كوروناۆيرۋس • 25 ماۋسىم، 2020

جاعدايى اۋىر ناۋقاستار كوبەيىپ بارادى

93 رەت كورسەتىلدى

ىندەت شەڭگەلىنە ءبىرىنشى بولىپ ىلىككەن الماتىداعى ەپيدەميالىق احۋال الاڭداتارلىق. كوروناۆيرۋس جۇقتىرعانى انىقتالعان جانە اۋىر جاعدايلاردى ايتپاعاننىڭ وزىندە، قازىر ەكىنىڭ ءبىرىنىڭ جاقىنى مەن تانىسى ەكى وكپەدەن قىسقان تۇسىنىكسىز تۇماۋدان ارىلا الماي وتىر.

 

ىندەت بەلگىلەرى بار ناۋقاستاردى ەمدەۋ جالعاسادى

ءوزى دە وسى كەسەلدەن ەمدەلىپ شىق­قان الماتى قالاسى قو­عامدىق دەنساۋلىق باس­قار­ما­سىنىڭ باسشىسى كامالجان نادى­روۆ ءحالى وتە ناشار ناۋ­قاس­تاردى ەمدەۋ ءۇشىن قولدانىلاتىن پلاز­مانى تاپسىرعاننان كەيىن، ونلاين بري­فينگتە قالاداعى ەپيدەميالىق جاع­داي تۋرالى جان-جاقتى بايانداپ، جۋر­نا­ليس­تەر­دىڭ ساۋالدارىنا جاۋاپ بەردى. مەگا­­پوليستىڭ باس دارىگەرى جاع­دا­يى اۋىر ناۋقاستاردىڭ كوبە­يىپ بارا جاتقانىن جاسىرعان جوق.

– ءبىز جاعدايى اۋىر پاتسيەنت­تەر­دىڭ كوبەيۋ سەبەبىن تالداي كەلە، بۇل قانت ديابەتى، ارتەريالىق گيپەرتەنزيا، جۇرەك­تىڭ يشەميالىق اۋرۋلارى مەن باسقا دا قوسىمشا سوزىلمالى كەسەلدەرى بار پاتسيەنتتەر سانىنىڭ كوبەيۋىمەن بايلانىستى دەگەن قورىتىندىعا كەل­دىك. سونداي-اق اۋرۋدىڭ اۋىر­­لىعى مەن پاتسيەنتتەردىڭ جاسى اراسىنداعى بايلانىس انىق بايقالادى، ياعني جاعدايى اۋىر جانە وتە اۋىر پاتسيەنتتەر اراسىندا 80%-دان استامىن 60 جاس­تان اسقان ادامدار قۇرايدى.

اۋرۋشاڭدىقتى تالداۋ 20-29 جاس ارالىعىنداعى جاستاردىڭ ءجيى ىندەتكە شالدىعاتىنىن كور­سەتىپ وتىر – 35%، جاسى 60-تان اسقان ناۋقاستار – 8،8%، – دەيدى قوعامدىق دەنساۋلىق باسقارماسىنىڭ باسشىسى.

جالپى، ديناميكادا جاع­دايى اۋىر جانە وتە اۋىر پاتسيەنت­تەردىڭ كوبەيۋى بايقالادى.

قالا باس دارىگەرى باستاپقى تەست تەرىس ناتيجە كورسەتسە دە، ىندەت بەلگىلەرى بار ناۋقاستاردىڭ ارناۋلى حاتتاماعا سايكەس ەمدەلە بەرەتىندىگى تۋرالى مالىمدەي كەلە:

– كۆي-ءدىڭ قاۋىپتى جانە ءجيى اسقىنىپ جاتقان ءتۇرىنىڭ ءبىرى – پنەۆمونيا بولىپ تۇر. پاتسيەنتتىڭ جاعدايىن باعالاۋ ءۇشىن وكپەنىڭ كومپيۋتەرلىك توموگرافياسى ۋاقتىلى جۇرگىزىلۋى قاجەت. وسىعان بايلانىستى، ءبىز كت قىزمەت كورسەتۋشىلەرىنىڭ ءتىزىلىمىن جاسادىق، ەمحانالار كت ورىندايتىن مەملەكەتتىك جانە جەكەمەنشىك ۇيىمدارمەن شارتتار جاسادى. قالا بويىنشا اتالعان قىزمەت كورسەتۋشىلەر سانى – 12. كت قىزمەتتەرىن جەتكىزۋشىلەر كوروناۆيرۋستىق ينفەكتسيا دياگ­نوزى راستالعان پاتسيەنتتەردى قابىلداۋ جۇمىستارىنىڭ بولەك كەستەسىن جانە اۋرۋ بەلگىلەرى ۇقساس پاتسيەنتتەر ءۇشىن جەكە ۋاقىت­تى انىقتادى. سونداي-اق ءۇش اي ىشىندە كت اپپاراتىن قبجاا-عا جانە جشمككا-عا جەتكىزۋ كۇتىلۋدە، بۇل وسى زەرتتەۋگە قولجەتىمدىلىكتى ارتتى­را­دى. دارىگەردىڭ جولداماسىنسىز، ساۋلەلىك جۇكتەمەنىڭ جو­عارى بولۋىنا بايلانىستى كت زەرت­تەۋ­لەرىن جۇرگىزۋ ۇسى­نىل­ماي­دى، – دەيدى.

