ساياسات • 26 ماۋسىم, 2020

قاسىم-جومارت توقاەۆ: توي قۋالايتىن ەمەس, وي قۋالايتىن كەزەڭ

950 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

«انا ءتىلى» اپتالىعىندا مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ «قازاق حالقىنىڭ تاعدىرى تاريح تارازىسىندا تۇر» (25 ماۋسىم 2020 جىل) اتتى سۇحباتى جاريالاندى. سۇح­بات­تىڭ تاقىرىبىنان-اق پرەزيدەنتتىڭ بۇگىنگى پروبلەمانى عانا ەمەس, بولاشاقتاعى ماسەلەلەردى دە جان-جاقتى قام­تى­عانىن اڭعارۋعا بولادى. پاندەميا, مەملەكەتتىك ءتىل ماسە­لەسىنەن باستاۋ العان كەلەلى اڭگىمە ۇلتتىق مۇددەگە ۇلاسادى.

قاسىم-جومارت توقاەۆ: توي قۋالايتىن ەمەس, وي قۋالايتىن كەزەڭ

ء«تىل ماسەلەسىنە بەيجاي قاراپ, نەمقۇرايدىلىق تانىتاتىن بولساق, مەملەكەتتىگىمىز بەن ۇلتتىق قاۋىپسىزدىگىمىزگە قاتەر ءتوندىرىپ الۋىمىز مۇمكىن» دەي كەلىپ مەملەكەت باسشىسى مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ اياسىن كەڭەيتۋگە بايلانىستى ورەلى تۇجىرىمدارىن ورتاعا سالادى. «قازاق تىلىندە سويلەۋ ماقتانىش بولۋى ءۇشىن قوعامدا وعان دەگەن قاجەتتىلىكتى ارتتىرعان ءجون. مەملەكەتتىك قىزمەتكە, ونىڭ ىشىندە, حالىقپەن تىعىز جۇمىس ىستەيتىن لاۋازىمعا تاعايىنداۋ كەزىندە كاسىبي بىلىكتىلىگىنە قوسا, قازاق ءتىلىن جاقسى بىلەتىن ازاماتتارعا باسىمدىق بەرۋ كەرەك». مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەر مەملەكەتتىك ءتىلدى ءبىلۋى ءتيىس دەپ ءجيى ايتىلاتىن اڭگىمەنىڭ باس­تى تەتىگى وسى. پرەزيدەنت قازاق تىلىنە قاجەتتىلىكتى ارتتىرۋ قاجەت ەكەنىن, حالىقپەن ەتەنە جۇمىس ىستەيتىن لاۋازىمعا كاسى­بي بىلىكتىلىگىنە قوسا, قازاق ءتىلىن جاقسى بىلەتىن ازاماتتارعا باسىم­دىق بەرۋ كەرەك ەكەندىگىن تايعا تاڭبا باسقانداي ايتىپ وتىر ەمەس پە. الداعى كۇندەرى پرەزيدەنتتىڭ وسى وي ورامدارى بيلىك تاراپىنان جۇزەگە اسىرىلاتىن بولسا, مەملەكەتتىك تىلگە قاتىستى قوردالانعان ماسەلەنىڭ ءتۇيىنى تارقاتىلا تۇسەتىنى انىق.

تاعى ءبىر تىلگە تيەك ەتەر جايت, مەم­لەكەت باسشىسى انا تىلى­نەن بەيحابار ازاماتتارعا باي­لا­نىستى قاتقىلداۋ سى­ني پىكىرىن ءبىلدىردى. ياعني «پار­لام­ەنتتە نەمەسە ءباسپاسوز ءماس­لي­حات­تارىندا مەملەكەتتىك تىل­دە سويلەپ, پىكىر الماسا المايتىن مەملەكەتتىك قىزمەتكەر ۇعى­مى, ەڭ الدىمەن, قازاق ازا­مات­­تارى­نىڭ اراسىندا – اناحرو­نيز­مگە اينالۋعا ءتيىس». بيلىكتەگى قازاقتار انا ءتىلىن ءبىلۋى ءتيىس دەپ ۇقتىق ءبىز مۇنى.

قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ سۇحباتىندا ەلدىك ماسەلەسى دە, ەلدىكتى كوركەيتەتىن ەڭبەك ماسەلەسى دە قوزعالعان. ەلدىك دەمەكشى, پرەزيدەنت ەلىمىزدى وركەندەتۋ ءوز قولىمىزدا ەكەنىنە دە ايرىقشا توقتالعان. ء«بىزدىڭ وسىنداي سىندارلى ساتتە قاتەلەسۋگە ەش قاقىمىز دا, قۇقىمىز دا جوق. جانە مەملەكەت قۇرۋشى ۇلت رەتىندە بۇل ماسەلەنى ءبىرىنشى كەزەكتە ءوزىمىز تەرەڭ سەزىنۋىمىز قاجەت. ويتكەنى قازاق حالقىنىڭ تاعدىرى تاريح تارا­زى­سىندا تۇر…» دەپ تۇيىن­دەدى مەم­لەكەتتىلىككە قاتىس­تى تۇ­جى­رىمىن مەملەكەت باسشىسى.

ال ەڭبەككە قاتىستى ويى ءالى كۇنگە بەيقام قازاققا, جاھاندانۋ زامانىندا, باسەكەلەستىك كەزەڭ بەلەڭ العان تۇستا تويشىل داع­دىسىنان ارىلماعان اعايىن­عا قاراتا ايتىلعان ارناۋ ءسوز دەپ قابىلدادىق.

«قازىر «تويىڭ تويعا ۇلاس­سىن» دەپ اندەتىپ, توي تويلاپ جۇرەتىن ۋاقىت ەمەس. بۇگىنگىدەي تەحنولوگيانىڭ زامانىندا توي-تومالاقتىڭ اڭگىمەسىن ايتىپ, ءبىر-ءبىرىن اسىرا ماقتاپ, اس ءىشىپ, اياق بوساتقانعا ريزا كەيىپتە ءجۇرۋ ادەتىنەن ارىلۋ كەرەك». پرەزيدەنت ق.توقاەۆتىڭ ەلدىك كرەدوسى بۇل. «حالىقتىڭ قازىناسى توي ەمەس», تىنىمسىز تىرلىك, ۇزدىكسىز ەڭبەك, سول ار­قىلى ەلدىڭ وركەندەۋى, حالىقتىڭ كوركەيۋى ەكەندىگىن اڭعارتادى.

«مەملەكەتتىڭ ءوزى ولەرمەن­دىكپەن ءومىر سۇرەتىن كەزگە كەلدىك. سوندىقتان ەڭبەك ەتۋ – ءومىر ءسۇرۋ سالتىنا اينالىپ, باستى مىندەت سانالۋعا ءتيىس. توي قۋا­لاي­تىن ەمەس, وي قۋالايتىن كەزەڭ­مەن بەتپە-بەت كەلدىك. بۇل ءداۋىر – اقىل-ويدىڭ, عىلىم مەن ءبىلىم­نىڭ, ەڭبەكتىڭ ءداۋىرى!» پارا­ساتتى پرەزيدەنتتىڭ پايىمى بۇل. وي قۋالاعان قازاق­تىڭ ءورىسى دە كەڭەيىپ, وركەنيەت­­تەگى دە ورنى بولەك بولۋعا ءتيىس. ەن­دەشە, سول كۇندەرگە تەزىرەك جەتۋ ءۇشىن ەتكەن ەڭبەگىمىزدىڭ ەسەسىن بەرسىن.

سوڭعى جاڭالىقتار