ماسەلەن, پاندەميا يتاليا ەلىن قاتتى ەسەڭگىرەتكەنى راس, سوعان قاراماستان يتاليا ۇكىمەتى مۇعالىمدەرگە بەينەكونفەرەنتسيا بايلانىستارى مەن ساباق جوسپارلارىنا قولجەتىمدىلىكتى قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن ارنايى ۆەب-سايت قۇردى. سول ارقىلى ەلدەگى ءبىلىم بەرۋ سالاسى ءوز جۇمىسىن ادەتتەگىدەي جالعاستىردى. مامانداردىڭ ايتۋىنشا, ومىردە بولاتىن ءتۇرلى جاعدايلاردى ەسكەرسەك, قاشىقتان وقىتۋ ەپيدەميالىق جاعدايدا عانا ەمەس, باسقا ۋاقىتتا دا وتە ىڭعايلى بولىپ سانالادى.
2015 جىلى وڭتۇستىك كورەيا ۇكىمەتى قاعاز تۇرىندەگى وقۋلىقتاردان تولىعىمەن باس تارتتى. ءبىلىم دەپارتامەنتى مەكتەپتەردى وزگەرتەتىن جاڭا تسيفرلى رەۆوليۋتسياعا دايىندالىپ جاتقانىن حابارلادى. ءدال وسىنداي تسيفرلى رەۆوليۋتسيا الەمدە ءبىرىنشى زياتكەرلىك ۇلتتى قۇرۋدى ماقسات تۇتقان سينگاپۋرعا دا قاتىستى.
قازاقستان ازىرگە كىتاپتاردان باس تارتۋعا دايىن ەمەس, دەگەنمەن ينتەرنەت جەلىسىن جاقسارتاتىن كەز كەلگەن سياقتى. اۋىل مەن قالالاردا وقۋشىلاردىڭ ءبىلىم الۋىنا ەش كەدەرگى بولماۋى ءتيىس. جالپى قاشىقتان وقىتۋ ءداستۇرلى مەكتەپتى تولىقتاي الماستىرا المايتىن سەكىلدى. ويتكەنى مەكتەپ ۋاقىتى – بۇل ءوسۋ مەن تۇلعا بولىپ قالىپتاسۋ كەزەڭى. بالالار قارىم-قاتىناستىڭ, ءوزارا كومەك كورسەتۋدىڭ, دوستىقتىڭ, قيىنشىلىقتارعا توتەپ بەرۋدىڭ نە ەكەنىن سەزىنىپ ءبىلۋى قاجەت.
ستاتيستيكا بويىنشا قازاقستان حالقىنىڭ 70 پايىزدان استامىنا ينتەرنەت قولجەتىمدى. ساراپشىلاردىڭ پىكىرىنشە, ەلدەگى ينتەرنەت جەلىسىنىڭ جىلدامدىعى تۇتاستاي العاندا حالىقتىڭ قاجەتتىلىكتەرىن قاناعاتتاندىرادى, ال ونىڭ باعاسى الەمدەگى ەڭ تومەن كورسەتكىشتەردىڭ ءبىرى بولىپ تابىلادى. وسىنداي ءپوزيتيۆتى ستاتيستيكا بولعانىمەن اۋىل بالالارى وسى وقۋ جىلىنىڭ سوڭىندا ءبىراز قيىندىقتارعا تاپ بولدى. بالكىم, جاڭا وقۋ جىلىندا جاڭالىقتار بولىپ قالار.
جوعارى وقۋ ورىندارىنا كوشسەك, بولاشاقتا ەپيدەميالىق جاعدايدىڭ شيەلەنىسۋىنە جانە جاقسارۋىنا بايلانىستى نەمەسە ونلاين داعدارىس جاعدايىندا گيبريدتى وقۋ جۇيەسى جوعارى وقۋ ورنىندا وتە ىڭعايلى بولىپ تابىلسا, ياعني وفلاين مەن ونلاين رەجىمىن الماستىرىپ پايدالانۋ قاراستىرىلادى. بىرىنشىدەن, كەيبىر ستۋدەنتتەر ماقساتقا جەتۋ ءۇشىن تەك وقۋلىقتار مەن ينتەرنەت جەلىسىن جەتكىلىكتى دەپ ساناسا, ەندى ءبىرى ۇستازدار تاراپىنان قاتاڭ باقىلاۋدى قاجەت ەتەدى. ەكىنشىدەن, ستۋدەنتتىڭ وقىپ جاتقان فاكۋلتەتىنە بايلانىستى وقۋ باعدارلاماسى دا ءارتۇرلى. ەگەر ول حيميا, بيولوگيا سياقتى ماماندىقتا وقىسا, وندا وعان مىندەتتى تۇردە كوزبەن كورىپ تاجىريبە جاساۋ كەرەك. ال ەگەر گۋمانيتارلىق ماماندىق بولسا, وندا ونلاين رەجىمدە وقۋدى جالعاستىرۋعا بولادى. ازىرگە قاي باعىتتا داميتىنىمىز بەلگىسىز, بىراق ءبىر نارسە ايقىن. بۇل – ءومىرىمىزدىڭ بۇرىنعىداي بولمايتىنى.
شىنى كەرەك, قازاقستان ەۋروپا ەلدەرىمەن سالىستىرعاندا جوعارى وقۋ ورىندارىنداعى ءبىلىمدى ونلاينعا اۋىستىرۋعا دايىن بولمادى. سەبەپ تاعى دا سول ينتەرنەت جەلىسى, ونلاين وقۋ قۇرالدارىنىڭ جەتىسپەۋشىلىگى, ۇستازداردىڭ دايىندىعىنىڭ جوقتىعى.
بيىل قازاقستاندا ۇبت ماۋسىمنىڭ 20-سى مەن 5 شىلدە ارالىعىندا وتەدى, وعان اعىمداعى جىلدىڭ شامامەن 120 مىڭ تۇلەگى جانە ورتا ارناۋلى ءبىلىمى بار 15-20 مىڭ تۇلەك قاتىسادى. قۇجاتتاردى قابىلداۋ جۇمىستارى تولىقتاي ەلەكتروندى فورماتتا جۇرگىزىلدى. ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى ۇبت-نى ءداستۇرلى فورماتتا قاعاز تۇرىندە وتكىزەتىنىن مالىمدەدى. پاندەمياعا بايلانىستى تۇلەكتەر قاتاڭ سانيتارلىق نورمالاردى ساقتاۋعا مىندەتتەلدى.
شەتەلدىك وقۋ ورىندارىنا ءتۇسۋ جايلى ايتاتىن بولساق, ەمتيحان تاپسىرۋ مەن قۇجاتتاردى جىبەرۋدە تۇلەكتەر ءۇشىن ەشقانداي قيىندىق بولمايدى. سەبەبى الەمنىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن تۇلەكتەر ەلەكتروندى فورماتتا قۇجاتتارىن جىبەرەدى جانە تەستىلەۋ دە ونلاين تۇردە ءوتىپ ءجۇر. ەڭ باستىسى, شەكارالار اشىلىپ, اۋە قاتىناسى بۇرىنعىداي قالىپقا كەلسە بولعانى. كەيبىر زەرتتەۋلەر بويىنشا قىركۇيەك ايىندا ستۋدەنتتەر ساباقتارىن ونلاين تۇردە وقۋى ابدەن مۇمكىن, دەگەنمەن جىل سوڭىنا قاراي وقۋ جۇيەسى ادەتتەگى فورماتقا كوشەدى دەپ كۇتىلۋدە.
