اتالعان فابريكادا ك ۇلى از, جوعارى ساپالى كومىر بايىتىلاتىن بولادى. ينۆەستورلاردىڭ جوسپارى بويىنشا وندىرىستىك نىسان 2021 جىلعا قاراي ىسكە قوسىلۋعا ءتيىس ەكەن.
جالپى قۇنى 12 ملرد تەڭگە بولاتىن جوبانى جۇزەگە اسىرۋ ماقساتىندا كاسىپكەرلەر ءۇشىن «قازاقستاننىڭ دامۋ بانكى» اق تاراپىنان جەتى جىل مەرزىمگە دەپ 9 ملرد 24 ملن تەڭگە مولشەرىندە نەسيە جەلىسى اشىلىپتى. ياعني قارىز قاراجاتى كومپانياعا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋىنىڭ 2015-2019 جىلدارعا ارنالعان مەملەكەتتىك باعدارلاماسى اياسىندا ۇسىنىلعان. قالعان 3 ملرد تەڭگە شاماسىنداعى قارجىنى ينۆەستورلار قۇرىلىسقا ءوز جانىنان سالادى.
جاڭادان بوي كوتەرەتىن كاسىپورىن ساپالى كومىر ءوندىرىپ قويماي, قورشاعان ورتاعا زيان كەلتىرمەيتىن نىسان رەتىندە جاقسى اتقا يە بولماقشى. مىسالى, فابريكاداعى بايىتۋ ۇدەرىسى سۋ تۇندىراتىن باسسەيندەر ءۇشىن سونشا كوپ اۋماقتى قاجەت ەتپەيتىن جابىق بولمەدە ىسكە اسىرىلادى. اۆتوماتتى جانە ەلەكتروندى جاڭا تەحنولوگيالار ارقىلى ءوندىرىستىڭ بارلىق كەزەڭدەرىن كاسىپورىننىڭ باسقارۋ ورتالىعىنان وپەراتور باقىلايتىن بولادى. جوبانىڭ بۇگىنگى كۇندە قورشاعان ورتاعا اسەردى باعالاۋ مەملەكەتتىك ەكولوگيالىق ساراپتاماسىنان وتكەنىن دە ايتا كەتكەن ءجون.
بريفينگتە Qaz Carbon جشس-نىڭ اكتسيونەرى ەرلان نىعماتۋلين كومىردى بايىتۋ ءۇشىن ىلعالدى بايىتۋ تەحنولوگياسىنىڭ قولدانىلاتىنىن ءمالىم ەتتى. ياعني ول پايدالى قازبالاردى شيكىزاتتىڭ جالپى تاۋ-كەن ماسساسىنان بارىنشا اجىراتىپ الۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
– بايىتۋدىڭ بارلىق ءراسىمى حيميالىق رەاگەنتتەردى قولدانباي جابىق تسيكلدە وتەدى. بۇل قورشاعان ورتاعا اسەر ەتۋدىڭ تازالىعىنا الىپ كەلەدى جانە جالپى جوبانىڭ ەكولوگيالىق وڭ اسەرىن ەداۋىر ارتتىرادى. بايىتۋ فابريكاسىنداعى وندىرىستىك ۇدەرىستەردى اۆتوماتتاندىرۋدىڭ جوعارى دەڭگەيى دايىن ءونىمنىڭ ساپاسى مەن تەحنولوگياسىنىڭ ساقتالۋىن باقىلاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. فابريكانىڭ قۋاتتىلىعى ساعاتىنا 300 توننا نەمەسە جىلىنا 1 800 000 توننا بولادى, – دەدى ول.
شيكىزات رەتىندە قاراعاندى ءوڭىرىنىڭ كومىرىن پايدالاناتىن جاڭا كاسىپورىن دايىن ءونىمدى ەكسپورتقا شىعارۋدى كوزدەيدى. ودان بولەك, قاراعاندى فەرروقورىتپا زاۋىتىندا – YDD Corporation كومپانياسىندا پايدالانۋ دا جوسپاردا بار ەكەن.
بۇل جونىندە Qaz Carbon جشس-نىڭ اكتسيونەرى داۆيد كەمەرتەليدزە تارقاتىپ ايتىپ بەردى.
– قازاقستاندا ءىرى ينۆەستيتسيالىق جوبالاردى ىسكە اسىرۋ بويىنشا مول تاجىريبەمىز بار. سوندىقتان الىس جانە تاياۋ شەتەل نارىعىنىڭ, سونىمەن قاتار ىشكى نارىقتىڭ قاجەتىن زەرتتەي وتىرىپ, جاڭا جوبالاردى ىسكە اسىرۋدى قولعا الدىق. ءىس جۇزىندە قازاقستاندا بىرەگەي ينۆەستيتسيالىق احۋالدىڭ قالىپتاسقانىنا عانا ەمەس, سونىمەن بىرگە قوسىلعان قۇنى جوعارى ءونىم جاساۋ ءۇشىن ۇلكەن شيكىزات بازاسى بار ەكەنىنە كوز جەتكىزدىك, – دەپ اتاپ ءوتتى كاسىپكەر.
بريفينگ بارىسىندا «قازاقستاننىڭ دامۋ بانكى» اق باسقارما توراعاسى اباي سارقۇلوۆ بۇل جوبانى ىسكە اسىرۋ مەملەكەت باسشىسىنىڭ ينۆەستيتسيا تارتۋ, وڭدەۋ ونەركاسىبىندەگى ەڭبەك ونىمدىلىگىن ارتتىرۋ جونىندەگى تىكەلەي تاپسىرمالارىنىڭ ورىندالۋىنا يگى اسەرىن تيگىزەتىنىن ايتتى.
زاماناۋي كاسىپورىن جۇمىس ىستەي باستاعاندا 110 ادامدى تۇراقتى جۇمىسپەن قامتيتىن بولادى. ال نىسان قۇرىلىسى كەزىندە 500-دەن استام ادام جۇمىسقا تارتىلماق. ال زاۋىت, جوعارىدا ايتقانىمىزداي, ءوز ونىمدەرىن ەكسپورتقا شىعاراتىن بولادى. مۇنىڭ ءوزى ەلىمىزدىڭ ەكسپورتتىق الەۋەتىن دامىتۋعا ۇلەس قوسادى دەگەن ۇمىتكە نەگىز بەرەدى.
قارجىلاندىرۋدىڭ ەكىنشى بولىگى قازىر جۇمىس ىستەپ تۇرعان قۇيۋ وندىرىسىمەن اينالىساتىن زاۋىتتى جاڭعىرتۋعا باعىتتالادى. ال بۇل ءوز كەزەگىندە بولات جانە شويىن ونىمدەرىن شىعارۋ بويىنشا قولدانىستاعى قۋاتتاردى ۇلعايتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ەسكە سالار بولساق, اتالعان زاۋىت 2018 جىلى شەتەلدىك ينۆەستورلاردىڭ قاتىسۋىمەن اۋقىمدى جاڭعىرتۋدان وتكىزىلگەن بولاتىن. بۇل كاسىپورىن نەگىزىنەن شويىن جانە بولات ونىمدەرىن شىعارۋمەن, كوكس جانە جارتىلاي كوكس وندىرۋمەن اينالىسادى. جىلدىق جوبالىق قۋاتى 120 مىڭ توننا بولاتىن زاۋىت 900-دەن استام بولات جانە شويىن ونىمدەرىن شىعارادى.
زاۋىتتى جاڭعىرتۋ بويىنشا ينۆەستورلار ەكى جىل ىشىندە 8 ملرد تەڭگەدەن استام جەكە ينۆەستيتسيا سالىپ, 1 216 جاڭا جۇمىس ورنىن اشقان. كومپانياداعى قىزمەتكەرلەردىڭ ورتاشا جالاقىسى 245 مىڭ تەڭگەنى قۇرايدى. بىلتىر كومپانيا تاراپىنان مەملەكەتكە 2,1 ملرد تەڭگە مولشەرىندە سالىق تولەنگەن. Qaz Carbon جشس-نىڭ جاڭا جوبالارىن جۇزەگە اسىرۋ ايماق ەكونوميكاسىن ارتاراپتاندىرۋعا سەرپىن بەرەدى جانە سوڭعى بۋىن تەحنولوگيالارىنىڭ ترانسفەرتى ەسەبىنەن ەڭبەك ونىمدىلىگىن ارتتىرۋعا سۇبەلى ۇلەس قوسادى.
قاراعاندى