ۇسىنعان اقشانى الۋدىڭ امالى قايسى؟

وتاندىق كاسىپكەرلەر ءوز بيزنەسىن حالالداندىرا الا ما؟ وسى ماسەلەدە ويلاناتىن جايتتەر بار. ەلىمىزگە ەنگىزىلگەلى وتىرعان يسلام بانكىنەن ءبارىمىز كوپ ءۇمىت كۇتىپ وتىرمىز. الايدا ءبىزدىڭ وندىرىسشىلەر حالال بيزنەستى وركەندەتۋگە دايىن ەمەس. سەبەبى يسلام بانكى قوياتىن تالاپتاردىڭ تورتتەن بىرىنە دە ءبىزدىڭ كاسىپكەرلەر ساي كەلمەي قالۋى ىقتيمال. بىرىنشىدەن, اتالمىش بانك قولىڭداعى بيزنەس-جوسپاردىڭ تيىمدىلىگىن, ول ارقىلى تابىس تابا الاتىندىعىن دالەلدەمەسە اقشانىڭ ماڭىنا دا جولاتپايدى. ال, بيزنەس-جوسپار قۇراستىرىپ ونى جۇزەگە اسىرىپ جاتقان كاسىپكەرلەر كوپ پە ؟ يسلام بانكى كازينو اشۋعا نەمەسە شاراپ شىعارۋعا, ياعني حارام زاتتاردى وندىرۋگە تىيىم سالادى. ال ءبىزدىڭ ەكونوميكامىزدىڭ ەلەۋلى بولىگىن وسى تارىزدەس زاتتار مەن قىزمەتتەر قۇراپ وتىرعاندىعىن جاسىرا الماسپىز. تەك شاراپ ءوندىرۋدىڭ وزىنەن 32,7 پايىز پايدا تۇسەدى. سونىمەن قاتار, بۇل ءونىمنىڭ 11,8 پايىزى يمپورتقا شىعارىلادى. مۇنداي جاعدايدا ءبىز ۇلكەن دايىندىقپەن كەلىپ, ءتيىستى زاڭنامالارعا وزگەرىستەر ەنگىزە وتىرىپ قول جەتكىزگەن قارجى كوزىن ءوز قولىمىزبەن كەرى يتەرگەندەي بولمايمىز با؟ جالپى, يسلام قارجى­لاندىرۋى بيزنەس-قاۋىمداستىقتىڭ نارىق اۋانىن عانا ەمەس, بەت-كەلبەتىن دە تۇبەگەيلى وزگەرتەتىن كومپونەنتتەردى الىپ كەلمەك. ال ەلىمىزدىڭ ىسكەرلەرى ءوز كەزەگىندە تەك باعىتى, ۇستانىمى بويىنشا ەمەس, ەتيكالىق-مورالدىق جاعىنان دا وزگەرۋگە دايىن با؟ سونىمەن يسلام اقشاسىن الۋعا قويىلاتىن تالاپ جوعارى ەكەنىن بىلەمىز. بۇل بانك جۇيەسى پايىزسىز نەسيە تاراتادى دەپ الاقايلاعانمەن ناتيجە شىعۋى ەكىتالاي. يسلام بانكتەرىندە قارجىسىن ينۆەستي­تسيالاعان سالاسىنا قاراي نەسيە ينسپەكتسياسىمەن قاتار, ينجەنەر, قۇرىلىسشى, مەتاللۋرگ سىندى بىلىكتى ماماندار جالدامالى تۇردە جۇمىس ىستەيدى. سوندىقتان ولارعا ۇسىنىلعان كەز كەلگەن سالالىق جوبا بانكتىڭ كاسىبي بىلىكتى ساراپشىلارىنىڭ تەزىنەن وتەدى. مىنە, وسىنداي جاعدايدا قازاقستاندىق كاسىپكەرلەر ۇسىنعان جوبالاردىڭ باسىم بولىگى ودان وتپەي قالۋى ىقتيمال. جالپى, كاسىپكەرلەر يسلام بانكينگىمەن جۇمىس ىستەۋگە مۇددەلى مە؟ ۇكىمەت وتاندىق كاسىپكەرلەر ءۇشىن ءتۇرلى مۇمكىندىكتەر قاراستىرىپ جاتىر. سونىڭ ءبىرى كەدەندىك وداق بولسا, ەكىنشىسى, ءبىز ءسوز ەتىپ وتىرعان يسلام بانكينگى. ەندى سونى ءتيىمدى پايدالاناتىن وندىرۋشىلەر تابىلار مە ەكەن؟ ءبىزدىڭ مەملەكەت بۇل بانكتىڭ قۇرىلۋى جولىندا كوپ ەڭبەك ەتتى. بارلىق دەرلىك شارتتارعا ساي زاڭنامالاردى وزگەرتتى. وسى ماسەلەگە بايلانىستى Al ءHىlal Bank جۇيەسىنىڭ قازاقستانداعى بولىمشەسىنىڭ توراعاسى پراساد ابراحام بىلاي دەيدى: – ەگەر قازاقستاندىق زاڭدار مەن اراب امىرلىك­تەرىنىڭ زاڭدارىن سالىستىرىپ كورسەك قازاقستانعا ءالى دە كوپ دۇنيەلەردى قىسقا مەرزىمدە وزگەرتۋ قاجەت. ناقتىراق ايتساق, سالىق ماسەلەسىنە قاتىستى بەلگىلى ءبىر قيىندىقتار تۋىپ وتىر. مىسالى, يپوتەكالىق نەسيەنى الايىق. بۇل جاقتىڭ زاڭدارى بويىنشا بانك پەن تۇتىنۋشىعا جىلجىمايتىن م ۇلىككە ەكى رەت تىركەلۋ كەرەك. ءبىرىنشى بانك اتىنا, سودان كەيىن تۇتىنۋشىنىڭ اتىنا, ال بۇل ءۇردىس ۇلىبريتانيادا ءبىر عانا ترانزاكتسياعا قىسقارتىلعان. الايدا بۇنىڭ ءبارى جاقىن ارادا ءبىر جۇيەگە تۇسەتىندىگىنە كۇمانىمىز جوق. قازاقستان ءبىز ءۇشىن ورتالىق ازياعا كوپىر بولىپ وتىر. ايتا كەتەتىن ءجايت, باسىندا ءبىز قارجىلاي كومەكتى تەك ءىرى جوبالارعا عانا بەرەمىز. بانكتىڭ قۇرىلۋداعى باستى ماقساتى دا سول بولاتىن. سونىمەن, يسلام بانكينگىنىڭ كومەگىن پايدالانۋ مۇمكىندىگىمىز قانداي؟.. نازىم ءاشىمحان, ءال-فارابي اتىنداعى قازۇۋ-ءدىڭ 4-كۋرس ستۋدەنتى.