سونداي بەيبىت كۇننىڭ باتىرى – ناعىز پوليتسەي باقىتجان باكىروۆتىڭ باسقالارعا عيبرات بولارلىق تاماشا ەرلىگى تۋرالى وسىدان بىرەر كۇن بۇرىن «Egemen Qazaqstan» گازەتىنە ماقالا جازعان ەدىك («ناعىز پوليتسەي كۇدىكتىنى ۇستاۋ ءۇشىن 13-قاباتتان سەكىردى», 24.07.2020 ج.). وسى ماقالا جارىق كورگەننەن كەيىن كوپ كۇتتىرمەي, قۋانىشتى حابار دا كەلىپ جەتتى. الماتىدا پەدوفيلدى ۇستاعان پوليتسيا مايورى باقىتجان باكىروۆ پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ جارلىعىمەن ءىى دارەجەلى «ايبىن» وردەنىمەن ماراپاتتالدى! «قىزمەتتىك بورىشىن ورىنداۋ كەزىندە كورسەتكەن ەرلىگى مەن جانقيارلىعى ءۇشىن ىشكى ىستەر مينيسترلىگى الماتى قالاسى پوليتسيا دەپارتامەنتى تۇركسىب اۋداندىق پوليتسيا باسقارماسىنىڭ جەدەل ۋاكىلى باقىتجان انۋاربەك ۇلى باكىروۆ II دارەجەلى «ايبىن» وردەنىمەن ماراپاتتالسىن», دەلىنگەن پرەزيدەنت جارلىعىنىڭ ماتىنىندە.
قازاقستاندىق پوليتسيا قىزمەتكەرلەرىنىڭ ابىرويىن اسقاقتاتقان باقىتجان باكىروۆ تەپسە تەمىر ۇزەتىن جاستا. تۇركىستان وبلىسى جەتىساي قالاسىنىڭ تۋماسى. باقىتجان بالا كۇنىنەن كۇرەسكە, سامبوعا قاتىسىپ, شىمىرلىعىن شىڭداپ وسكەن. ول ادىلەت جولىندا كۇرەسكەن تۇلعالار تۋرالى شىعارمالار, فيلمدەر كورىپ, ولاردى وزىنە ۇلگى ەتىپ ەر جەتەدى.
ەرلىك جاساۋ, مومىن مەن السىزگە اراشا ءتۇسۋ, قىلمىستىڭ جولىن كەسۋ قاشان دا ناعىز جىگىتتىڭ جۇرەگىنىڭ تۇكپىرىندە جاتاتىن جاسىرىن ارمانى بولسا كەرەك. وسى تىلەك قۇقىق قورعاۋ سالاسىن تاڭداعان باقىتجاندى اداستىرماعان ەكەن.
ارمان – وسىلايشا بۇكىل تاعدىرىڭا اينالادى. الايدا, الماتى قالاسىنداعى اباي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ زاڭ فاكۋلتەتىن ءتامامداپ, تۋعان جەرىنە پروكۋراتۋرا سالاسىندا تاجىريبە جيناقتاۋعا كەلگەن مامانعا باستاپقىدا قىزمەتى سۇرەڭسىز كورىنسە كەرەك. ءدال كينوداعىداي مۇندا شىم-شىتىرىق وقيعالار, الاشاپقىن ءومىر جوق. بىراق قاداعالاۋ ورگانىنا جۇمىس بابىمەن كەلگەن اسا قاۋىپتى قىلمىسكەرلەردى جەدەل ىزدەستىرۋ توبىنداعى جىگىتتەردىڭ اڭگىمەسى قىزىق, ناعىز پوليتسەيلەردىڭ ءومىرى دەرسىڭ.
وسىدان كەيىن بەيبىت كۇننىڭ باتىرى اتانعان باقىتجان ءبارىن تاستاپ, الماتىعا قاراي اسىعادى. ويتكەنى ءدال وسى كەزدە قالالىق پوليتسيا قىزمەتىنە ىرىكتەۋ ءجۇرىپ جاتادى. ءۇش ايلىق دايارلىقتان سۇرىنبەي وتكەن مامان قالاداعى تۇركسىب اۋدانىنا قىزمەتكە الىنادى. سول 2006 جىلدان بەرى تالاي جاز, تالاي قىس وتەدى. وسى ارالىقتا جاس مامان پوليتسيا مايورى اتانادى.
ەستەرىڭىزگە سالا كەتەيىك, ناعىز پوليتسەيگە «ايبىن» وردەنىن «اپەرگەن» وقيعا بيىلعى 11 شىلدەدە تۇركسىب اۋدانىندا جەكە ۇيلەر الابىندا بولعان. تۇستە پوكروۆسكايا كوشەسىندە ورنالاسقان ۇيلەردىڭ بىرىنە كۇدىكتى كىلتتى تاڭداۋ ارقىلى كىرگەن. ۇيدە 2 بالا – ءتورت جاستاعى ۇل بالا مەن ونىڭ 15 جاستاعى اپكەسى بولعان. قاسكوي پىشاقپەن قورقىتىپ, 17 مىڭ دوللاردى يەمدەنىپ, سودان كەيىن قىزدى قورلاعان. كەيىن ءال-فارابي داڭعىلىنداعى ۇيدە جاسىرىنعان كۇدىكتى پوليتسيادان قاشىپ تۇرعىن ءۇيدىڭ جوعارعى قاباتىنان سەكىرىپ كەتكەن. سول كەزدە پوليتسيا مايورى باقىتجان باكىروۆ ونىڭ سوڭىنان سەكىرىپ, مەرتىككەنىنە قاراماستان قىلمىسكەردى قۇرىقتادى. وكشەسى مەن تابانىنان اۋىر جاراقات العان پوليتسەيگە ءۇش رەت وتا جاسالدى.
