ەلىمىزدە مەملەكەت-جەكە مەنشىك ارىپتەستىگىنە ەرەكشە كوڭىل ءبولىنىپ, الەۋمەتتىك ماڭىزى بار سالالاردا جۇزەگە اسىرىلىپ كەلەدى. ول ەكونوميكانى جاڭا بەلەسكە كوتەرۋگە ءارى ارتاراپتاندىرۋعا نەگىز بولا وتىرىپ, كاسىپكەرلەردى ءىرى ينۆەستيتسيالىق جوبالارعا تارتۋدا سەپتىگىن تيگىزۋدە.
ماسەلەن, مەملەكەت-جەكە مەنشىك ارىپتەستىك تەتىگى نەگىزىندە سالىنىپ, مەملەكەتتىك مەنشىككە وتەتىن ستۋدەنتتەر جاتاحاناسىن الايىق. مەملەكەت كەلىسىمشارتتا بەلگىلەنگەن مەرزىم ىشىندە جەكە ارىپتەستىڭ ينۆەستيتسيالىق شىعىندارىن قاجەت بولعان جاعدايدا وتەپ بەرەدى. «قاراپايىم زاتتار ەكونوميكاسى» باعدارلاماسىنا سايكەس, نەسيە سىياقىسىنىڭ بەلگىلەنگەن پايىزىن سۋبسيديالايدى. سونىمەن قاتار جاتاقحانانى تۇرعىندارمەن قامتۋعا كەپىلدىك بەرەدى. سونداي-اق ستۋدەنتتەردەن تۇسەتىن تولەم دە بار. ساپالى قىزمەت كورسەتەتىن جەكەشە ارىپتەس بۇل وبەكتىنى ءتيىمدى باسقارادى, شىعىنداردى وڭتايلاندىرادى. يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋگە باعىت بەرەدى. ناتيجەسىندە, ينۆەستور ۇزاقمەرزىمدى جانە ءتيىمدى بيزنەسكە يە بولماق.
زاڭنامادا وزگەرىستەر بولعان جاعدايدا مەملەكەتتىڭ باستاماسى بويىنشا مەملەكەت-جەكە مەنشىك ارىپتەستىگى شارتىن بىرجاقتى بۇزۋدان ساقتاندىرىلعان. تەك شارت مەرزىمى بىتكەن ۋاقىتتا اتالعان وبەكتىنى جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاننىڭ مەنشىگىنە وتكىزەدى.
جوعارىدا اتالعان جەكە كاسىپكەرگە بەرەتىن ارتىقشىلىقتاردى ەسكەرە وتىرىپ, قازىر وسىنداي ارىپتەستىككە بيزنەس تاراپىنان قىزىعۋشىلىق جوعارى. وعان «قازاقستاندىق مەملەكەتتىك-جەكە مەنشىك ارىپتەستىك ورتالىعى» فرونت-ءوفيسى ۆيتسە-پرەزيدەنتى نۇربول جانابەكوۆتىڭ ءسوزى دالەل بولا الادى.
– رەسپۋبليكا بويىنشا جالپى قۇنى 1 639 ملرد تەڭگەنى قۇرايتىن 771 (2020 جىلعى 1 مامىرداعى مالىمەت بويىنشا) جوبا جۇزەگە اسىرىلدى. سونىڭ ىشىندە 911 ملرد تەڭگەگە – 10 رەسپۋبليكالىق, 728 ملرد تەڭگەگە – 761 جەرگىلىكتى دەڭگەيدەگى كەلىسىمشارت جاسالدى. 345 جوبا جەكەشە ارىپتەستەردىڭ قارجىلىق باستامالارىنىڭ نەگىزىندە قولعا الىندى. ال وسى جوبالاردى سالالىق دەڭگەيدە قاراستىرساق: 83 جوبا – دەنساۋلىق ساقتاۋ, 177 جوبا – ءبىلىم بەرۋ, 49 – سپورت جانە 36 جوبا – ەكونوميكانىڭ وزگە سالالارىنا تيەسىلى, – دەيدى ن.جانابەكوۆ.
