وتكەن اپتادا facebook-تەگى رەسمي پاراقشا ارقىلى وقىرمانداردىڭ ساۋالىنا جاۋاپ بەرگەن ەلىمىزدىڭ باس ونكولوگى, قازاق ونكولوگيا جانە راديولوگيا عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ باسقارما ءتورايىمى, مەديتسينا عىلىمىنىڭ دوكتورى ديليارا قايداروۆا وسىلاي دەپ حابارلادى. سوندىقتان ادامداعى پاپيللوما ۆيرۋسىنا (اپۆ/ۆپچ) قارسى ۆاكتسينانى 9-12 جاستاعى قىزدارعا سالۋ وڭ ناتيجە بەرەدى دەگەندى ايتادى ول. ناقتىراق ايتقاندا, پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ جالپى وتىرىسىندا ماقۇلدانىپ, سەناتتىڭ قاراۋىنا ۇسىنىلعان «حالىق دەنساۋلىعى جانە دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسى تۋرالى» كودەكستە اتالعان ەكپە وسى جاستاعى قىز بالالارعا اتا-انالارىنىڭ جازباشا كەلىسىمىمەن ەرىكتى, تەگىن سالىناتىنى جازىلعان. ء«بىز 9 جاستان 12 جاسقا دەيىن, ياعني جىنىستىق قاتىناس باستالعانعا دەيىن اپۆ-عا قارسى ۆاكتسينانى ەگۋدى ۇسىنامىز. ويتكەنى ءبىزدىڭ ساۋالداما ەلىمىزدە كەي قىز بالاسىنىڭ 13 جاستان باستاپ جىنىستىق ءومىردى باستايتىنىن كورسەتتى. ۆاكتسينانى دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمى ماقۇلداعان. اۋستراليا, فينليانديا, اقش, يزرايل سياقتى الەمنىڭ 75 ەلىندە قولدانىلۋدا جانە بۇل ۇلتتىق يممۋنداۋ كۇنتىزبەسىنە ەنگەن. وسى ارقىلى كەيبىر دامىعان ەلدەردە جاتىر موينى وبىرى اتىمەن جوعالعان», دەيدى باس ونكولوگ.
جاتىر موينى قاتەرلى ىسىگىن الدىن الۋدىڭ ەكى جولى بار. ونىڭ ءبىرى وسى ۆاكتسيناتسيا بولسا, ەكىنشىسى – سكرينينگ. وسىنى ايتقان مەديتسينا عىلىمىنىڭ دوكتورى: «قازاقستاندا جاتىر موينى وبىرىنا سكرينينگ 2008 جىلدان باستاپ جۇرگىزىلىپ كەلەدى. ياعني 30-دان 70 جاسقا دەيىنگى بارلىق ايەلدەر تەكسەرۋدەن ءوتۋى كەرەك. ولار كەز كەلگەن ۋاقىتتا تۇرعىلىقتى جەرى بويىنشا ەمحاناعا بارىپ تەگىن تەكسەرىلە الادى. 2018 جىلدان باستاپ دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى سكرينينگ وتكىزۋگە قوسىمشا قارجى ءبولدى. سوندىقتان قىمباتتى ايەل قاۋىمى, جىلىنا ءبىر رەت تەكسەرىلۋدى ۇمىتپاڭىزدار», دەدى.
د.قايداروۆا ۆاكتسينانىڭ ساپاسىنا دا كۇمانمەن قاراۋدىڭ قاجەتى جوقتىعىن ايتادى. «مۇنداي ۆاكتسينانى امەريكا مەن فرانتسيا سىندى ەكى ەل عانا شىعارادى. ۆيرۋستارى بار جانە تەك جاتىر موينى وبىرىن عانا ەمەس, ءارتۇرلى كونديلومالار, پاپيللومالار سياقتىلاردىڭ الدىن الۋ ءۇشىن دە پايدالانىلادى. سوندىقتان قازاقستان بۇل ۆاكتسينانى تەك تۇپنۇسقادان ساتىپ الاتىنى ءسوزسىز. وسىدان ءبىر اپتا بۇرىن ءبىز اۋستراليا, يزرايل, فينليانديا جانە رەسەي عالىمدارىمەن ۆەبينار وتكىزدىك. وندا ولار وسى ۆاكتسينانى ۇزاق ۋاقىتتان بەرى قولدانىپ جاتقانىن, جاتىر موينى وبىرىنىڭ تومەندەۋىندە ەداۋىر وڭ اسەرىن بەرگەنىن ايتتى», دەدى ول.
اپۆ-نى تاسىمالداۋشىلار نەگىزىنەن ۇل بالالار. سوندىقتان ول قىزداردا جاتىر موينى وبىرىن تۋدىرىپ قانا قويماي, ەرلەردە جىنىس مۇشەسى وبىرى, اينالشىق (انۋس) وبىرى جانە اۋىز قۋىسى وبىرى پايدا بولادى. وسىنى ايتقان باس ونكولوگ بۇل ۆاكتسينانى ۇلدارعا دا سالدىرۋدى ۇسىناتىنىن جەتكىزدى. «مىسالى, اۋستراليادا 11 جاسقا دەيىنگى قىزداردىڭ بارلىعى ەگىلەدى. ال قازىر ولار ۇلداردى دا ۆاكتسيناتسيالاۋ ماسەلەسىن كوتەرىپ جاتىر. ويتكەنى حپۆ-نى ۇلدار قىزدارعا جۇقتىرۋدا», دەيدى ديليارا راديكقىزى.
