پىكىر • 20 شىلدە، 2020

ەل يەسىن ەلى جالعىز قالدىرمايدى

326 رەت كورسەتىلدى

ارداقتى اقىن جۇبان مولدا­عاليەۆ قازاقتى «مىڭ ءولىپ، مىڭ تىرىلگەن» دەپ ايتقان. ارينە اقىندىق ەموتسيا. بولماسا ولگەن تىرىلمەيدى، اڭگىمە ونىڭ نە كورمەگەندىگىندە. ءار كەزدە كۇتپەگەن جەردەن كەزەگىمەن كەلىپ وتىرعان زوبالاڭدار وتقا دا، سۋعا دا سالدى، ونى. وڭدى-سولدى وتاپ تا تاستادى. سوندا دا اتام قا­زاق جەر بەتىنەن جوعالىپ كەتكەن جوق. ۇلتتىق رۋح: سابىر-ءتوزىم، جانكەشتىلىك، ەرىك-جىگەر، وشپەيتىن ءۇمىت ساقتاپ قالدى.

كۇللى ادامزات، سونىڭ ىشىندە ءبىزدىڭ دە قازاق جارىق الەمدەگىنىڭ، تۇتاستاي العاندا مىنا ءومىردى جاراتقان ادامنىڭ ءوزى ەكەنىن، ءوزى جوعالسا، ءبارىنىڭ دە جوعالاتىنىن ءبىلدى. ادامعا بىتكەن وسى تۇيسىك، پايىم ونى قايتا-قايتا قايتالانعان قاسىرەتتەرگە قارسى كۇرەستەرگە الىپ شىقتى. بۇگىنگى مىنا الەم دۇرلىككەن ىندەتپەن كۇرەستىڭ ەڭ باستى قارۋى – اسپان اينالىپ جەرگە تۇسسە دە امان قالۋدىڭ جولى اتا-بابانىڭ اماناتى – رۋحىمىزدان ايىرىلىپ قالماۋ. راس، اسا قاۋىپتى ىندەت تۋدىرعان ءدۇيىم جۇرتتىڭ اراسىنداعى دۇربەلەڭنىڭ ءدۇمپۋى سۇمدىق. ء«وز بەتىن اياماعان،  كىسى بەتىن شيەدەي قىلادى» دەگەن اڭگىمە. وكىنىش، وكسىك، وكپە كىمگە؟.. بيلىككە دەسەڭىز، وسى ەل-جۇرتتىڭ بيلىكتەن وزگە كىمى بار؟! ءبىزدىڭ قازاق بيلىك دەگەنىمىز ء(ار باسپالداقتاعى لاۋازىم يەلەرى دە) – ەلدىڭ يەسى. يەسىز ەل بولمايدى. يەسىز ەل – كيەسىز توبىرعا اينالادى. مۇنى قازاقستاننىڭ بۇگىنگى پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ بىلمەيدى ەمەس.  ەل تاعدىرىنا يە بولعانى كۇنى كەشە. باتىس پەن شىعىستىڭ ساياسي-الەۋمەتتىك، ديپلوماتيالىق، مادەني مەكتەبىنەن ءوتىپ كەلگەن تاعدىرىنا كەشەگى ارىس تراگەديا­سى، ماقتاارال توپان سۋى، ەندى مىنا سۇمدىق ىندەت قاز-قاتار جازىلا قويعانىن قاراڭىز... توتەننەن كەلىپ وتىرعان قات-قابات قاسىرەتتەر، وبرازداپ ايتقاندا قارا ناردىڭ قابىرعاسىن قاراداي قاقىراتىپ جىبەرگەن ءزىل-باتپان جۇك بولدى. وسىنى جۇمىلا كوتەرۋگە اينالا­سىنداعى لاۋازىم يەلەرىنىڭ دەنى دايىن بولماي شىقتى. ەكى اپتادا ەلدىڭ قاسىرەتىمەن كۇرەسكە ناقتى شەشىم قابىلداي الماسا، ۇكىمەتتى وتستاۆكاعا جىبەرەتىنىن بەكەر ايتقان جوق. ۇلى ابايدىڭ «باس-باسىنا بي بولعان وڭشەڭ قيقىم، كەتىرىپ بىتىردىڭدەر ەلدىڭ سيقىن...» دەيتىن ەسكەرتپەسى پرەزيدەنتتىڭ دە، ەلدىڭ دە ەڭىرەپ الدىنان شىقتى. باسىنا كۇن تۋعان حالىق اۋەل باستان-اق، كوپتەگەن شەنەۋنىكتىڭ سىقيىپ كيىنگەن، سىزىلعان ءجۇرىس-تۇرىسىنا قاراپ-اق، ولاردىڭ مەملەكەتشىل تۇلعا ەمەس، ءوزىن سولاي قىلىپ كورسەتۋ تەحنولوگياسىن شەبەر مەڭگەرىپ العان جوقتان گورى باردىڭ اڭگىمەسى ەكەنىن بىلەتىن. اۋىل، اۋدان، ايماقتان باستاپ، سوناۋ جوعارىعا دەيىن كادرلاردىڭ الا-قۇلالىعى ءدال مىنا ىندەت كەزىندە قولمەن قويعانداي بولىپ كورىندى. مۇنداي جاعدايدا ەستى ەل-جۇرتىمىز قىرىق جىل قىرعىن بولسا دا پرەزيدەنتتى «جاۋ جاعادان العاندا» جالعىز قالدىرا المايتىنى اقيقات.

