تاۋەلسىزدىك العاننان كەيىن 1993 جىلى 14 ساۋىردە جاپپاي قۋعىن-سۇرگىن قۇرباندارىن اقتاۋ تۋرالى قر زاڭى قابىلداندى. ال, قر پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ 1997 جىلدى جالپىۇلتتىق تاتۋلىق پەن ساياسي كۋعىن-سۇرگىن قۇرباندارىن ەسكە الۋ جىلى, سونداي-اق 31 مامىر – ساياسي ساياسي قۋعىن-سۇرگىن جانە اشارشىلىق قۇرباندارىن ەسكە الۋ كۇنى دەپ جاريالادى.
جالپى, زەرتتەۋشىلەر دەرەكتەرىنە سۇيەنسەك, 1927-53 جىلدارى قازاقستان بويىنشا 125 مىڭنان باستام ادام قۋعىن-سۇرگىنگە ۇشىراعان. ولاردىڭ 25 مىڭى اتىلدى. وسى قۋعىن سۇرگىن جىلدارىندا بۇكىل ەلدە 953 لاگەر بولعان. قازاقستاندا گۋلاگ-تىڭ 20-دان استام لاگەرى ورنالاسقان.
تاۋەلسىزدىك جىلدارى ارالىعىندا 146,5 مىڭ كۇناسىز جازعىرىلعان وتانداسىمىزدىڭ اتتارى جازىلعان 14 «ازا كىتابى» جارىققا شىقتى. زاڭناماعا سايكەس, 340 مىڭنان استام زاڭسىز قۋعىن-سۇرگىنگە ۇشىراعان ازاماتتار اقتالدى.
قۋعىن-سۇرگىنگە ۇشىراعانداردى اقتاۋ شارالارى ءالى دە جالعاسادى.
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ەسكە الۋ كۇنىنە وراي جاساعان ۇندەۋىندە «كەڭەس زامانىندا ءومىر سۇرگەن حالىقتارعا «ۇلكەن تەرروردىڭ» وراسان زور قاسىرەت اكەلگەنى ەسىمىزدە. زۇلمات جىلداردا قازاقستانعا كسرو-نىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن بەس ميلليوننان استام ادام جەر اۋدارىلدى», - دەپ تاريحي ادىلدىكتى قالپىنا كەلتىرۋ جۇمىستارىن اياقتاپ, ساياسي قۋعىن-سۇرگىن قۇرباندارىن اقتاۋ ءۇشىن ارنايى مەملەكەتتىك كوميسسيا قۇرۋدى تاپسىردى.