دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمى جۇقپالى دەرتتىڭ شارىقتاۋ شەگى ارتتا قالعانىمەن ونىڭ ەكىنشى تولقىنىنا دايىن بولۋى كەرەكتىگىن ەسكەرتتى. سوعان قاراماستان, تاسىمالداۋشىلار كەز كەلگەن سىن قاتەرگە دايىن ەكەندىكتەرىن جانە جولاۋشىلارعا قاۋىپسىز قىزمەت ءتۇرىن ۇسىنۋدىڭ جان-جاقتى جولدارىن قاراستىراتىندارىن العا تارتتى.
«كارانتين كەزىندە حالىقارالىق, وبلىسارالىق جانە قالاارالىق, سونداي-اق قالالىق قوعامدىق كولىكتەردىڭ قوزعالىسىنا تىيىم سالۋ ارقىلى جولاۋشى تاسىمالداۋشى كاسىپورىندار تىعىرىققا تىرەلىپ, كىرىستىڭ ەداۋىر بولىگىن جوعالتتى. ماسەلەن, تابىس 40% - عا تومەندەدى. جولاۋشى تاسىمالداۋشىلار دا باسقا كاسىپكەرلەر سىندى قيىن جاعدايعا تاپ بولىپ وتىر», - دەدى «باتىس قازاقستان اۆتوبۋس پاركى» جشس ديرەكتورى مارات ءابدىراحمانوۆ.
بۇل ەكونوميكالىق قىسپاقتان شىعۋدىڭ امالى رەتىندە كاسىپكەرلەر داعدارىسقا قارسى ەنگىزىلگەن سالىقتىق پرەفەرەنتسيالاردى الۋمەن قاتار قالالىق جانە قالا ماڭىنداعى الەۋمەتتىك ماڭىزى بار باعىتتاردا جولاۋشىلار تاسىمالىن ىسكە اسىراتىن كومپانيالارعا اكىمدىكتەر تاراپىنان سۋبسيديا تولەنسە دەگەن ۇسىنىستارىن ءبىلدىردى. ايماقتىق جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار 2020 جىلعا ارنالعان سۋبسيديانىڭ كولەمىن 36 ملرد تەڭگە شاماسىندا بەلگىلەگەن. جوسپار بويىنشا بۇل سوما 71 ملرد تەڭگەنى قۇراۋى ءتيىس ەدى. وسى رەتتە سۋبسيديالاۋ الماتى, اقتوبە, قوستاناي جانە ماڭعىستاۋ وبلىستارىندا قاراستىرىلماعاندىقتان اتالعان وڭىرلەردە كولىك كومپانيالارى جابىلۋدىڭ از-اق الدىندا تۇر. قالعان ايماقتاردا قوعامدىق كولىك يەلەرى جولاۋشىلار اعىنىنىڭ تومەندىگىنە قاراماي, بەلگىلەنگەن باعىتتاردا قىزمەت كورسەتۋدى جالعاستىرعان.
«بىزگە سۋبسيديا اۋداي قاجەت. بۇگىندە كومپانياداعى كولىكتەردىڭ جۇكتەمەسى 50%-دى نەمەسە 38 باعىتتاعى اۆتوبۋستاردى قۇراپ وتىر. بۇل ورايدا كۇندەلىكتى ءتۇسىم كولىكتەردى كۇتىپ ۇستاۋعا, جانار-جاعارمايدى ساتىپ الۋعا, سونداي-اق ەڭبەكاقى تولەۋ قورىنىڭ شىعىندارىن وتەۋگە ارەڭ جەتەدى. ءبىزدىڭ كومپانيا 20 جىلدان استام ۋاقىت جۇمىس ىستەپ كەلەدى. شتاتتا 180 كولىك جۇرگىزۋشىسى, 21 كوندۋكتور جۇمىسپەن قامتىلعان. الايدا قوعامدىق كولىكتەردىڭ قوزعالىسى توقتاتىلعانىنا بايلانىستى قىزمەتكەرلەردىڭ ەڭبەكاقىسى ساقتالمايتىن دەمالىسقا جىبەرۋگە ءماجبۇر بولدىق. شىعىننىڭ ءبىراز بولىگىن تابىسىن جوعالتۋعا بايلانىستى تاعايىندالعان 42 500 تەڭگە كولەمىندەگى الەۋمەتتىك تولەم ەسەبىنەن وتەۋگە تۋرا كەلدى», - دەدى «كوكشەتاۋ اۆتوبۋس پاركى» جشس باس ديرەكتورى ءاسيا شاريموۆا.
پاندەميا قالالارداعى جولاۋشىلاردىڭ اعىنىن ايتارلىقتاي تومەندەتكەن. ايتالىق, الماتىدا قوعامدىق كولىكپەن قاتىنايتىن حالىقتىڭ قاراسى 10 ەسەگە (كۇنىنە 1,4 ملن-نان 140 مىڭ ادامعا دەيىن) ازايىپتى. وسى ورايدا قالالىق جانە قالا ماڭىنداعى باعىتتاردا 12,5 مىڭ اۆتوبۋس جۇمىلدىرىلعانىن جانە سالادا 60 مىڭنان اسا ادام جۇمىس ىستەيتىنىن ايتا كەتۋ كەرەك.
بيىل «اتامەكەن» ۇكپ ەلىمىزدىڭ ىسكەرلىك ورتاسى جانە مەملەكەتتىك ورگاندارمەن بىرلەسىپ, قالالىق جولاۋشىلار تاسىمالىن دامىتۋعا باعىتتالعان كەشەندى شارالاردى ازىرلەدى.
«كەشەندى شارالاردى دايىنداۋ مەملەكەت باسشىسىنىڭ 24 قاڭتارداعى ۇكىمەتتىڭ كەڭەيتىلگەن وتىرىسىندا ايتىلعان تاپسىرماسىنا سايكەس قولعا الىندى. بۇل جوسپار جولاۋشىلار تاسىمالىنىڭ تۇراقتىلىعىن قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان ءارى ونى بەكىتۋ بيىلعى مامىر-ماۋسىم ايلارىندا جوسپارلانعان», – دەدى «اتامەكەن» ۇكپ لوگيستيكا جانە تاسىمالداۋ دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى مۇرات ءامرين.