1

ك.نادىروۆتىڭ ايتۋىنشا، بىرقاتار زەرتحانا ءتۇرلى سەبەپپەن ۋاقىتشا ىستەن شىقتى. وسى اپتادا جۇمىس جاڭارتىلاتىن بولادى. سونداي-اق بولات وتەمۇراتوۆتىڭ قورى سىيلاعان موبيلدىك زەرتحانا پايدالانۋعا بەرىلەدى. قىس­قا­سى، زەرتحانالاردىڭ ىستەن شىعۋى شا­ھار­دا كادىمگىدەي الاڭ­داۋ­شى­لىق تۋعىزدى.

«بىراق پاتسيەنتتەردە تەست ناتيجەسى ىندەت جۇقتىرماعانىن كورسەتكەنىنە قاراماستان، كورونا­ۆي­رۋسقا ۇقساس كلينيكالىق بەل­گى­لەر كورىنىس تاپقان جاعدايدا، ءبىز دياگنوستيكالاۋ مەن ەمدەۋدىڭ جاڭا كلينيكالىق حاتتاماسىنا سايكەس، تەستىلەۋ ناتيجەسىن كۇتپەستەن ەمدەۋدى باستايمىز. بۇل ەمدەۋ پروتسەسىن باقىلاۋعا جانە دەرتتى ءورشىتىپ الماۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. بولاشاقتا وسىنداي ىركىلىستەردى بولدىرماۋ ءۇشىن جەكە جەتكىزۋشىلەردى تارتۋ ارقىلى اعىمداعى قۋاتتى ارتتىرۋ جانە جاڭا زەرتحانالاردى اشۋ ماسەلەسى پىسىقتالۋدا»، دەدى ول.

 

13 مەديتسينالىق ۇيىم جۇمىلدىرىلدى

قوعامدىق دەنساۋلىق باسقار­ما­سىنىڭ باسشىسى الماتىدا كورو­ناۆيرۋسپەن كۇرەسۋ ءۇشىن بار­لىعى 13 مەديتسينالىق ۇيىم جۇ­مىل­دىرىلعانىن ايتىپ وتىر.

– سول سياقتى امبۋلاتوريالىق دەڭگەيدە اۋقىمدى جۇمىس جۇر­گىزى­لۋدە. مۇندا ءبىز ۆيرتۋالدى جۇق­پالى اۋرۋلار اۋرۋحاناسىن اشىپ، راستالعان جاعدايلاردا دا، كوروناۆيرۋستىڭ ىقتيمال جاع­دايلارى بار پاتسيەنتتەردىڭ دەن­ساۋلىق جاعدايىنا مونيتورينگ جۇرگىزۋدەمىز. تاجىريبە كورسەتكەندەي، بۇل جەردە ەڭ قيى­نى، بۇل اعىمنىڭ سيمپتومسىز نەمەسە جەڭىل ءتۇرى بار حالىقتى ۇيدە بولۋعا سەندىرۋ. ايتكەنمەن، ستاتسيونارلار تولىپ قالعانىنا بايلانىستى، تۇرعىندارعا ەڭ الدىمەن ۇرەيگە بوي الدىرماۋدى، بولماشى دەنە قىزۋىنىڭ بولۋى ەمدەۋگە جاتقىزۋ ءۇشىن اۋرۋدىڭ سەبەبى ەمەس ەكەنىن ايتقىم كەلەدى، – دەدى ك.نادىروۆ.