مەملەكەت-جەكە مەنشىك ارىپتەستىگى وبەكتىلەرىنىڭ شەڭبەرى اۋقىمدى. دەسە دە, جوبالار ءتىزىمىنىڭ باسىم بولىگىن دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە ءبىلىم بەرۋ سالالارى قۇرايدى. شىنىندا, بالاباقشالاردى جانە مەكتەپتەردىڭ اسحانالارىن وسى تەتىك ارقىلى جالعا بەرۋ سوڭعى جىلدارداعى ترەندكە اينالعان ءۇردىس. ناتيجەسىندە, جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار وزدەرىنىڭ الدىنداعى بەلگىلەنگەن بالاباقشاعا قاتىستى مەملەكەتتىك تاپسىرىستارىن ورىنداپ, حالىقتىڭ ريزاشىلىعىنا يە بولۋدا. سونىمەن قاتار دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىندا مەديتسينالىق تەحنيكالاردى ساتىپ الۋ, دەنەشىنىقتىرۋ جانە سپورتتىق كەشەندەردى جەكە سەكتوردىڭ باسقارۋىنا بەرۋ جۇرگىزىلىپ جاتىر.
ءيا, قازىر وڭىرلەر بويىنشا ستۋدەنتتىك جاتاقحانالارعا سۇرانىس جوعارى. وقۋ ورىندارى ءوز باستامالارى بويىنشا ينۆەستورلاردى ىزدەستىرۋگە كىرىسىپ تە كەتىپتى.
– مەملەكەت-جەكە مەنشىك ارىپتەستىگى جەرگىلىكتى ينفراقۇرىلىمنىڭ قالىپتاسۋىنا جول اشادى. سول ارقىلى كەز كەلگەن م ۇلىك پەن مۇلىكتىك كەشەندى سالۋ مۇمكىندىگى بار. ءارى قۇرىلىس جۇمىستارىن جۇزەگە اسىرۋ بارىسىندا جەرگىلىكتى حالىقتى جۇمىس ورنىمەن قامتۋعا بولادى. ودان كەيىن ينفراسترۋكتۋرا وبەكتىلەرىن كۇتىپ ۇستاۋ بويىنشا سەرۆيستىك قىزمەتتەر نارىعىنىڭ دامۋىنا الىپ كەلەدى. ءار جىل سايىن قايتالانا بەرەتىن ۇيىمداستىرۋشىق-ادمينيستراتيۆتىك پروتسەسستەردى قىسقارتۋ ارقىلى جەرگىلىكتى بيۋدجەت شىعىندارىن شەكتەيدى, – دەيدى ن.جانابەكوۆ.
جەكە كاسىپكەرلەر ينۆەستيتسيالىق شىعىنداردىڭ وتەماقىسى تۇرىندەگى اقشالاي تۇسىمدەردى قاراستىراتىن مەملەكەتتىك-جەكەمەنشىك ارىپتەستىك شارتتارىن بانكتەردەن نەسيە الۋ ماقساتىندا كەپىلگە بەرۋگە زاڭناما رۇقسات بەرەدى. سول سەبەپتەن بانكتەر جوبالاردى قارجىلاندىرۋعا قىزىعۋشىلىق تانىتادى.
2020 جىلدىڭ باسىنان باستاپ ەسەپتەگەندە رەسپۋبليكا بويىنشا 14 مەملەكەتتىك-جەكە مەنشىك ارىپتەستىك شارتى جاسالعان. ارينە الدىڭعى جىلدارمەن سالىستىرعاندا بۇل تومەن كورسەتكىش. بىراق قازىرگى كۇردەلى كەزەڭدە حالىقپەن تىكەلەي قاتىناسۋدى قاجەت ەتپەيتىن سالالار بويىنشا جوبالار قارقىندى جۇزەگە اسۋدا.
ەلىمىزدىڭ, اسىرەسە, ۇلكەن قالالارىندا كەيبىر مەكتەپتە وقۋ ورىندارى تاپشى نەمەسە ءۇش اۋىسىممەن وقيتىنى ءمالىم. سول سەبەپتەن ۇكىمەت مەملەكەت-جەكە مەنشىك ارىپتەستىگى بويىنشا مەكتەپتەر سالۋعا اسا كوڭىل ءبولىپ وتىرعانىن اتاپ وتكەن ءجون.
