– بيىل جىل باسىنان بەرى اقبوكەنگە قاتىستى 18 قىلمىستىق ءىس اشىلدى. وتكەن جىلى مۇنداي قىلمىستىڭ سانى – 26, ال 2018 جىلى 43 بولعان ەدى. ءبىزدىڭ ينسپەكتورلاردىڭ ەرەن ەڭبەگى جانە مەملەكەتتىك قورعاۋ شارالارىنىڭ كۇشەيۋى ارقاسىندا بۇل سالادا قىلمىس سانى ازايىپ كەلە جاتىر, – دەيدى وبلىستىق ورمان شارۋاشىلىعى جانە جانۋارلار دۇنيەسى اۋماقتىق ينسپەكتسياسى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى زاكاريا تۇراليەۆ.
باتىس قازاقستان وبلىسى قازىر ەلىمىزدە اقبوكەن سانى ەڭ كوپ شوعىرلانعان وڭىرگە اينالىپ وتىر. ورال كيىك پوپۋلياتسياسىنا كىرەتىن جانۋارلاردىڭ بۇگىنگى ارەالى – اقجايىق, قازتالوۆ, جانىبەك, بوكەي وردا, جاڭاقالا جانە تاسقالا اۋداندارىنىڭ اۋماعى. 2019 جىلى اۋە ساناعىندا, وڭىردەگى كيىك سانى 217 مىڭ ەكەنى انىقتالعان ەدى. بيىل كارانتين سالدارىنان تولدەۋ ماۋسىمى الدىنداعى ءداستۇرلى اۋە ساناعى جاسالماي قالعان. بىراق ينسپەكتورلاردىڭ, باقىلاۋشى مامانداردىڭ بولجاۋىنشا, باتىس قازاقستاننىڭ بايتاق دالاسىنداعى كيىك سانى بىلتىرعىدان 2-2,5 ەسە وسكەنى بايقالادى. ياعني بۇگىندە ورال كيىك پوپۋلياتسياسىنىڭ سانى 450-500 مىڭعا جەتىپ قالۋى ابدەن مۇمكىن. ەندى ناقتى اۋە ساناعى 2021 جىلدىڭ قۇرالاي ماۋسىمى الدىندا وتەدى.
كيىك سانى كوبەيگەنى جالپى حالىققا جاعىمدى اقپارات بولعانىمەن, اقبوكەندى ايماقتى جايلاعان شارۋا قوجالىقتارى جايىلىمى مەن شابىندىعىنان ايرىلىپ, سۋ تاپشىلىعىن باستان كەشىرىپ جاتقانى تۋرالى دابىل كوبەيگەن ەدى. بىراق وڭىردەگى ورمان شارۋاشىلىعى جانە جانۋارلار دۇنيەسى اۋماقتىق ينسپەكتسياسى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى زاكاريا تۇراليەۆ بۇل اقپاراتتى جوققا شىعاردى. دەگەنمەن اقبوكەندەر ءۇشىن «بوكەي وردا» مەملەكەتتىك رەزەرۆاتىن قۇرۋ جۇمىسى سيىرقۇيىمشاقتانىپ, ءالى شەشىلمەي كەلەدى.
– كيىك سانىنىڭ ارتۋى, ونىڭ تارالۋ اۋماعىنىڭ كەڭەيۋى قورعاۋ جۇمىستارىنا دا ايتارلىقتاي اسەر ەتەدى. ماسەلەن, ءبىزدىڭ ينسپەكتورلار كيىكتى قورعاۋ, كۇزەتۋ جۇمىستارىنا 15 كۇندىك اۋىسپالى رەجىممەن شىعادى. 20 ينسپەكتور 8 اۆتوكولىكپەن 4 توپقا ءبولىنىپ قىزمەت ەتەدى. الايدا بۇل قۇرام كيىك مەكەندەيتىن اۋماقتى تولىق قامتىپ ۇلگەرمەيدى. ياعني اقبوكەن ەڭ كوپ شوعىرلانعان, 5 مىڭ-20 مىڭ باسقا دەيىن جەتەتىن ۇيىرلەردى قاداعالايدى. ال 100-200 باستان قۇرالعان شاعىن ۇيىرلەر نازاردان تىس قالادى. ماماندار ينسپەكتورلار قۇرامىن كوبەيتۋدى نەمەسە باسقا اۋماقتاردان جەدەل توپتاردى تارتىپ, اۋە كۇزەتىن جۇرگىزۋدى سۇراپ, ەلىمىزدىڭ ورمان شارۋاشىلىعى جانە جانۋارلار دۇنيەسى كوميتەتىنە جانە «وحوتزووپروم» ءوب» رمقك-نىڭ باسشىلىعىنا حات جولداعان بولاتىن. بىراق ول ۇسىنىس ازىرگە اياقسىز قالىپ تۇر.
وسى كەزگە دەيىن اقبوكەن اۋلاعانى, ءمۇيىزىن الىپ, ساۋدالاماق بولعانى ءۇشىن تالاي ادام جازاعا تارتىلسا دا بۇل قىلمىس ازايماي تۇر. قۇقىق بۇزۋشىلاردان جىل باسىنان بەرى 305 كيىكتىڭ ەتى جانە اقبوكەننىڭ 1280 دانا ءمۇيىزى تاركىلەنگەن. 2020 جىلى مەملەكەتكە كەلتىرىلگەن زالال 1 305 438 750 تەڭگەنى قۇراپتى. ايتا كەتەيىك, ەلىمىزدە 1 كيىك تەكەسىنىڭ قۇنى 4 167 000 تەڭگەگە باعالانعان. ال ەشكىسى مەن لاعىن ولتىرگەنى ءۇشىن ايىپپۇل – 2 916 900 تەڭگە.
كيىكتىڭ تولدەۋ ماۋسىمى كەزىندە «كيىك» كەڭ كولەمدى اكتسياسى قۇرىلىپ, ەكولوگيا, گەولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار مينيسترلىگى, ىشكى ىستەر مينيسترلىگى جانە ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتى ۇشجاقتى بۇيرىققا قول قويعان بولاتىن. 15 ءساۋىر مەن 15 مامىر ارالىعىندا وتكەن اكتسيادا وبلىستىق اۋماقتىق ينسپەكتسيالارى, تابيعات قورعاۋ, قۇقىق قورعاۋ مەكەمەلەرىنىڭ ماماندارى 46 رەيدتىك ءىس-شارا جۇرگىزگەن. وسى كەزەڭدە وڭىردە 3 قىلمىس اشىلدى. قۇقىق بۇزۋشىلاردان 8 كيىك ۇشاسى, 623 دانا كيىك ءمۇيىزى, «يج» ماركالى 1 ۇڭعىمالى مىلتىق جانە 3 اۆتوكولىك تاركىلەنگەن.
باتىس قازاقستان وبلىسى