قوعامدىق دەنساۋلىق باسقار­ما­سىنىڭ باسشىسىنىڭ ايتۋىن­شا، ءار ەمحانادا بەكىتىلگەن رەگلا­­مەنتكە سايكەس پاتسيەنتتەردى مو­نيتورينگىلەۋمەن اينالىسا­تىن موبيلدىك بريگادالار قۇ­رىل­عان. بۇگىندە ولاردىڭ سانى – 72. مو­بيل­دىك توپتىڭ قۇرامىنا بو­لىمشە مەڭگەرۋشىلەرى، ينفەك­تس­­­­يونيست دارىگەرلەر، ەپيدەميولوگتار، ۋچاسكەلىك دارىگەرلەر مەن مە­يى­ربيكەلەر كىرەدى. بارلىعى 287 مساك قىزمەتكەرى جۇمىل­دى­رىل­عان. جۇمىس ساپاسىن ارتتىرۋ ماق­ساتىندا وسى بريگادالاردىڭ سانىن ارتتىرۋ بويىنشا جۇمىس جۇر­گىزىلۋدە.

 

وكپەنى جاساندى جەلدەتۋ اپپاراتتارى جەتكىلىكتى مە؟

قازىرگى تاڭدا قالانىڭ مەدي­تسي­نالىق ۇيىمدارىندا 573 ءوجج اپپاراتى بار. ك.نادىروۆ بۇل اپپا­راتتاردىڭ جۇكتەلۋى مەن قاجەت­تىلىگىنە تالداۋ جۇرگىزىلگەنى تۋرا­­لى بىلاي دەيدى:

– بۇدان باسقا، 2 اي ىشىندە 18 ءوجج اپپاراتى مەن مەديتسينالىق جەدەل جاردەم اۆتوكولىكتەرىنە ارنالعان 20 ءپورتاتيۆتى ءوجج اپپاراتى جەتكىزىلەدى دەپ كۇتىلۋدە. وسىلايشا قاجەت بولعان جاع­داي­دا ءوجج اپپاراتتارىن قوسىمشا ىسكە قوسۋ مۇمكىندىگى بار. جالپى، بىزدە قوردا ىندەت جۇقتىرعان پا­تسيەنت­­تەردى ەمدەۋگە ارنالعان 100-دەن استام ءوجج اپپاراتى بار. بۇل جەتكىلىكتى، – دەدى.

قالانىڭ باس دارىگەرى ناۋ­قاس­تار­دىڭ كوبەيىپ بارا جاتقانىن ەسكە­رە وتىرىپ، قدب كولل-ورتا­لى­عى مەن ەمحانالار اراسىندا ءوزارا ارەكەت جاسالىپ جاتقانىن اتادى.

بۇگىندە پروۆيزورلىق توسەك-ورىن­دار 90%-عا جۇكتەلگەن، ينفەك­تسيالىق توسەك-ورىندار 95%-عا تولدى. جۇقپالى اۋرۋلار بەيىنىندەگى قوسىمشا توسەك-ورنىن اشۋ ءۇشىن «Halyk Arena» بازاسىندا 500 توسەك-ورنىن اشۋ نۇسقاسىن قاراستىرۋدامىز. سونداي-اق ءبىز 150 توسەك-ورىنعا ارنالعان «تج اۋرۋحاناسى» اق گوسپيتالى بازاسىندا جۇقپالى اۋرۋلار ستاتسيونارىن اشۋدى ويلاستىرىپ وتىرمىز.

وسىلايشا جۇقپالى اۋرۋلاردى ەمدەۋگە بەيىمدەلگەن 1940 توسەك-ورىنعا قوسىمشا تاعى 650 توسەك-ورىن اشىلادى. جاعداي ودان ءارى ۋشىققان كەزدە، «Halyk Arena» بازاسىنداعى توسەك-ورىندار سانىن 300 توسەك-ورىنعا كوبەيتۋ مۇمكىندىگى بار. سول سياقتى «Almaty Arena» بازاسىندا دا توسەك-ورىندار اشۋعا بولادى. وسىنىڭ بارلىعىن ەسەپتەگەندە، 3700-گە دەيىن جۇقپالى اۋرۋ­لار توسەك-ورنىن، پروۆيزورلىق توسەك-ورىندارىن 1 مىڭعا دەيىن اشۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. سونىمەن قاتار ءبىز جاتاقحانالار بازاسىندا پرو­ۆيزورلىق جانە جۇقپالى اۋرۋلار توسەك-ورىندارىن اشۋ ماسەلەسىن قاراستىراتىن بولامىز، – دەدى باسقارما باسشىسى.

 

كوروناۆيرۋسقا قارسى انتيدەنەگە قان تاپسىردى

وسى ارادا قازاقستاندا كورو­نا­­ۆيرۋسپەن اۋىرعانداردىڭ ان­تي­دەنەلەرىن الۋ پروتسەسى باس­­تال­عا­نىن ايتا كەتكەن ءجون. بۇل پروتسەدۋرانى قالاۋ­شى­لار الماتى قالاسىنىڭ رەسپۋبليكالىق قان ورتالىعىندا وتكىزە الادى.