– باقىتجان, سول كۇنگى وقيعا قالاي ءوربىپ ەدى؟
– بىزگە ءبىر پاتەردە جاسى كامەلەتكە جەتپەگەن قىز بالانىڭ زورلانىپ, سول جەردە اقشا توناۋ, ياعني, اۋىر قاراقشىلىق ارەكەتتەردىڭ بولعانى تۋرالى مالىمەتتەر كەلىپ تۇسكەن سوڭ, تەرگەۋ-ىزدەستىرۋ توبى قۇرىلىپ, كۇدىكتىنىڭ ىزىنە تۇستىك. ايتقانداي, ول بۇرىن دا قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلعان ادام. ءتورتىنشى كۇنى بىزگە ونىڭ جالداپ جاتقان پاتەرى مەن ءۇي يەسىن انىقتاۋدىڭ ءساتى ءتۇستى. 11 شىلدە كۇنى سەرىكتەسىم – اعا لەيتەنانت مەيىر نەسىپباي ەكەۋمىز كۇدىكتى جاسىرىنىپ جاتقان مەكەنجايعا اتتاندىق. ءارى قاراي قالاي بولعانىن بىلەسىزدەر.
ول كۇتپەگەن جەردەن كەلگەن «سانتەحنيكتەردەن» سەزىكتەنىپ, تەرەزەدەن سەكىرىپ قاشپاق بولدى. مەندە ويلانىپ جاتاتىن ۋاقىت بولعان جوق. قالايدا ونى قولعا تۇسىرۋگە مىندەتتى ەدىك. كۇدىكتىنىڭ سوڭىنان سەكىرىپ, ەكەۋمىز دە 11 قاباتتىڭ بالكونىنا قۇلادىق. ول جانتالاسىپ سىتىلىپ كەتپەكشى بولعان, بىراق سەرىكتەسىم جەتكەنشە ونى ۇستاپ تۇردىم. اياعىم مەرتىككەنىن سول كەزدە ءبىلدىم. اياعىما جاسالعان ءۇش وتا دا جاقسى ءوتتى. نەگىزىنەن ۇيدە ەمدەلدىم. اۋىرسىنۋدى باساتىن دارىلەر قابىلداپ ءجۇرمىن.
– كوپبالالى اكە ەكەنسىز؟ ءوزىڭىز تۋرالى ايتا كەتسەڭىز.
– 19 شىلدەدە 37 جاسقا تولدىم. ءتورت ۇلىم, ەكى قىزىم بار. جۇبايىم بالا تاربيەلەپ, ۇيدە ءبىزدىڭ جاعدايىمىزدى جاساپ وتىر. ۇلىمنىڭ ۇلكەنى – 11-دە. كەنجە تۋعان ەگىزدەرىمىز ء(بىر ۇل, ءبىر قىز) ەندى ءتورت ايلىق بولدى.
شىنىمدى ايتسام, جەكسەنبى كۇنى عانا بالالارعا قارايلاسا الامىن. ۇلدارىمنىڭ سپورتپەن شۇعىلدانۋىن قاداعالايمىن. ەركىن كۇرەسكە بارادى. قىزىمىزدى بي ونەرىنە بەردىك. ۇلكەن بالام دارىگەر بولعىسى كەلەدى. ءوزىمنىڭ ۋاقىتىم تاپشى, قولىم قالت ەتكەندە جاتتىعۋ زالىنا بارامىن.
– بالالارىڭىز دا ءسىزدىڭ پرەزيدەنت جارلىعىمەن «ايبىن» وردەنىن العانىڭىزعا قۋانىپ جاتقان بولار؟
– ارينە ءبارى دە قۋانىپ جاتىر. بۇگىن ءبىزدى قۇتتىقتاپ گەنەرالدىڭ ءوزى كەلدى. سودان كەيىن ىشكى ىستەر ءمينيسترى دە حابارلاسىپ قۇتتىقتادى. تەزىرەك ساۋىعىپ كەتۋىمىزدى تىلەپ جاتىر. جۇمىستاعى جىگىتتەر دە قۇتتىقتاپ جاتىر. ءنوۆوسىبىر, كراسنودارداعى دوستارىم حابارلاستى. ولار ءبىرىنشى مەنى سول 13-قاباتتان 1-قاباتقا سەكىردى دەپ ويلاپتى. كوزدەرى شاراداي بولعان. مەملەكەتتىك ماراپاتىممەن ءالى دە قۇتتىقتاپ جاتقاندار بار.
ءبىز دە ءوز تاراپىمىزدان بەيبىت كۇننىڭ باتىرى – باقىتجاندى جوعارى دەڭگەيلى ماراپاتىمەن قۇتتىقتاپ, وعان «ىزىڭىزدەن ەرگەن باتىرلار كوبەيە بەرسىن! ەلىمىز امان, جەرىمىز تىنىش بولسىن», دەگەن تىلەگىمىزدى جەتكىزدىك.
الماتى