وڭىردە بيىل وڭدەۋ ونەركاسىبىندە تاماق ونىمدەرى, ماشينا قۇراستىرۋ, پلاستماسسا ءوندىرىسى سالالارى سىندى جاڭا 7 جوبانى ىسكە قوسۋ ارقىلى جالپى ينۆەستيتسيا تارتۋ 11,3 ملرد تەڭگەگە جوسپارلانىپ وتىر. بۇلاردىڭ قاتارىندا تۇپقاراعان اۋدانىندا «اقتاۋ-اگرو» جشس قۇس فابريكاسىنىڭ قۇرىلىسى, «وردا» وندىرىستىك كومپانياسى» جشس قانت شيكىزاتىن قايتا وڭدەۋ جانە ونىڭ نەگىزىندە قانت قۇمى مەن ناۋات ءوندىرۋ شاعىن زاۋىتىن سالۋ جانە پايدالانۋ, «ستالەليتەينىي تسەنتر» جشس بولات قۇيۋ زاۋىتىنىڭ قۇرىلىسى مەن مۇنايلى اۋدانىندا «جامالبەك» جشس قۇراما جەم زاۋىتىنىڭ قۇرىلىسى, «PERAPLASTIC SEZ» جشس پوليپروپيلەن قاپتاماسىن ءوندىرۋ, «دوستىق پوليمەر پليۋس» جشس پوليمەرلىك قاپتامانى ءوندىرۋ زاۋىتى, سونداي-اق «وSS Kazakhstan» جشس «مۇناي جانە بۇرعىلاۋ جابدىقتارىن ءوندىرۋ, قىزمەت كورسەتۋ جانە جوندەۋ ءوندىرىسى» بار.
بۇدان باسقا قولدانىستاعى قىزمەت ەتىپ تۇرعان كاسىپورىنداردىڭ قۋاتتىلىق جۇكتەمەسىن ارتتىرۋ جانە جاڭا وندىرىستەرىن اشۋ باعىتىنداعى جۇمىستار جۇرگىزىلەدى. نەگىزگى ماقسات وڭىردەگى 300-دەن استام كاسىپورىندارمەن بىرلەسكەن جۇمىستى جانداندىرۋ. بۇل جوبالار ءۇشىن ۇكىمەت تاراپىنان دا بىرقاتار قولداۋ تەتىگى قارالعان. ناتيجەسىندە, بيىل جالپى وڭىرلىك ونىمدەگى وڭدەۋ ونەركاسىبىنىڭ ۇلەسىن 4,5%-عا, شيكىزاتتىق ەمەس تاۋارلار ەكسپورتىن 90 ملن دوللارعا دەيىن جەتكىزۋ كوزدەلىپ وتىر.
ال اگروونەركاسىپتىك كەشەننىڭ الەۋەتىن ارتتىرۋ باعىتىندا وبلىسقا ازىق-ت ۇلىك ونىمدەرىنىڭ كوپ بولىگى وزگە وڭىرلەردەن جانە شەت مەملەكەتتەردەن كەلەتىن بولعاندىقتان اگروونەركاسىپ سالاسىندا 3 نەگىزگى باعىت قاراستىرىلعان. ولار – جاڭا جوبالاردى قۇرۋ, ەگىس القاپتارىن ۇلعايتۋ, ىستەپ تۇرعان سۋبەكتىلەرگە قولداۋ كورسەتۋ. بۇل تۇرعىدا مال شارۋاشىلىعىن دامىتۋ اياسىندا جايىلىمداردى سۋمەن قامتۋ ءۇشىن 60-قا جۋىق قازىلعان قۇدىقتارعا سۋبسيديا بەرىلەتىن بولادى. سونداي-اق «ەڭبەك» باعدارلاماسى اياسىندا 300-دەن استام جوباعا شاعىن نەسيە بەرۋ جوسپارلانۋدا جانە «قاراپايىم زاتتار ەكونوميكاسى» بويىنشا كەمىندە 35 جوباعا قولداۋ كورسەتىلەدى جانە «اگروبيزنەس-2020» جانە وڭىرلىك «نۇر كاپيتال» باعدارلامالارى اياسىندا ءتيىمدى مەحانيزمدەر جاساقتالدى.
ءوڭىر حالقىن جەرگىلىكتى كوكونىس ونىمىمەن قامتاماسىز ەتۋ كولەمىن ارتتىرۋ ءۇشىن – جىلىجاي الاڭىن 27,4 گەكتاردان 34,4 گەكتارعا جەتكىزىپ, بيىل 72 جىلىجايعا جەتكىزىپ, سۋارمالى جەرلەردى دە ارتتىرۋ جوسپارلانعان.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ «ەگىس دالاسىنان – دۇكەن سورەسىنە دەيىن» قاناتقاقتى جوباسى اياسىندا, ساتىپ الۋ جانە ساتۋ جۇيەسىن قالپىنا كەلتىرۋ مەحانيزمى قاراستىرىلعان. بۇل جوبالار ىسكە اسقان جاعدايدا اگروونەركاسىپ كەشەنى سالاسىندا 2020 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن اۋىل شارۋاشىلىعى ءونىمىنىڭ كولەمى 24 ملرد تەڭگەگە دەيىن جەتىپ, قوسىمشا 700-دەن استام جۇمىس ورنى قۇرىلادى دەپ جوسپارلانۋدا.
ءۇشىنشى باعىت بولىپ تانىلعان تۋريزم سالاسىن دامىتۋ بويىنشا بيىل 665 جۇمىس ورنى قۇرىلىپ, جالپى قۇنى 64 ملرد تەڭگەنى قۇرايتىن 3 جوبا پايدالانۋعا بەرىلەدى. ونىڭ اراسىندا «ريكسوس اقتاۋ» كوپفۋنكتسيونالدى تۋريستىك-قوناقۇي كەشەنى, «دوستار» قوناقۇي كەشەنىنىڭ اكۆاپاركى مەن «حوليدەي ينن» قوناقۇي كەشەنىنىڭ اكۆاپاركى. ال ماڭعىستاۋ وڭىرىندە ايتۋلى ماڭىزعا يە كولىك جانە لوگيستيكا سالاسىن دامىتۋ بويىنشا كاسپي باسسەينىندەگى قازاقستاندىق پورتتارىنىڭ جۇك اينالىمىنداعى اقتاۋ پورتىنىڭ ۇلەسى – 60%, قۇرىق پورتى – 23%, سولتۇستىك تەرمينال – 17%-دى قۇرايدى.
قازىرگى تاڭدا اقتاۋ پورتى كونتەينەرلىك حابتى قۇرۋ بويىنشا جۇمىس جۇرگىزۋدە. بۇل كاسپي ءوڭىرى مەن ورتالىق ازيا ەلدەرى ءۇشىن پورت اۋماعىندا كونتەينەرلىك پارك قالىپتاستىرۋعا, ءوز جۇگىن پورتقا دەيىن اۆتوكولىكپەن دە, تەمىر جول جىلجىمالى قۇرامى, كونتەينەرلەرمەن دە جەتكىزۋ جانە ودان ءارى جونەلتۋ ءۇشىن كليەنتتەرگە قولايلى جاعداي جاساۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. بۇل شارالاردىڭ جۇزەگە اسىرىلۋى تەڭىز پورتتارىندا جۇك اعىنىنىڭ ۇلعايۋىنا تىڭ سەرپىن بەرەدى. سونداي-اق وسى جىلى 217,4 شاقىرىمدى قۇرايتىن 7 اۆتوموبيل جولدارىنىڭ رەكونسترۋكتسياسى مەن جوندەۋ جۇمىستارىن اياقتاۋ جوسپارلانىپ وتىر.
«اۋىل – ەل بەسىگى» جوباسى اياسىندا بەينەۋ, اقشۇقىر, قىزىلتوبە, باياندى, باسقۇدىق اۋىلدارىندا 44,4 شاقىرىم جول سالىنادى جانە 52,2 شاقىرىم جول ورتاشا جوندەۋدەن وتكىزىلەدى. «جۇمىسپەن قامتۋ جول كارتاسى» اياسىندا جاڭا اۆتوموبيل جولدارىن سالۋ جانە قولدانىستاعىلارىن جوندەۋ بويىنشا 3 وبلىستىق, 7 قالاىشىلىك جانە 20 اۋىلىشىلىك ماڭىزى بار جولدار جاسالادى. جوعارىدا اتالعان ءتورت باعىت تولىقتاي جۇزەگە اسسا وڭىردە ەكى مىڭعا جۋىق جاڭا جۇمىس ورنى قۇرىلادى.
شىعىستاردى وڭتايلاندىرۋ دا ماڭىزدى
جوسپار-جوبالارى ماڭىزدى ماڭعىستاۋ شىعىستاردى وڭتايلاندىرۋ جۇيەسىنە كوشتى.
توتەنشە جاعداي جانە كارانتين ۋاقىتىندا جوسپارلانعان بارلىق مادەني, سپورتتىق شارا, ءىسساپار, سەمينار, بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋ كۋرسى, مەملەكەتتىك تاپسىرىس كولەمى ازايتىلدى. ناقتىراق ايتساق, بيۋدجەت شىعىستارى 8,8 ملرد تەڭگەگە قىسقارتىلدى. ونىڭ ءبىر بولىگى توتەنشە جاعداي كەزىندە وڭىردە ازىق-ت ۇلىك قورىن تولىقتىرۋعا, ەپيدەمياعا قارسى ءىس-شارالاردى وتكىزۋگە, كارانتيندىك رەجىمدى ساقتاۋ شارالارىنا باعىتتالدى.
ماڭعىستاۋ وبلىسى اكىمدىگى بەرگەن مالىمەتكە سۇيەنسەك, قازىرگى بيۋدجەت كولەمى 160 ملرد تەڭگە قۇراپ وتىر. ونىڭ تولىق ورىندالىسىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن وڭتايلاندىرۋ جۇمىستارى جالعاسادى.
قازىر دەنساۋلىق سالاسىنا قولداۋ كورسەتۋ اۋقىمدى ىسكە اسۋدا. ول ءۇشىن مەديتسينالىق قىزمەت ساپاسىن ارتتىرۋ باعىتىندا ارنايى جوسپار جاساقتالعان. بيىل اقتاۋ قالاسىنداعى ونكولوگيالىق ورتالىقتىڭ جانە جاڭاوزەن قالاسىندا 50 توسەك ورنىنا ارنالعان مەديتسينالىق ورتالىعىنىڭ قۇرىلىسى اياقتالىپ, قولدانىسقا بەرىلەدى. سونىمەن قاتار جاڭاوزەن قالاسىنداعى جاڭا جەدەل-جاردەم ستانساسى جانە قىزىلساي اۋىلىندا دارىگەرلىك امبۋلاتوريا قولدانىسقا بەرىلەدى. كوپتەن بەرى شەشىمى تابىلماي جۇرگەن وزەكتى ماسەلە, ول – مۇنايلى اۋدانىنداعى ورتالىق اۋرۋحانا قۇرىلىسى. اتالعان جوبانى تەزدەتۋ ءۇشىن ۇكىمەت قاراۋىنا ۇسىنىلدى. سونداي-اق قوسىمشا جاڭا مەديتسينالىق نىسانداردى سالۋعا جەكە ينۆەستورلاردى تارتۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە. مىسالى, اقتاۋ قالاسىنداعى 1 شاعىن اۋدانداعى بۇرىنعى ىشكى ىستەر قىزمەتكەرلەرىنە ارنالعان ەمحانانى جانە 37 شاعىن اۋدانداعى ەمحانا سالۋعا بەلگىلەنگەن جەرگە ەمحانا سالۋ جەكە ينۆەستور ارقىلى جۇرگىزىلەتىن بولادى.
دەنساۋلىق ساقتاۋ مەكەمەلەرىنىڭ ماتەريالدىق بازاسىن نىعايتۋ باعىتىندا بيۋدجەت جانە بيۋدجەتتەن تىس قاراجاتتار ەسەبىنەن 4 ملرد تەڭگەگە 61 يۆل جانە 5 ۋزي اپپاراتتارى, 58 جەدەل-جاردەم كولىكتەرى, 3 كومپيۋتەرلىك توموگراف ساتىپ الىندى.
جالپى, ينفەكتسيانىڭ الدىن الۋ ماقساتىندا دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمدارىندا بارلىعى 1727 توسەك-ورىندار دايىندالدى. سونداي-اق كارانتين مەزگىلىندە مەديتسينا ماماندارىن ىنتالاندىرۋ ءۇشىن مەملەكەتتىك بيۋدجەتتەن 126 ملن تەڭگە ءبولىنىپ, مىڭعا جۋىق مامانعا قارجىلاي قولداۋ كورسەتىلگەن. ماڭعىستاۋ وبلىسىندا مەديتسينا سالاسىندا مامان تاپشىلىعىن شەشۋ ءۇشىن جىل سايىن گرانت بەرىلەدى. قازىرگى تاڭدا جوعارى وقۋ ورىندارىندا 522 مەديتسينا مامانى وقىتىلۋدا. سونداي-اق سالاعا قاجەت ماماندار باسقا وڭىرلەردەن دە شاقىرتىلۋدا. ولار ءۇشىن مۇنايلى اۋدانىنداعى جاتاقحانادان 30 بولمە بەرىلەدى, جاڭاوزەن قالاسىندا دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنىڭ قاجەت ماماندارىنا 15 پاتەر ساتىپ الىندى. «ديپلوممەن – اۋىلعا!» باعدارلاماسى ىسكە قوسىلعاننان بەرى 412 مامانعا ءۇي ساتىپ الۋعا نەسيە بەرىلدى.
ءوڭىر ەكونوميكاسىنىڭ دامۋىنا اسەر ەتەتىن تاعى ءبىر باعىت قۇرىلىس سالاسى دەسەك, بيىل «نۇرلى جەر» باعدارلاماسى اياسىندا 419 پاتەرگە ارنالعان تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى مەن ساتىپ الۋ اياقتالىپ, ونىڭ 215 پاتەرى كوپبالالى انالارعا جالدامالى تۇرعىن ءۇي رەتىندە بەرىلەتىن بولادى.
نەسيەلىك تۇرعىن ءۇي بويىنشا اقتاۋ قالاسىندا 627 پاتەرگە ارنالعان 18-ءشى جانە 33-ءشى شاعىناۋداندارداعى نىساندار قۇرىلىسىن اياقتاۋ جوسپارلانۋدا. «باقىتتى وتباسى» باعدارلاماسى اياسىندا 163 نەسيە بەرۋ, از قامتىلعان 300 وتباسىنا تۇرعىن ءۇي سەرتيفيكاتى بەرىلەدى. تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى سالاسىندا بيىل 1,2 ملن شارشى مەتر پايدالانۋعا بەرىلمەك.
«جۇمىسپەن قامتۋدىڭ جول كارتاسى» باعدارلاماسى اياسىندا وڭىردە 144 جوبا ىسكە اسىرىلىپ, 8 500 جۇمىس ورنى اشىلاتىن بولادى.
ءبىلىم سالاسىندا 61 جوبا ىسكە اسىرىلادى. اقتاۋ قالاسىندا 1 جاڭا مەكتەپتىڭ جانە بەينەۋ اۋدانىنداعى 2 قوسىمشا قۇرىلىس ەسەبىنەن جاڭا 924 ورىندىق مەكتەپ سالىنادى. بۇل ءۇش اۋىسىمدى وقىتۋدىڭ ۇلەسىن ازايتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
وڭىردە شاعىن جانە ورتا بيزنەس سالاسى بويىنشا 53 مىڭعا جۋىق سۋبەكت جۇمىس ىستەپ, 120 مىڭنان استام ادام ەڭبەك ەتەدى.
كارانتين رەجىمى كەزىندە شاعىن جانە ورتا بيزنەس وكىلدەرىنە اۋىر سالماق تۇسۋىنە بايلانىستى وبلىس بويىنشا جىل سوڭىنا دەيىن 17 مىڭعا جۋىق شاعىن جانە ورتا بيزنەس سۋبەكتىلەرى سالىقتان بوساتىلدى.
«بيزنەستىڭ جول كارتاسى-2025» بيزنەستى قولداۋ مەن دامىتۋ مەملەكەتتىك باعدارلاماسى اياسىندا 200 جوبانىڭ سىياقى مولشەرلەمەسىن سۋبسيديالاۋ ارقىلى كاسىپكەرلەردىڭ نەسيە پايىزىن ارزانداتۋ مەن 130 جوبانى كەپىلدەندىرۋ, «ەڭبەك» باعدارلاماسى اياسىندا 346 جوباعا قولداۋ كورسەتۋ جوسپارلانۋدا.
اتالعان باعىتتاردىڭ اياسىندا ىسكە اسىرىلاتىن جۇمىستاردىڭ ناتيجەسىندە وبلىستا 4 مىڭنان استام جاڭا جۇمىس ورنى اشىلادى دەپ كۇتىلۋدە.
ماڭعىستاۋ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق باعىتتا وسى جوسپار-جوبالار توڭىرەگىندە العا جىلجۋدى ۇستانىم ەتىپ وتىر. جاقسى جوبالاردىڭ جۇزەگە اسىپ, يگىلىگىن حالىق كورۋى – بارىنەن ماڭىزدى ەكەنى بەلگىلى.
ماڭعىستاۋ وبلىسى
