ۆەدومستۆو باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, 2019 جىلى ەكسپورت 58 ملرد دوللارعا جەتىپ, تۇتاستاي سىرتقى ساۋدا اينالىمى 96 ملرد دوللارعا وسكەن. الايدا توتەنشە جاعداي مەن كارانتين رەجىمى ۇلتتىق ەكونوميكاعا تەرىس اسەر ەتىپ, ىسكەرلىك بەلسەندىلىكتىڭ تومەندەگەنىن سالا ءمينيسترى جوققا شىعارمادى. ايتالىق بيىلعى 4 ايدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ءىجو 0,2%-عا تومەندەپ, تاۋارلار ءوندىرىسى 5,8%-عا وسكەن. دەسە دە قىزمەتتەر ءوندىرىسى 4%-عا قىسقارىپ, ونىڭ ناتيجەسى ءىجو-ءنىڭ 0,2%-عا قۇلدىراۋىنا الىپ كەلدى. مامىر ايىندا جىلدىق ينفلياتسيا 6,7% دەڭگەيىندە بايقالدى. نەگىزگى كاپيتالعا قۇيىلعان ينۆەستيتسيالاردىڭ ءوسۋ قارقىنى 0,9%-دى كورسەتتى. بۇل بىلتىرعى كورسەتكىشتەن تومەن ناتيجە.
«ەكونوميكانى قالپىنا كەلتىرۋ ءۇشىن جەدەل شارالار قولعا الىنىپ, 2020 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن كەشەندى جوسپار قابىلداندى. بىرىنشىدەن, مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس, ۇكىمەت ەكونوميكانى قولداۋعا ارنالعان شۇعىل 2 پاكەت ازىرلەدى. اتاپ ايتقاندا, شاعىن جانە ورتا بيزنەس سۋبەكتىلەرى سالىقتىق جانە الەۋمەتتىك تولەمدەردەن بوساتىلىپ, ونىڭ مەرزىمىن كەيىنگە قالدىرۋ ۇسىنىلدى. مۇنداي جەڭىلدىكتەر وتاندىق اگروونەركاسىپتىك كەشەن وكىلدەرىنە, ساۋدا جانە ويىن-ساۋىق ورتالىقتارىنا, IT كومپانيالارعا, قوعامدىق تاماقتانۋ, قوناقۇي, تۋريزم سەكىلدى باسقا دا قىزمەت كورسەتۋ سالالارىنا بەرىلدى. شاعىن جانە ورتا بيزنەستى جەڭىل نەسيەمەن قامتۋ تەتىگى ايتارلىقتاي كەڭەيتىلدى. بۇل باعىتتاعى نەسيەنىڭ كولەمى 1 ترلن تەڭگەگە ارتتى. ناقتى ايتساق, «قاراپايىم زاتتار ەكونوميكاسى» باعدارلاماسىنا 400 ملرد تەڭگە جانە ۇلتتىق بانك جەلىسىمەن 600 ملرد تەڭگە قاراستىرىلعان. «بيزنەستىڭ جول كارتاسى» جانە «قاراپايىم زاتتار ەكونوميكاسى» باعدارلامالارى بويىنشا قامتىلاتىن سالالار ايتارلىقتاي كەڭەيتىلدى. قارىز الۋشىلار ءۇشىن قورىتىندى مولشەرلەمە 6% دەڭگەيىندە بەلگىلەندى», دەدى ر.دالەنوۆ.
ەكونوميكانى تۇراقتاندىرۋعا باعىتتالعان كەشەندى جوسپار ناقتى شارالاردى قامتيتىن قولدانبالى سيپاتقا يە. سوعان سايكەس, ونەركاسىپتى دامىتۋ قورىن قۇرۋ كوزدەلىپ وتىر. وڭدەۋشى سەكتورداعى كاسىپورىنداردى 3%-دىق جەڭىلدىك مولشەرلەمە بويىنشا نەسيەلەۋ جۇيەسىن ىسكە قوسۋ قاراستىرىلادى.
ر.دالەنوۆتىڭ سوزىنە سۇيەنسەك, شاعىن جانە ورتا بيزنەستى قولداۋ ءۇشىن ۇلتتىق بانك جانە «بيزنەستىڭ جول كارتاسى-2025» جەلىلەرى بويىنشا قىزمەت تۇرلەرى كەڭەيتىلىپ, نەسيەلەۋ راسىمدەرى جەڭىلدەدى. سونداي-اق «بيزنەستىڭ جول كارتاسى-2025» باعدارلاماسى اياسىندا «ميكرونەسيەلەۋ» باعىتى قۇرىلىپ, بيزنەستى 6%-دىق مولشەرلەمەدەن اسپايتىن سۋبسيديامەن قامتۋ جوسپارلانۋدا.
سپيكەر وڭىرلەردى دامىتۋعا ارنالعان «اۋىل – ەل بەسىگى» جانە «ديپلوممەن – اۋىلعا!» جوبالارى ارقىلى اتقارىلعان جۇمىستارعا دا توقتالدى. ماسەلەن, بىلتىر «اۋىل – ەل بەسىگى» جوباسىنىڭ كومەگىمەن 53
اۋىلدا 34 ملرد تەڭگەگە 520 جوبا جۇزەگە اسىرىلعانىن ايتتى. ونىڭ ىشىنە اۋىلداعى جولداردى, مەكتەپتەردى, اۋرۋحانالاردى, ەمحانالاردى سالۋ, جارىقتاندىرۋ, سپورت الاڭدارىن, دەنە شىنىقتىرۋ-ساۋىقتىرۋ كەشەندەرىن جانە باسقا دا ينفراقۇرىلىمدىق نىساندار سالۋ كىرەدى.
«2020 جىلى قارجىلاندىرۋ 3 ەسەگە, قامتىلاتىن اۋىل سانى 4 ەسەگە ءوستى. ياعني «اۋىل – ەل بەسىگى» 216 اۋىلدا 98 ملرد تەڭگە سوماسىنا 920 جوبانى جۇزەگە اسىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. تۇتاستاي ايتقاندا, 2022 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن قاجەتتى ءىس-شارالار 3 561 اۋىلدا جۇزەگە اسىرىلادى», دەدى مينيستر.
ر.دالەنوۆ بيزنەستى ءتيىمدى جۇرگىزۋدى انىقتايتىن Doing Business حالىقارالىق رەيتينگىندە قازاقستاننىڭ پوزيتسياسى جاقسارىپ كەلە جاتقانىن ايتتى. بۇگىندە ەلىمىز 25-ورىندا نىق ورنالاسقان. سپيكەر اتالعان رەيتينگ كاسىپكەرلىكتى دامىتۋعا, سونداي-اق سالالىق زاڭنامانى جەتىلدىرۋگە سەپتەسەتىنىن العا تارتتى. جاعىمدى ديناميكاعا كەلىسىمشارتتاردىڭ ورىندالۋىن قامتاماسىز ەتۋ (4-ورىن), مينوريتارلى ينۆەستورلاردى قورعاۋ (7-ورىن) مەن كاسىپورىنداردى تىركەۋدەگى (22-ورىن) جەتىستىكتەر اسەر ەتتى. سونىمەن بىرگە حالىقارالىق ساۋدا (105-ورىن), ەلەكتر جەلىلەرىنە قوسىلۋ (67-ورىن), تولەم قابىلەتتىلىگىنە رۇقسات بەرۋ (42-ورىن) باعىتتارىندا تومەن ناتيجە بايقالعان دەپ ناقتىلادى جاۋاپتى ورگان باسشىسى.