتى ساۋاپ

رۋحانيات • كەشە

ءسوزدىڭ جەتى بوياۋى

تانىم • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار