مەديتسينا • 09 ماۋسىم, 2020

مامان دايارلاۋ – ماڭىزدى ماسەلە

800 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

قازىر ەلىمىز بويىنشا مەديتسينا ماماندارىنىڭ جەتىسپەۋى ۇلكەن ماسەلەنىڭ بىرىنە اينالىپ وتىر. بۇل حالىققا كورسەتىلەتىن قىزمەت ساپاسىنا دا اسەر ەتەتىنى بەلگىلى. مىسالى, ەمحاناعا باردىڭىز دەلىك. مەكەمەدە ءسىز قارالاتىن دارىگەر جوق بولعاندىقتان ەمحانامەن كەلىسىمشارت جاساسقان ورتالىقتىڭ نەمەسە جەكە كلينيكانىڭ قىزمەتىنە جۇگىنۋگە ءماجبۇر بولاسىز. ال وندا ءسىز سياقتى جۇزدەگەن ادام وتىرعانىن كوزگە ەلەستەتىڭىز. اسىرەسە, ۇلكەن كىسىلەر ءۇشىن ساعاتتاپ كەزەك كۇتۋدىڭ ازابىن ايتىپ جاتۋ ارتىق شىعار.

مامان دايارلاۋ – ماڭىزدى ماسەلە

ءدال قازىر قىزىلوردا وبلىسى تۇر­عىندارىنا 2423 دارىگەر, 9528 ورتا بۋىندى مامان مەديتسينالىق قىزمەت كورسەتەدى. سالا جەتەكشىلەرى بۇل ازدىق ەتەتىنىن ايتادى. مىسالى, 2018 جىلدىڭ 1 قاڭ­تارىنداعى مالىمەت بويىنشا 205, كەلەسى جىلى ءدال وسى مەرزىمدە 137 دارىگەر جەتىسپەگەن. ال 2020 جىلدىڭ 1 قاڭ­تارىندا مامان تاپشىلىعى 162-گە جەتىپ وتىر.

سالا باسشىلىعى بۇرىن ەلدى­ مە­كەند­ەردە ءجيى كەزدەسەتىن مامان جەتىس­پەۋشىلىگى پروبلەماسى سوڭعى جىلدارى وبلىس ورتالىعىنداعى كوپسالالى مامانداندىرىلعان مەديتسينا ۇيىم­دارىندا بايقالىپ وتىرعانىن ايتادى. قازىر تاپشى دارىگەرلەردىڭ 42,5 پايىزى وسى ۇيىمدارعا تيەسىلى. ماماندىقتار بويىنشا جىكتەگەندە ايماققا 47 ايماق­تىق دارىگەر, 26 انەستەزيولوگ-رەانيماتولوگ, 8 نەوناتولوگ, 8 پسيحياتر, 5 فتيزياتر, 5 بالالار حيرۋرگى جەتىسپەي تۇر.

– وبلىس اكىمىنىڭ قولداۋىمەن وڭىر­­دە ماماندار تاپشىلىعىن ازايتۋ ماقساتىندا ءبىرشاما باستاما بار. الەۋ­مەتتىك قولداۋ شارالارىن جۇزەگە اسىرۋ بويىنشا دا ءبىزدىڭ ايماقتىڭ رەس­پۋبليكادا الدىڭعى قاتاردا ەكەندىگىن اتاپ وتكەن ءجون. جەرگىلىكتى ءماسليحات شەشىمىمەن بەكىتىلگەن «الەۋمەتتىك كو­مەك كورسەتۋ, مولشەرىن بەلگىلەۋ جانە مۇقتاج ازاماتتاردىڭ جەكەلەگەن ساناتتارىنىڭ تىزبەسىن ايقىنداۋ» قاعي­دالارىنا وزگەرىستەر ەنگىزىلىپ, 2016 جىلدان باستاپ, مەديتسينا ماماندىقتارى بويىنشا 62 رەزيدەنت دايارلاۋ ءۇشىن وبلىس اكىمىنىڭ گرانتى ءبولىندى. قازىر ولار 8 جوعارى مەديتسينالىق ءبىلىم بەرۋ ورىندارىندا وقۋلارىن جالعاستىرۋدا. وسى جىلى ولاردىڭ 15-ءسى وقۋىن ءبىتىرىپ كەلەدى, – دەيدى وبلىستىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقار­ماسىنىڭ باسشىسى جاقسىلىق ابدىسامەتوۆ.

بۇدان بولەك, اقتوبە مەملەكەتتىك مەديتسينا ۋنيۆەرسيتەتىندە 2018 جىلى – 30, بىلتىر 40 جالپى تاجىريبەلىك دارىگەردى دايارلاۋعا وبلىستىق بيۋدجەتتەن قارجى ءبولىندى. بۇل شارالار ايماقتاعى دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنىڭ سالالىق دارىگەرلەرمەن قامتاماسىز ەتىلۋىنە سەپ­تىگىن تيگىزىپ وتىر.

 2018 جىلى وبلىستىڭ مەديتسينالىق ۇيىمدارىندا 130 جاس مامان جۇمىسقا قابىلدانىپ, ولاردىڭ 68-ءى اۋىلدىق ەلدى مەكەندەرگە جولداما الىپتى. ال بىلتىر قابىلدانعان 95 ماماننىڭ 43-ءى اۋىل دارىگەرى اتاندى. وسى جەردە وتكەن جىلى العاش رەت جاس مامانداردىڭ جۇمىسقا ورنالاسۋى enbek.kz ەلەكتروندى پور­­تالى ارقىلى جۇرگىزىلگەنىن ايتا كە­تەيىك. ارينە, جۇمىسقا ورنالاسۋدا اشىق­تىق قاعيداتىنىڭ بولعانى قۇپ­تار­لىق قۇبىلىس. بىراق, پورتال ارقىلى جۇمىس ىزدەگەن جاستاردىڭ كوپشىلىگى ين­فراقۇرىلىمى دامىعان ءىرى قالالارداعى ۇلتتىق ورتالىقتار مەن ەمحانالاردى تاڭ­داپ, وڭىرلەردە قىزمەت ەتۋگە نيەتتى ما­مانداردىڭ ۇلەس سالماعى كۇرت ازايىپ كەتتى.

 دەگەنمەن, اۋىلدىق جەرلەردەگى مە­ديتسينا ۇيىمدارىندا جۇمىسقا قا­بىلدانعان مامانداردى مەملەكەت تاراپىنان قولداۋ بار. ولارعا قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ 2009 جىلعى 18 اقپانداعى №183 «اۋىلدىق ەلدى مەكەندەرگە جۇمىس ىستەۋ جانە تۇرۋ ءۇشىن كەلگەن دەنساۋلىق ساقتاۋ, ءبىلىم بەرۋ, الەۋمەتتىك قامسىزداندىرۋ, مادەنيەت, سپورت جانە ۆەتەريناريا ماماندارىنا الەۋمەتتىك قولداۋ شارالارىن ۇسىنۋ مولشەرىن جانە ەرەجەسىن بەكىتۋ تۋرالى» قاۋلىسىنا سايكەس رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت قاراجاتى ەسەبىنەن كوتەرمە جاردەماقى جانە تۇرعىن ءۇي ساتىپ الۋ­عا نەمەسە سالۋعا بيۋدجەتتىك كرەديت بەرى­لىپ كەلەدى. «حالىق دەنساۋلىعى جانە دەن­ساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسى تۋرالى» كودەكسكە سايكەس جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار جەر­گى­لىكتى بيۋدجەت قاراجاتى ەسەبىنەن ەلدى ­­مەكەندەرگە جول تارتقان مەديتسينا جانە فارماتسەۆتيكالىق قىزمەتكەرلەرگە الەۋ­­مەتتىك قولداۋ شارالارىن كورسەتە الادى.

 وسىدان 2 جىل بۇرىن بايقوڭىر قالاسىنان اشىلعان كوپبەيىندى قالالىق اۋرۋحانادا دارىگەرلەر تاپشىلىعى بايقالعان ەدى. ول ماسەلە جەرگىلىكتى بيلىكتىڭ ارالاسۋىمەن شەشىمىن تاپتى. سول تۇستاعى وبلىس باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىمەن الەۋمەتتىك سالا قىزمەت­كەرلەرىنە ارنالىپ جاڭادان سالىنعان كوپقاباتتى 5 تۇرعىن ۇيدەن 12 پاتەر دارىگەرلەرگە ءبولىندى. وسىنىڭ ارقاسىندا قازىر جۇلدىزدى قالادا سىرتتان كەلگەن 9 مامان تۇراقتاپ قالدى. ال وبلىس ورتالىعىنداعى جاس ماماندار ءۇشىن مۇنداي جەڭىلدىكتەر جوق.

– دارىگەرلەر تاپشىلىعى جەرگىلىكتى بيلىكتىڭ نازارىندا تۇر. بۇل ماسەلە وبلىستىق ءماسليحاتتىڭ كەزەكتى وتىرىسىندا قارالىپ, وسى جىلعا وڭىرگە اسا قاجەتتى ماماندىقتار بويىنشا كوتەرمە جاردەماقى ءبولۋ ءۇشىن جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن 25 ملن 250 مىڭ تەڭگە قارجى قاراس­تىرىلدى, – دەيدى جاقسىلىق ابىل­قاسىم ۇلى.

وڭىردە مامان تارتۋ, ونى تۇراقتان­دىرۋ باعىتىندا وسىنداي جۇمىستار بار. قازىرگى باستامالار بولاشاقتا سا­لا­نىڭ بىلىكتى كادرلارىمەن تولىعىپ, حالىققا كورسەتىلەتىن قىزمەت ساپاسىنىڭ جاقسارا تۇسەرىنە سەندىرەدى. دەگەنمەن دە, مەديتسينانىڭ جىل سايىن دامىپ كەلە جاتقان سالا ەكەندىگىن ۇمىتپاعان ءجون. سون­دىقتان دا ونداعى كادر دايارلاۋعا, ايماق­تاردىڭ دارىگەرلەرمەن قامتىلۋىنا مەملەكەت جەتە ءمان بەرۋى كەرەك. ايتپەسە, مامان تاپشىلىعى ۇلكەن ماسەلە بولىپ قالا بەرمەك.

 

قىزىلوردا

 

سوڭعى جاڭالىقتار