ايماقتار • 29 مامىر، 2020

حالىقارالىق عىلىمي-تاجىريبەلىك ونلاين كونفەرەنتسيا ءوتتى

26 رەت كورسەتىلدى

29 مامىر كۇنى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى كىتاپحاناسى اقمولا وبلىسىنىڭ اكىمدىگىمەن، ش.ءۋاليحانوۆ اتىنداعى كوكشەتاۋ مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىمەن بىرلەسە ۇيىمداستىرعان، «ن.ءا.نازارباەۆ جانە قازاقستاننىڭ حالىقارالىق باستامالارى: تاجىريبە جانە باسىمدىلىقتار» اتتى حالىقارالىق عىلىمي-تاجىريبەلىك ونلاين كونفەرەنتسيا ءوتتى. كونفەرەنتسيا جۇمىسىنا قازاقستاندىق مەملەكەتتىك-ساياسي، ىسكەر جانە عىلىمي ەليتا، قازاقستاندا اككرەديتتەلگەن ديپلوماتيالىق وكىلدىكتەر مەن ميسسيالاردىڭ، وڭىرلىك مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتتەردىڭ وكىلدەرى، سونداي-اق رەسەي، اقش، تۇركيا، شۆەيتساريا جانە باسقا ەلدەردىڭ ساراپشىلارى قاتىستى.

كونفەرەنتسيانىڭ نەگىزگى باعىتتارى:

- حالىقارالىق قاۋىپسىزدىكتى نىعايتۋداعى ەلباسى ن.ءا. نازارباەۆتىڭ جاھاندىق باستامالارى;

- قازاقستان جانە مەگا ايماقتىق قاۋىپسىزدىك: قاۋىپ-قاتەرلەر مەن تاۋەكەلدەر;

- يادرولىق قارۋسىز الەمگە جول: ەلباسى باستامالارى;

- «بەيبىتشىلىك. ءححى عاسىر»: جاھاندىق ىنتىماقتاستىق جاڭا ءداۋىرىنىڭ مانيفەسى;

- قازاقستاننىڭ بىتىمگەرشىلىك ميسسياسى.

كونفەرەنتسيا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى كەڭسەسىنىڭ قولداۋىمەن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى-ەلباسى ن.ءا. نازارباەۆتىڭ تۇراقتىلىق پەن بەيبىتشىلىكتى، حالىقارالىق قاتىناستاردى ترانسفورماتسيالاۋ مانماتىنىندە وڭىرلىك قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋدىڭ نەگىزگى ماسەلەلەرىن نىعايتۋداعى باستامالارىنىڭ ءرولى مەن ماڭىزدىلىعىن تالقىلاۋعا ساراپشىلىق قاۋىمداستىق پەن جاس عالىمداردى تارتۋ ماقساتىندا وتكىزىلدى.

ءىس-شارانى كونفەرەنتسيا مودەراتورى، قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى كىتاپحاناسىنىڭ ديرەكتورى، ساياسي عىلىمدار دوكتورى، پروفەسسور ءامىرحان راحىمجانوۆ اشتى.  كونفەرەنتسيا قاتىسۋشىلارى - قازاقستاندىق مەملەكەتتىك-ساياسي، ىسكەر جانە عىلىمي ەليتا، قازاقستاندا اككرەديتتەلگەن ديپلوماتيالىق وكىلدىكتەر مەن ميسسيالاردىڭ، وڭىرلىك مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتتەردىڭ وكىلدەرىن، سونداي-اق رەسەي، اقش، تۇركيا، شۆەيتساريا جانە باسقا ەلدەردىڭ ساراپشىلارىن تانىستىرىپ وتكەن ءامىرحان مۇراتبەك ۇلى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى كەڭسەسىنىڭ باسشىسى، ساياسي عىلىمدار دوكتورى، پروفەسسور ماحمۇد قاسىمبەكوۆتىڭ كونفەرەنتسيانىڭ قاتىسۋشىلارى مەن قوناقتارىنا ارنالعان قۇتتىقتاۋ ءسوزىن وقىپ بەردى. 

«…عالامدىق دەڭگەيدەگى ساياسي كوشباسشىنىڭ اسا كورنەكى قاسيەتتەرى، كوزقاراستاردىڭ جاڭاشىلدىعى مەن ورلىگى، ەرەكشەلىگى، بىرەگەي قابىلەتتەرى جاھاندىق اۋقىمداعى يدەيالاردى تۋعىزادى – حالىقارالىق ۇيىمدار مەن الەمنىڭ جەتەكشى مەملەكەتتەرى باسشىلارىنىڭ كوبىنىڭ تاراپىنان ن.ءا.نازارباەۆ قىزمەتىنە بەرىلگەن كوپشىلىك ماقۇلداعان باعا وسىنداي. سوندىقتان ەلباسى حالىقارالىق كەڭىستىكتە مەملەكەتتەردىڭ بەيبىت جانە تەڭ قۇقىقتا ءومىر ءسۇرۋ نەگىزدەرىن نىعايتۋعا باعىتتالعان كوپ ۆەكتورلى ىشكى ساياسات كونتسەپتسياسىنىڭ اۆتورى بولۋى ادىلەتتى شەشىم.  ن.ءا.نازارباەۆتىڭ يدەيالارى مەن شەشىمدەرىنىڭ بىرىزدىلىگى، ۇتىمدىلىعى، بەرىكتىگى قازاقستاننىڭ عالامدىق يادروعا قارسى قوزعالىس كوشباسشىسى، بىتىمگەرلىك ۇدەرىستەردى تالقىلاۋ، الەمدىك دىندەر مەن ۇلىستار وكىلدەرىنىڭ ءتيىمدى اشىق سۇحبات الاڭى، ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق كەڭىستىكتە مەگاايماقتىق ينتەگراتسيالىق ۇردىستەردىڭ، تۇركىتىلدەس مەملەكەتتەر مەن وزگە ەلدەردىڭ ىنتىماقتاستىعىنداعى مۇددەلەردى جاقىنداستىرۋ گەنەراتورى رەتىندەگى حالىقارالىق مارتەبەسىن بەكىتىپ بەردى. بۇگىندە ونجىلدىقتار ارتتا قالعاننان كەيىن دە ەلباسى باستامالارىنىڭ وزەكتىلىگى تەك ارتىپ كەلە جاتىر، سەبەبى قازىرگى داۋىردە حالىقارالىق تۇراقتىلىققا تونگەن قاۋىپ ءالى دە بار، وڭىرلىك، ۇلتارالىق جانە كونفەسسياارالىق قاقتىعىستار وتكىر كۇيىندە قالىپ وتىر. كونفەرەنتسياعا قاتىسۋشىلاردىڭ باياندامالارى مەن سوزدەرى مەملەكەتتىڭ ىشكى ساياسي باعامى قاعيداتتارىنىڭ تاريحي ماڭىزىن سەزىنىپ، قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتىڭ حالىقارالىق قوعامداستىقتاعى ەلىمىزدىڭ جوعارى ورىندا تۇرۋىن قامتاماسىز ەتۋدەگى باعا جەتپەس ۇلەسى مەن ەرەكشە ءرولىن انىقتاپ بەرەرىنە كۇمان جوق»، – دەلىنگەن م. قاسىمبەكوۆتىڭ ۇندەۋىندە  .

كونفەرەنتسيانىڭ پلەنارلىق بولىگى ءا.م.راحىمجانوۆتىڭ «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى ن.ءا.نازارباەۆتىڭ حالىقارالىق باستامالارى – مەملەكەتتىڭ سىرتقى ساياساتىنىڭ مانماتىنىندە» تاقىرىبىنداعى نەگىزگى بايانداماسىنان باستالدى. سپيكەر ءوز بايانداماسىندا ەلباسىنىڭ حالىقارالىق باستامالارىنىڭ تومەندەگىدەي التى ءىرى باعىتىنا جان-جاقتى توقتالىپ، ولاردى ءتۇسىندىرىپ ءوتتى: «قازاقستاننىڭ ەكىجاقتى جانە كوپجاقتى قارىم-قاتىناستارعا تەڭ قۇقىلى قاتىسۋىنا باعىتتالعان باستامالار»، «قازاقستاننىڭ ايماقتىق جانە عالامدىق قاۋىپسىزدىكتى جاساقتاۋ مەن قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان  يدەيالار مەن باستامالاردى ىلگەرىلەتۋگە بەلسەندى قاتىسۋى»، «مەگاايماقتىق ينتەگراتسيالىق ۇدەرىستەر»، «ەلىمىزدىڭ سىرتقى ساياساتى باعىتىندا كورىنىس تاپقان ەلباسىنىڭ بىتىمگەرشىلىك باستامالارى»، «مادەنيەتتانىمدىق باستامالار»، «تۇركى ىنتىماقتاستىعىنىڭ كەڭەيۋى جانە تەرەڭدەۋى».

– سانالى عۇمىرىن حالقىنا قىزمەت ەتۋگە ارناعان ەلىنىڭ ادال پەرزەنتى ەلباسىمىز نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتىڭ جاھاندىق دەڭگەيدەگى ساياساتكەرلىگى قازاقستاندى بارلىق حالىقارالىق مىندەتتەمەلەردى ساقتاي وتىرىپ، كوپ ۆەكتورلى، تەڭگەرىمدىلىك جانە پراگماتيزم قاعيداتتارىنا نەگىزدەلگەن بەيبىتسۇيگىش سىرتقى ساياسي باعىتى بار مەملەكەتكە اينالدىردى. ەلىمىز الداعى ۋاقىتتا دا وسى باعىتتان تايماي، ەلباسى سالىپ بەرگەن «قازاقستان جولى» جالعاسارى ءسوزسىز، - دەپ قورىتىندىلادى ءامىرحان راحىمجانوۆ.

اقمولا وبلىسىنىڭ اكىمى ەرمەك مارجىقپاەۆ كونفەرەنتسيا قاتىسۋشىلارىنا قۇتتىقتاۋ ءسوز جولدادى:

- قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى ن.ءا.نازارباەۆتىڭ جاھاندىق جوبالارى بارشا الەمدە تانىلعان. تمد، شىۇ، ەۋرازەو، ەقىۇ، يىۇ سىندى حالىقارالىق ۇيىمداردا توراعالىق ەتۋ - ەلىمىزدىڭ حالىقارالىق دەڭگەيدەگى بەدەلىن كورسەتتى. ەۋروپالىق ساياسي قايراتكەرلەر مەن عىلىمي ورتا وكىلدەرى: «ن. ءا. نازارباەۆ ەلدىڭ ساياسي ەليتاسى جانە تۇرعىندارىمەن بىرگە قازاقستاندى ورتالىق ازيانىڭ باسقا مەملەكەتتەرىمەن سالىستىرعاندا، قاۋىپتى توڭكەرىستى شيەلەنىستەردى اينالىپ ءوتىپ، ەۆوليۋتسيالىق جولمەن اۋقىمدى دەموكراتيالىق رەفورمالاردى جۇرگىزۋگە بارىنشا دايىن ەلگە اينالدىردى». ... تۇڭعىش پرەزيدەنتىمىزدىڭ دانالىعى مەن كورەگەندىگى - الەمدىك قاۋىمداستىقتى تاريحي ولشەم بويىنشا جاس مەملەكەتتىڭ پىكىرىمەن ەسەپتەسىپ، ولاردىڭ قۇرمەتى مەن مويىنداۋىنا يە بولدى. سوندىقتان، پرەزيدەنتتىك ۋاكىلەتتىلىكتىڭ توقتاۋىنا قاراماستان، ەلباسىنىڭ تاجىريبەسى مەن ءبىلىمى، كوزقاراسى مەن كەڭەستەرى الداعى ۋاقىتتا دا اسا وزەكتى جانە الەمدىك ساياسي ساحنادا مول سۇرانىسقا يە بولا بەرمەك، – دەلىنگەن ونىڭ ۇندەۋىندە.

قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پارلامەنتى ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى، حالىقارالىق ىستەر، قورعانىس جانە قاۋىپسىزدىك كوميتەتىنىڭ توراعاسى مۇحتار ەرمان «ەلباسىنىڭ حالىقارالىق باستامالارىن زاڭ شىعارۋشىلىق قامتاماسىز ەتۋ» تاقىرىبىندا بايانداما جاسادى.

– ەلباسىنىڭ حالىقارالىق باستامالارى الەۋەتىنىڭ وزەكتىلىگى اعىمداعى جانە ۇزاقمەرزىمدى تاريحي بولاشاقتا ساقتالارى ءسوزسىز. بەيبىتشىلىك پەن تۇراقتى دامۋ مۇددەسىندە ۇسىنىلعان يدەيالار حالىقارالىق ىنىتاماقتاستىقتىڭ ءتۇرلى سالالارىنداعى احۋالدىڭ وڭ دامۋىنا يگىلىكتى اسەر ەتۋدە جانە جاھاندىق كۇن ءتارتىبىنىڭ تانىلعان قۇرامداسىنا اينالدى، - دەپ اتاپ ءوتتى.    

قازاقستان رەسپۋبليكاسى سىرتقى ىستەر ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى مارعۇلان بايمۇحان «ەلباسىنىڭ حالىقارالىق  باستامالارى قازاقستاننىڭ سىرتقى ساياساتىنىڭ نەگىزى» اتتى بايانداما ۇسىنىپ، وندا ەلىمىزدىڭ سىرتقى ساياساتىنىڭ قالىپتاسۋى مەن دامۋىنىڭ نەگىزگى كەزەڭدەرىن اتادى.

– ن.ءا.نازارباەۆتىڭ ەركى - مەملەكەتتىك ساياسات پەن ەلىمىزدىڭ سىرتقى ساياساتىنىڭ باعىتىن قالىپتاستىرۋدا ءاردايىم كورىنىس تاپتى. سوندىقتان، قازاقستانداعى مەملەكەتتىك قۇرىلىستى ونىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتىنىڭ تۇلعاسىنان ءبولىپ قاراۋ مۇمكىن ەمەس. مۇنداي قورىتىندىنىڭ قالىپتاسۋىنا ەلباسىنىڭ جەكە قاسيەتتەرى، حاريزماسى مەن حالىقارالىق تانىلۋى سەبەپ بولدى. قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى قىسقا مەرزىمدە زاماناۋي الەمنىڭ ساياسي ەليتالارى قاتارىنان ويىپ، ءوز ورنىن الدى، ويتكەنى ونىڭ تۇلعاسىن تۇراقتىلىق جانە اشىقتىقپەن بايلانىستىرادى. تۇڭعىش پرەزيدەنتتىڭ سىندارلى سىرتقى ساياساتى حالىقارالىق قوعامداستىق ءۇشىن تۇراقتىلىقتىڭ جارقىن ۇلگىسىنە، سەرپىندى جانە گۇلدەنگەن مەملەكەت دامۋىنىڭ مودەلىنە اينالدى»، - دەدى م.بايمۇحان.

سونىمەن قاتار، كونفەرەنتسيا جۇمىسىنا پولشا رەسپۋبليكاسىنىڭ قازاقستانداعى توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى سەليم حازبيەۆيچ، وزبەكستان رەسپۋبليكاسىنىڭ قازاقستانداعى توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى سايديكرام نيازحودجاەۆ، ش.ءۋاليحانوۆ اتىنداعى كوكشەتاۋ مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى، ەكونوميكا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى مارات سىرلىباەۆ («حالىقارالىق ستاندارتتار بويىنشا ءبىلىم: ەلباسى باستامالارى»)، بۇرىڭعى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ سىرتقى ىستەر ءمينيسترى (1991-1994جج.)، قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ جانىنداعى مەملەكەتتىك باسقارۋ اكادەمياسى ديپلوماتيا ينستيتۋتىنىڭ پروفەسسورى، ساياسي عىلىمدار دوكتورى، پروفەسسور تولەۋتاي سۇلەيمەنوۆ («1991-1994 جىلدار ارالىعىنداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى ن.ءا.نازارباەۆتىڭ سىرتقى ساياسات باستامالارى»)، قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ جانىنداعى قازاقستان ستراتەگيالىق زەرتتەۋلەر ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى، الەۋمەتتانۋ عىلىمدارىنىڭ دوكتورى، پروفەسسور زارەما شاۋكەنوۆا («يادروسىز الەمگە جول: ەلباسى باستامالارى»)، ەكونوميكا جانە مەنەدجمەنت جونىندەگى قولدانبالى عىلىمدار شۆەيتسارلىق مەكتەبىنىڭ رەكتورى دومينيك ا.گ. دجوردان (بەينەبايانداما: «قازاقستاننىڭ بەيبىتشىلىك پەن تانىمعا قوسقان بىرەگەي ۇلەسى»)، Jamestown Foundation ساياسي عىلىمدار دوكتورى، پروفەسسور تەودور كاراسيك (بەينەبايانداما: ء«باا-ءنىڭ قازاقستانداعى ستراتەگياسى»)، رەسەي فەدەراتسياسى پرەزيدەنتىنىڭ جانىنداعى حالىق شارۋاشىلىعى جانە مەملەكەتتىك باسقارۋ اكادەمياسى سولتۇستىك-باتىس باسقارۋ ينستيتۋتىنىڭ الەۋمەتتىك تەحنولوگيالار كافەدراسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى، «رۋسسكايا مەچتا» زەرتتەۋ تالدامالىق ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى، ساياسي عىلىمدار دوكتورى، پروفەسسور يننا ۆەترەنكو («ەۋرازيالىق ينتەگراتسيا ن.ءا.نازارباەۆتىڭ پەرسپەكتيۆالىق جوباسى: تاريحى جانە بولجامدار»)، ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۇۋ-ءنىڭ قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى كافەدراسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى، ەكونوميكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى، پروفەسسور اناتولي باشماكوۆ («قازاقستانداعى بەيبىتشىلىك پەن كەلىسىمنەن عالامشارداعى بەيبىتشىلىك جانە قاۋىپسىزدىككە دەيىن»)، PhD دوكتورى، ەگەي ۋنيۆەرسيتەتى تۇرىك الەمىن زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ پروفەسسورى ەكيجي مەتين (بەينەبايانداما «تۇركىلىك قارىم-قاتىناستار»)، لەشنوداعى يان اموس كومەنسكي اتىنداعى قولدانبالى عىلىمدار ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى، پروفەسسور ماچەي پەتشاك (بەينەبايانداما: «بارشا الەمدەگى بەيبىتشىلىكتى نىعايتۋداعى ۋنيۆەرسيتەتتەر حالىقارالىق ىنتىماقتاستىعىنىڭ ءمانى مەن ءرولى»)، قر پرەزيدەنتىنىڭ جانىنداعى مەملەكەتتىك باسقارۋ اكادەمياسىنىڭ اقمولا وبلىسى بويىنشا فيليالىنىڭ ديرەكتورى، فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى، پروفەسسور بەللا گازديەۆا («ەلىمىزدىڭ ينتەللەكتۋالدىق الەۋەتىن دامىتۋ بويىنشا ن.نازارباەۆتىڭ جاھاندىق باستامالارى»)، رەسەي عىلىم اكادەمياسى قيىر شىعىس ينستيتۋتىنىڭ پروفەسسورى، ساياسي عىلىمدار دوكتورى ۆلاديمير پەتروۆسكي (بەينەبايانداما: «ن.نازارباەۆتىڭ ساياسي ويشىل رەتىندەگى مۇراسى»)، ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۇۋ رەكتورىنىڭ كەڭەسشىسى، ساياساتتانۋ كافەدراسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى، فيلوسوفيا دوكتورى (PhD) ينديرا رىستينا («جاھاندىق سىن-قاتەرلەردىڭ الدىن الۋداعى ن.نازارباەۆ باستامالارىنىڭ ءرولى»).

ونلاين-كونفەرەنتسيا ەكى ساعاتتان استام ۋاقىتقا سوزىلدى. «ن.ءا.نازارباەۆ جانە قازاقستاننىڭ حالىقارالىق باستامالارى: تاجىريبە جانە باسىمدىلىقتار» اتتى ونلاين-كونفەرەنتسياسىنىڭ باياندامالارى جەكە باسىلىم بولىپ شىققانىن اتاپ وتكىمىز كەلەدى. سونداي-اق، جيناققا ونلاين-كونفەرەنتسيا قاتىسۋشىلارىنىڭ 40-تان اسا ماقالالارى ەندى. بارلىق باياندامالار مەن ماقالالار كوپشىلىك وقىرمانداردىڭ قىزىعۋشىلىعىن تۋدىرارى ءسوزسىز جانە تاجىريبەدە قولدانۋعا بولادى.

ءا.راحىمجانوۆ كونفەرەنتسيانى قورىتىندىلاي كەلە بارلىق قاتىسۋشىلارعا، ونىڭ ىشىندە قازاقستاننىڭ سىرتقى ساياسات باستامالارىن تالداعان جانە ولاردى جۇزەگە اسىرۋداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتىڭ رولىنە جوعارى باعا بەرگەن بايانداماشىلارعا العىسى مەن قۇرمەتىن ءبىلدىردى.

سوڭعى جاڭالىقتار

جەزقازعاندا دارىگەر جەتىسپەيدى

ايماقتار • بۇگىن، 16:22

اقش COVID-19 ۆاكتسيناسىن سىناپ كوردى

كوروناۆيرۋس • بۇگىن، 15:40

اككۋمۋلياتور ۇرلىعى اشىلدى

ايماقتار • بۇگىن، 11:09

بار مەن جوقتىڭ اراسى...

ايماقتار • بۇگىن، 07:55

قامشى فيلوسوفياسى

رۋحانيات • بۇگىن، 07:49

«ءبىز ونلاين كانيكۋلدا...»

ايماقتار • بۇگىن، 07:43

ەۋروكۋبوككە قاتىسادى

فۋتبول • بۇگىن، 07:30

بيىلعى ماۋسىمنان شەت قالا ما؟

حوككەي • بۇگىن، 07:28

كەلەشەگى كەمەل باستاما

ءبىلىم • بۇگىن، 07:24

تالىمگەرلىككە ءازىر

رۋحانيات • بۇگىن، 07:21

كاسىپكەرلەر كومەككە كەلدى

قوعام • بۇگىن، 07:18

تاريحي مۇرانى زەرتتەۋگە كىرىستى

ەڭ قىسقا اڭگىمە • بۇگىن، 07:16

ەرىكتىلەردىڭ ەلگە كومەگى

ايماقتار • بۇگىن، 07:13

ۇقساس جاڭالىقتار