– وزدەرىڭىز بىلەتىندەي، مەن وسى ينفەكتسيامەن اۋىردىم جانە مەنىڭ پلازمام اۋرۋدىڭ اۋىر تۇرىمەن اۋىراتىن پاتسيەنتتەردى ەمدەۋگە كومەكتەسەدى دەپ ويلاي­مىن. جۇقتىرعاندار ءۇشىن قولدا­نىلاتىن بۇل ءادىس ءتىرى ۆاك­تسي­نا­نىڭ اسەرىنە يە جانە كوپ­شى­لىككە ساۋىعىپ كەتۋلەرىنە كومەكتەسەدى. دونور بولۋ – ءاربىر ادامنىڭ پارىزى. قازىرگى ۋاقىتتا الماتىدا 2 مىڭنان استام ادام ەمدەۋدەن جازىلىپ شىقتى. مەن ءاربىر اۋى­رىپ جازىلعان ادامدى Covid-19 انتيدەنەسىنە قان تاپسىرۋعا شا­قى­رامىن، وسىلايشا كورونا­ۆي­رۋس­تان ەمدەلىپ جاتقان كوپ­تە­گەن ادامعا، ەڭ الدىمەن اۋىر جاعدايداعى ناۋقاسقا كو­مەك­تە­سۋ­گە بولادى. پروتسەدۋرا اۋىرت­پا­لىق­سىز جانە قاۋىپسىز وتەدى. ءدال قازىرگى جاعدايدا – ۆيرۋس­پەن كۇرەس جاعدايىندا بارلى­عى­مىز بىرىگۋىمىز كەرەك، – دەيدى ك.نادىروۆ.

رەسپۋبليكالىق قان ورتا­لى­عىنىڭ ديرەكتورى ديلياۆەر بەكيروۆتىڭ ايتۋىنشا، ءبىر اي ىشىندە 24 ادام پلازما تاپسىرۋعا ءوتىنىش بىلدىرگەن، بىراق تەك ۇشەۋى عانا دونور بولدى، سەبەبى ولاردا COVID-19 انتيدەنەلەردىڭ جوعارى ءتيترى انىقتالعان. كامالجان تالعات ۇلى بارلىق بەلگىلەر بو­يىن­شا دونور رە­تىن­دە سايكەس كەلدى، ويتكەنى ونىڭ اعزاسىندا انتي­دەنەلەردىڭ جو­عا­رى ءتيترى انىق­تال­عان.

پلازمافەرەز (پلازما دايىنداۋ) پروتسەدۋراسى بارىسىندا ءبىر دونوردان 600 مل پلازما الادى، جۇقتىرعان ادام ءۇشىن 200 مل جەتكىلىكتى. پلازمانىڭ مۇنداي كولە­مىن الۋ عىلىمي تۇرعىدان نەگىز­دەلگەن جانە دونورعا ەش­قان­داي زيان كەلتىرمەيدى.

 

الماتى

 

سوڭعى جاڭالىقتار

ءدۇبىرلى «دالا ديدارى»

ونەر • بۇگىن، 08:34

تۇيە كوتەرگەن تيمۋر

ايماقتار • بۇگىن، 08:32

جىگەر جانىعان جۇزدەسۋ

ساياسات • بۇگىن، 08:26

ۆاكتسينالاۋ – ماڭىزدى مىندەت

ۇكىمەت • بۇگىن، 08:17

قاراعاندىدا كارانتين كۇشەيتىلدى

ايماقتار • بۇگىن، 08:09

بيزنەستە ايەلدەردىڭ ۇلەسى قانداي؟

ەكونوميكا • بۇگىن، 07:59

URKER ۇسىنعان ۇزدىكتەر

ونەر • بۇگىن، 07:57

كوروناۆيرۋس باسەڭدەر ەمەس

الەم • بۇگىن، 07:56

كەشىرىم ايى كەلدى

رۋحانيات • بۇگىن، 07:50

ءۇشىنشى بەسجىلدىق: مەجە مەن مىندەت

ەكونوميكا • بۇگىن، 07:35

بايراعى بيىك باعزى ونەر

رۋحانيات • بۇگىن، 07:33

ەكى الپاۋىتتىڭ ايقاسى

بوكس • بۇگىن، 07:25

پاۆلوداردا جاعداي كۇردەلەنە ءتۇستى

كوروناۆيرۋس • بۇگىن، 07:21

ورازانىڭ ءار ءساتى ساۋاپ

رۋحانيات • كەشە

ءسوزدىڭ جەتى بوياۋى

تانىم • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار