قوعام • 30 ماۋسىم، 2020

مۇمكىندىكتى مىندەتتەر مولايتادى

15 رەت كورسەتىلدى

مەملەكەتتىڭ موينىنداعى كوپ مىندەتتىڭ ىشىندە باسا نازار اۋداراتىن بىرەۋى بار. ول – مۇمكىندىگى شەكتەۋلى ادامداردىڭ الەۋمەتتىك جانە كولىك ينفراقۇرىلىمى نىساندارىنا كەدەرگىسىز قول جەتكىزۋىن قامتاماسىز ەتۋ.

ياعني ارباعا تاڭىلعان ازاماتتار كەز كەلگەن كولىك ءتۇرى مەن عيماراتتىڭ ىشىنە بوگەل­مەي كىرىپ، قينالماي شىعۋى كەرەك. بۇل تۋراسىندا قازاق­ستان رەسپۋب­ليكاسىنىڭ «مۇگەدەك­تەر­دi الەۋمەتتiك قورعاۋ تۋرالى» زاڭى­نىڭ 25-بابىنىڭ 3-تارما­عىندا «كاسiپكەرلiك قىزمەتتi جۇزەگە اسىراتىن جەكە تۇلعالار، سون­داي-اق زاڭدى تۇلعالار مۇگە­دەك­تەرگە ورتاق پايدالانىلاتىن كولiك قۇرالدارىنا، تۇرعىن ۇي­لەرگە، قوعامدىق جانە وندىرىستiك ۇيلەرگە، عيماراتتار مەن ءۇي-جاي­لارعا كەدەرگiسiز كiرiپ-شىعۋىنا، اۋەجايلاردا، تەمiر جول ۆوكزال­دارىندا، اۆتوۆوكزالداردا، اۆتو­ستانتسيالاردا، تەڭiز جانە وزەن پورت­تارىندا ەركiن باعدار ۇستا­نۋى مەن ءجۇرiپ-تۇرۋىنا ۇلت­تىق ستاندارتتارعا سايكەس جاعداي جا­­ساۋعا مiندەتتi»، دەپ تايعا تاڭ­با باسقانداي ەتىپ ايتىلعان دا.

كۇندەلىكتى ومىردە وسى تاقى­رىپقا بايلانىستى ءىشىنارا ماسە­لە­لەردىڭ دە تۋىن­داۋى مۇمكىن. ماسەلەن، ەگەر ەرتەرەكتە سالىنىپ قويىلعان الەۋمەتتىك ماڭىزى بار نىسانداردى قازىرگى قولدانىستاعى زاڭناماعا ساي بەيىمدەۋ مۇمكىن بولماعان جاعدايدا، وسى وبەك­تى­لەردىڭ مەنشىك يەلەرى مۇگەدەك­تەر­دiڭ قىزمەتتەردى الۋ مۇمكىندىگىن قام­تاماسىز ەتۋگە قاجەتتى ءىس-شارا­لاردىڭ ءبارىن جاساۋعا مىندەتتى بولادى.

قاراعاندى وبلىسىندا ەڭبەك، الەۋ­مەتتىك قورعاۋ جانە كوشى-قون كوميتەتىنە قاراستى جەرگىلىكتى دەپارتامەنت مۇمكىن­دىك­تەرى شەك­تەۋلى ادامداردىڭ قۇقىق­تارى مەن بوس­تاندىقتارىن قورعاۋ ماق­ساتىندا سۋب­ەكتىلەرگە بارۋ ارقىلى پرو­في­لاك­تي­­كالىق باقىلاۋ جانە جوس­پاردان تىس تەك­سە­رىستەر جۇرگىزىپ تۇرادى. مۇنداي ءىس-شا­را­لاردىڭ قاتاڭ تۇردە تەكسەرىس پاراق­تارى­نا سايكەس وتكىزىلەتىنىن دە ايتا كەتكەن ءلازىم.

جوعارىدا اتالعان تالاپتاردى ورىنداۋدان باس تارتقان جاعدايدا، «اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق
تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسى كودەكسىنىڭ 83-بابىنا سايكەس، لاۋازىمدى ادامدارعا – 50 ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىش (اەك)، شاعىن كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرىنە نەمەسە كوممەرتسيالىق ەمەس ۇيىمدارعا – 120 اەك، ورتا كاسىپكەرلىك سۋبەك­تىلەرىنە – 200 اەك، ءىرى كاسىپ­كەر­لىك سۋبەكتىلەرىنە 400 اەك مول­شەرىندە اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىك قاراستىرىلعان.

بىلتىر، ياعني 2019 جىلى ەڭ­بەك، الەۋ­مەتتىك قورعاۋ جانە كوشى-قون كومي­تە­تىنىڭ قاراعاندى وب­لىسى بويىن­شا دەپارتامەنتى مۇگە­دەكتەردىڭ الەۋمەتتىك جانە كولىك ينفراقۇرىلىمى نىساندارىنا قولجەتىمدىلىگى ماسەلەسى بو­يىنشا 50 تەكسەرىس ۇيىمداستىردى. ونىڭ ىشىندە 46 نىسانعا بارۋ ارقىلى پروفيلاكتيكالىق باقىلاۋ جانە جوس­پاردان تىس ءتورت تەكسەرىس جۇرگىزىلدى. اتالعان تەكسەرىستەردىڭ ناتيجەلەرى بويىن­شا انىقتالعان بۇزۋشىلىقتاردى جويۋ تۋرالى 49 ۇيعارىم شىعارىلىپ، ەكى اكىمشىلىك ايىپپۇل سالىندى. سونىمەن قاتار 2019 جىلدىڭ قىركۇيەك ايىندا قاراعاندى جانە جەزقازعان كولىك پروكۋراتۋرالارىمەن بىر­لەسىپ، قاراعاندى قالاسىنداعى «سا­رىارقا» اۋەجايىنىڭ قوناقۇيى عيماراتىندا، جەزقازعانداعى اەروۆوكزال عيماراتىندا مۇگەدەكتەردىڭ كولىك ينفراقۇرىلىمى نىساندارىنا قولجەتىمدىلىگى ماسەلەسى بو­يىنشا ەكى تەكسەرىس جۇرگىزىلدى. ولار­دىڭ ناتيجەلەرى بويىنشا، تيى­سىنشە 505 مىڭ تەڭگە جانە 252500 تەڭگە مولشەرىندە اكىم­شىلىك ايىپپۇلدار سالىندى.

بيىل ءبىرىنشى توقساندا 12 نىسانعا بارۋ ارقىلى پرو­في­لاك­تي­كالىق باقىلاۋ جۇرگىزىلىپ، ولار­دىڭ ناتيجەلەرى بويىنشا انىق­تالعان بۇزۋشىلىقتاردى جويۋ تۋرالى 12 ۇيعارىم شىعارىلدى.

ايتا كەتەتىن ءبىر جايت، الەۋ­مەت­تىك جانە كولىك ينفرا­قۇ­رى­لىمى نىساندارىنا حالىقتىڭ قي­مىلى شەكتەۋلى توپتارىنىڭ قول­جەتىمدىلىگىن قامتاماسىز ەتۋ تۇر­عىسىنان جۇرگىزىلگەن تەكسەرۋلەر كەزىندە انىقتالعان بۇزۋ­شى­لىقتاردى جويۋ ماسەلەسى وڭاي شەشىلە قويمايتىن پروبلە­ما­لاردىڭ ءبىرى. ماسەلەن، كوپتە­گەن جاعدايلاردا اتالعان بۇزۋشى­لىقتاردى جويۋ بيۋدجەتتەن قارجى­لان­دىرىلاتىن ۇيىمدار ءۇشىن ۇزاق مەرزىمدى جانە اجەپتاۋىر قار­جى شىعىنىن تالاپ ەتەدى. دەگەن­مەن، سولاي ەكەن دەپ، مۇمكىن­دىگى شەكتەۋلى ادامداردىڭ ءومىرىن قيىنداتۋعا استە جول بەرىل­مەۋى ءتيىس. بۇل – مەملەكەتتىڭ موي­نىن­داعى ماڭىزدى مىندەتتىڭ ءبىرى. ياعني مىندەتتەر مۇلتىكسىز ورىندالسا – مۇمكىندىكتەر دە مولايا تۇسەدى.

 

قاراعاندى وبلىسى

 

سوڭعى جاڭالىقتار

ۇقساس جاڭالىقتار