ءدال وسى قازىر ەل-جۇرتتىڭ ەسىن ەكەۋ، ءتۇسىن تورتەۋ قىلىپ وتىر­عان ىندەتتىڭ كەزىن­دەگى «ەرەۋىل اتقا ەر سالدىرعان» دەرلىك ەرسىلى-قار­سىلى ەتەگى جاسقا تولعان ەڭىرەۋى مەن ايعايعا بەرگىسىز اڭىراۋىنا كوپتەگەن اتقامىنەردىڭ پرەزيدەنتتى دە، بىلايعى جۇرتتى دا ء«بارىن كادر شەشەدى» دەگەن ەڭ دۇرىس، ەڭ بىلگىر ۇيعارىمعا دەن قويۋىنا جەتەلەدى. قازاقتىڭ «بالا بەر، بالا بەرسەڭ سانا بەر، سانا بەرمەسەڭ الا بەر!» دەۋىنىڭ ار جاعىندا حالىقتىڭ شارۋاسىنىڭ باسى-قاسىندا بىلىكسىز، ءالجۋازداردىڭ جۇرمەۋىن كوكسەۋ جاتىر. تەك تەكتىلەر عانا الەمدى ءارتۇرلى جاعدايدا ابىگەرگە سالاتىن توتەن قاسىرەتتەردەن حالىقتى ساناسى جوعارى ۇلتتىق رۋحىمەن مەملەكەتشىل تۇلعالار امان-ساۋ الىپ شىعا الادى. تاريحي تاعدى­رىمىزدىڭ بۇل شاعى تار جول، تايعاق كەشكەن، كەرۋەننىڭ كوك تۋى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ قولىندا. ونىڭ ەل-جۇرتقا قايتكەن كۇندە جاقسىلىق جاسايمىن دەگەن جان داۋسى وزىنەن دە، سوزىنەن دە كوزگە ۇرىپ تۇرادى. ويلى، پاراساتتى ادامنىڭ كەز كەلگەنىن الاڭداتاتىن – ۋاقىت. كەشەگىلەردىڭ: «اتتەڭ توننىڭ كەلتەسى-اي» دەۋىنىڭ وكىنىشى ءومىردىڭ وزىنەن الىنعان. ەل-جۇرتتىڭ بۇگىنى مەن ەرتەڭىنە دەيىنگى ارالىقتاعى ۋاقىت – مەملەكەت جاۋاپكەرشىلىگى ماڭدايىنا جازىلعان ادام ءۇشىن وي-ساناسىندا ويانعان ون سانداعان ماقسات-مۇددەسىن جۇزەگە اسىرىپ ۇلگەرۋگە بەرىلەتىن مۇمكىندىك. ءبىزدىڭ پرەزيدەنتىمىز وسى تاڭدا سول ۋاقىت پەن مۇمكىندىكتىڭ اراسىندا تۇر­عان ەڭ سەنىمدى تۇلعا. وسى اقيقاتتى ابايسىزدا اينالىپ كەتىپ جۇرمەيىك، اعايىن! 

 

نەسىپبەك داۋتاي ۇلى،

جازۋشى، قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى

سوڭعى جاڭالىقتار

ەلگە كەرەك ەكى كىتاپ

رۋحانيات • بۇگىن، 08:52

«عارىشقا اپارار جول»

رۋحانيات • بۇگىن، 08:50

العاشقى عارىش ايلاعى

وقيعا • بۇگىن، 08:48

تاريحي جەرلەردىڭ تاعىلىمى بولەك

رۋحانيات • بۇگىن، 08:30

شيرەك فينالدا ءسۇرىندى

تەننيس • بۇگىن، 08:11

ەل-كلاسيكودا جەڭىسكە جەتتى

فۋتبول • بۇگىن، 08:06

رۋحى بيىك ەل ەشقاشان جەڭىلمەيدى

رۋحانيات • بۇگىن، 08:05

يزرايلدەن باسىم ءتۇستى

سپورت • بۇگىن، 08:04

عىلىمنىڭ جاڭا بەلەسى

عىلىم • بۇگىن، 08:01

ۇلتتىق ۇردىستەر ۇزىلمەيدى

قازاقستان • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار