اتاۋلى مەرەكەگە وراي حالىقارالىق تۇركى اكادەمياسىن ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ, قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ, قىرعىزستان پرەزيدەنتى سوورونباي جەەنبەكوۆ, موڭعوليانىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى, اكادەميك پۋنسالمااگين وچيربات, سونداي-اق تۇركىتىلدەس مەملەكەتتەردىڭ باسشىلارى قۇتتىقتادى.
ەلباسى ن.نازارباەۆ حالىقارالىق تۇركى اكادەمياسىنىڭ ۇجىمىن قۇتتىقتاي كەلە, ۇيىم وسى مەرزىم ىشىندە باۋىرلاس ەلدەردىڭ تاريحى مەن ءتىلىن, مادەنيەتى مەن ادەبيەتىن زەرتتەپ-زەردەلەيتىن ىرگەلى عىلىمي ورتالىققا, بەدەلدى حالىقارالىق ۇيىمعا اينالعانىنا نازار اۋداردى.
«ماقساتتى جۇمىستار جۇرگىزۋدىڭ ناتيجەسىندە ورتاق وقۋلىقتار ازىرلەنىپ, الەمنىڭ بىرقاتار تىلىندە كىتاپتار جاريالاندى. بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمىندا جانە يۋنەسكو-دا ۇلى دالانىڭ تاريحى مەن تۇلعالارى جونىندە كوپتەگەن حالىقارالىق جيىن وتكىزىلدى.
ەلىمىزدە «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى اياسىندا جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقان يگىلىكتى شارالاردى تۋىستاس حالىقتارعا تانىستىرۋ ورايىندا دا بىرقاتار جۇمىس اتقارىلدى. عىلىمي ىقپالداستىق نەگىزىندە جۇرگىزىلگەن ارحەولوگيالىق قازبا جۇمىستارى تاريحىمىزدى تۇگەندەۋگە قوسىلعان لايىقتى ۇلەس بولدى.
اكادەميانىڭ قىزمەتى الداعى كەزدە دە جەمىستى جالعاسا بەرۋىن تىلەيمىن», دەلىنگەن قۇتتىقتاۋ حاتتا.
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ءوز قۇتتىقتاۋىندا حالىقارالىق تۇركى اكادەمياسىنىڭ كۇللى تۇركى الەمىنىڭ ىنتىماعىن نىعايتۋ ىسىنە سۇبەلى ۇلەس قوسىپ كەلە جاتقان عىلىمي ورداعا اينالعانىنا ەكپىن بەردى.
«اكادەميا باۋىرلاس حالىقتاردىڭ تەرەڭنەن باستاۋ الاتىن ورتاق تاريحى مەن تامىرىن جاڭعىرتۋ, وركەنيەتى مەن مادەني قۇندىلىقتارىن ناسيحاتتاۋدا تولايىم تابىستارعا قول جەتكىزدى. كوپتەگەن زەرتتەۋ مەن اعارتۋشىلىق جۇمىستىڭ ناتيجەسىندە تۇركىتىلدەس مەملەكەتتەردىڭ باي مۇراسى تورتكۇل دۇنيەگە پاش ەتىلىپ, اتا-بابادان ميراس بولعان تۋىستىق باياندى جالعاسىن تابۋدا.
وسى رەتتە, اكادەميا قىزمەتكەرلەرىنىڭ تۇشىمدى ويى مەن ساليقالى ەڭبەكتەرى تۇركى دۇنيەسىمەن عانا شەكتەلمەي, حالىقارالىق قاۋىمداستىققا كەڭىنەن تانىلىپ, جوعارى باعاسىن العانىن ەرەكشە اتاپ ءوتۋ ورىندى.
بۇل باعىندىرعان بەلەستەر تۇركى الەمىنىڭ مەرەيىن ۇستەم, بىرلىگى مەن بولاشاعىن بەرەكەلى ەتۋ جولىنداعى جۇمىستىڭ جارقىن كورىنىسى ەكەنى ءسوزسىز», دەلىنگەن قۇتتىقتاۋ حاتتا.
تۇركى اكادەمياسىن قىرعىزستان پرەزيدەنتى سوورونباي جەەنبەكوۆ تە قۇتتىقتاپ, ۇيىمنىڭ الەمدىك دەڭگەيدە كوپتەگەن ءىس-شارا وتكىزىپ, تۇركولوگيا سالاسىندا قۇندى ەڭبەكتەر جاريالاپ, رۋحاني ينتەگراتسيانى نىعايتۋعا مول ۇلەس قوسىپ وتىرعانىن اتاپ ءوتتى.
«كەيىنگى جىلدارى قىرعىزتانۋ ءىلىمىنىڭ قانات جايۋىنا, قىرعىز مادەنيەتىنىڭ تۇركى دۇنيەسىندە, شەتەلدەرگە تانىتۋدا, قىرعىز عالىمدارىن الەمدىك كونفەرەنتسيالارعا بەلسەندى قاتىستىرۋ ىسىندە حالىقارالىق تۇركى اكادەمياسىنىڭ اتقارعان جۇمىسى ەرەكشە. بۇل باستامالاردى ءبىز جوعارى باعالايمىز. حالىقارالىق تۇركى اكادەمياسىنىڭ الداعى جۇمىستارىنا تابىس تىلەيمىن», دەلىنگەن قۇتتىقتاۋ حاتتا.
تۇركيا ۇلى ۇلتتىق ءماجىلىسىنىڭ توراعاسى مۇستافا شەنتوپ باۋىرلاس ەلدەردىڭ كەلىسىمىمەن قۇرىلعان بىرەگەي ۇيىمنىڭ تۇركى الەمىنىڭ ورتاق تاريح بەن مادەنيەتىن زەرتتەپ, دۇنيەجۇزىنە ناسيحاتتاۋدا ىلكىمدى جوبالار اتقارىپ وتىرعانىنا سەنىمدى ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
«تۇركى اكادەمياسى وزىنە جۇكتەلگەن تۇركى الەمىنىڭ تاريحىن, ءتىلىن, ادەبيەتى مەن مادەنيەتىن زەرتتەۋدەن باسقا عىلىمي جانە تاريحي دەرەكتەردى انىقتاپ, جارىققا شىعارۋ بويىنشا دا جۇمىستاردى ۇيلەستىرەتىن ورتالىققا اينالدى.
اكادەميا وتكەن مەرزىم ىشىندە تۇركى حالىقتارىنىڭ عىلىمي ورتالىقتارىنا ءبىلىم جانە عىلىم سالالارىندا قولداۋ كورسەتۋ ماقساتىندا ماڭىزدى جوبالاردى ىسكە اسىرىپ, كوپتەگەن جيىن وتكىزدى. سونداي-اق تۇركى تىلدەس ەلدەردىڭ عالىمدارى مەن زيالى قاۋىمىنىڭ باسىن قوساتىن ماڭىزدى الاڭ ءرولىن اتقارىپ كەلەدى», دەلىنگەن قۇتتىقتاۋ حاتتا.
موڭعوليانىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى پۋنسالمااگين وچيربات ءوز قۇتتىقتاۋىندا حالىقارالىق تۇركى اكادەمياسىنىڭ عىلىممەن عانا اينالىسپاي, ەۋرازيا كوشپەندىلەرىنىڭ تاريح پەن مادەنيەتىن زەرتتەۋگە قوماقتى ۇلەس قوسىپ, قازاقستان مەن موڭعوليانىڭ زەرتتەۋ سالاسىنداعى ورتاق جۇمىستارىن نىعايتىپ وتىرعانىنا ريزاشىلىعىن ءبىلدىردى.
ۆەنگريانىڭ ۇلتتىق اسسامبلەياسىنىڭ (پارلامەنت) ۆيتسە-پرەزيدەنتى شاندور لەجاك حالىقارالىق تۇركى اكادەمياسىن مەرەيتويىمەن قۇتتىقتاپ, ماجارستاننىڭ ۇيىمعا باقىلاۋشى رەتىندە قاتىسۋىنىڭ ماڭىزىن اتاپ ءوتتى.
«حالىقارالىق تۇركى اكادەمياسى قازىرگى تاڭدا تۇركى مادەنيەتىنىڭ, ءداستۇرىنىڭ ساقتالۋىن, تورتكۇل دۇنيەدە تۇركولوگيانىڭ دامۋىن قامتاماسىز ەتۋدە ماڭىزدى ءرول وينايدى. بۇل – ۇيىمدى قۇرۋداعى باستامانىڭ ومىرشەڭدىگىن كورسەتەدى», دەلىنگەن ش.لەجاكتىڭ قۇتتىقتاۋ حاتىندا.
بۇدان بولەك, حالىقارالىق تۇركى اكادەمياسىن 10 جىلدىق مەرەيتويىمەن تۇركى تىلدەس مەملەكەتتەردىڭ جاۋاپتى مينيسترلەرى, تۇركى كەڭەسى, تۇركسوي, تۇركپا سىندى حالىقارالىق ۇيىم باسشىلارى, ۇلتتىق عىلىم اكادەميالارىنىڭ جەتەكشىلەرى مەن تانىمال تۇركولوگ عالىمدار دا قۇتتىقتاپ, ىستىق لەبىزىن ءبىلدىردى.
جالپى, تۇگەل تۇركىنىڭ اراسىندا TWESCO اتانىپ كەتكەن حالىقارالىق تۇركى اكادەمياسى قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ەسىمىمەن تىعىز بايلانىستى. 2009 جىلى ازەربايجاننىڭ ناحچىۆان قالاسىندا وتكەن تۇركىتىلدەس مەملەكەتتەر باسشىلارىنىڭ IX سامميتىندە ن.نازارباەۆ تۇركى دۇنيەسىن زەرتتەيتىن حالىقارالىق عىلىمي ورتالىق قۇرۋ تۋرالى ۇسىنىس ايتقان بولاتىن. ەلباسىنىڭ باستاماسىن سامميتكە قاتىسقان ەلدەردىڭ باسشىلارى ءبىر اۋىزدان قولدادى. وسىلايشا ناحچىۆان دەكلاراتسياسى اياسىندا تۇگەل تۇركىنىڭ ءبىلىمى مەن عىلىمىنا ۇيىتقى بولاتىن ورتالىق اشۋعا ءسوز بايلاستى.
بۇل وقيعانى قوعام قايراتكەرى مىرزاتاي جولداسبەكوۆ بىلاي ەسكە الادى: «2009 جىلى ازەربايجاندا تۇركى تىلدەس مەملەكەتتەر باسشىلارىنىڭ كەزەكتى ءسامميتى ءوتتى. سول جيىنعا ەلباسىمىزعا ەرىپ مەن دە باردىم. ءىس-شارا بارىسىندا نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى ەكى ماسەلە كوتەردى. ءبىرى – ءبىلىم سالاسىنداعى ينتەگراتسيانى جەتىلدىرەتىن ورتالىق, ەكىنشىسى – تۇركى الەمى اقساقالدار كەڭەسىن قۇرۋ. سامميتكە قاتىسۋشىلار ەكى ۇسىنىستى دا قولدادى».
ناحچىۆانداعى كەلىسىم تۇركى تىلدەس حالىقتاردىڭ تاريحىندا ەرەكشە ماڭىزعا يە كەزدەسۋگە اينالدى دەسەك قاتەلەسپەيمىز. ماسەلەن, وسى دەكلاراتسياعا سايكەس, تۇركىتىلدەس مەملەكەتتەردىڭ ىنتىماقتاستىق كەڭەسى قۇرىلدى. كەيىنىرەك, 2010 جىلعى 25 مامىردا قۇجاتتا ايتىلعان ماسەلەلەردى جۇزەگە اسىرۋ اياسىندا ەلوردادا تۇركى اكادەمياسى اشىلدى.
بىرەگەي عىلىمي-زەرتتەۋ ورتالىقتىڭ تۇساۋكەسەرىنە قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ پەن تۇركيا پرەزيدەنتى ابدۋللاھ گۇل, سونداي-اق قازاقستان, تۇركيا, اقش, رەسەي (تاتارستان, باشقۇرتستان, چۋۆاش, ياكۋتيا), وزبەكستان, قىرعىزستان, ۋكراينا مەملەكەتتەرىنىڭ كورنەكتى تۇركولوگ عالىمدارى قاتىستى.
«بۇل – تۇركى تەكتەس ەلدەردىڭ مادەني-گۋمانيتارلىق بايلانىسىن نىعايتۋعا ولشەۋسىز ۇلەس قوساتىن, تاريحي ماڭىزى بار وقيعا», دەگەن ەدى ەلباسى ن.نازارباەۆ 10 جىل بۇرىن تۇركى اكادەمياسىنىڭ اشىلۋ سالتاناتىندا.
تۇركى اكادەمياسى كونە داۋىردەن بۇگىنگە دەيىنگى تۇركى الەمىنىڭ تاريحىن, ءتىلى مەن ادەبيەتىن جانە مادەنيەتىن زەرتتەپ, تۇركى مەملەكەتتەرىنىڭ الەمدىك وركەنيەتتەگى ورنى مەن ەرەكشە ۇلەسىن ءتولتۋما دەرەكتەر نەگىزىندە اشا وتىرىپ, جالپى تۇركى الەمىنە قاتىستى عىلىمي زەرتتەۋلەردى ۇيلەستىرەتىن بىرەگەي ورتالىققا اينالۋدى ماقسات تۇتتى.
TWESCO-نىڭ حالىقارالىق دارەجەگە يە ۇيىم بولۋى 2012 جىلعى 22-23 تامىزدا قىرعىزستاننىڭ استاناسى بىشكەكتە وتكەن تۇركىتىلدەس مەملەكەتتەر ىنتىماقتاستىق كەڭەسىنىڭ ءىى سامميتىنەن باستاۋ الادى. القالى جيىندا تۇركى اكادەمياسىنا حالىقارالىق مارتەبە بەرۋ جونىندەگى كەلىسىمگە قول قويىلدى. كەلىسىمدى سامميتكە قاتىسۋشى ەلدەر راتيفيكاتسيالاعاننان كەيىن قازاقستاندا 2010 جىلى قۇرىلىپ, جۇمىس ىستەپ تۇرعان تۇركى اكادەمياسى 2014 جىلدىڭ 28 تامىزىنان باستاپ حالىقارالىق مارتەبەگە يە بولدى.
وسىلايشا تۇركىتىلدەس ءتورت ەلدىڭ – ازەربايجان, قازاقستان, قىرعىزستان جانە تۇركيا ەرىكتى تۇردە قۇرعان بىرەگەي حالىقارالىق عىلىمي ۇيىم ءوز جۇمىسىن اۋقىمدى دەڭگەيدە جۇرگىزە باستادى.
حالىقارالىق تۇركى اكادەمياسى
10 جىلدىڭ ىشىندە قىرۋار شارۋا اتقاردى. اسىرەسە ءبىلىم جانە عىلىم سالاسىندا, رۋحاني تۇرعىدا تۇركىتىلدەس ەلدەردىڭ ينتەگراتسياسىن دامىتۋعا ولشەۋسىز ۇلەس قوسىپ كەلەدى.
قوعام جانە مەملەكەت قايراتكەرى م.جولداسبەكوۆتىڭ ايتۋىنشا, تارلان تاريحقا كوز جۇگىرتسەك, 10 جىل از ۋاقىت. سوعان قاراماستان, حالىقارالىق تۇركى اكادەمياسى وسى قىسقا مەرزىمدە ورتاق تاريحي مۇرالار مەن جادىگەرلەردى تۇگەندەپ, تۇگەل تۇركىنىڭ تامىرىن جالعايتىن, عىلىمى مەن ءبىلىمىن, ونەرى مەن مادەنيەتىن ۇلىقتايتىن تالاي تىرلىكتىڭ باسى-قاسىندا ءجۇر.
«حالىقارالىق تۇركى اكادەمياسى بۇگىندە دۇنيە جۇزىنە تانىلعان ۇيىمعا اينالعان. اسىرەسە ءتۇبى ءبىر تۇركى الەمىنىڭ ينتەگراتسياسىنا زور ۇلەس قوسىپ كەلەدى. كەيىنگى جىلدارى تۇركى اكادەمياسىنىڭ بەدەلى ءوستى. حالىقارالىق دەڭگەيدە ۇلكەن شارالار وتكىزىپ ءجۇر», دەيدى م.جولداسبەكوۆ.
مۇنداي پىكىردى قوعام قايراتكەرى, فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور ءادىل احمەتوۆ تە قۋاتتايدى. ونىڭ ايتۋىنشا, تۇركى اكادەمياسى تۇگەل تۇركىنىڭ ءبىلىمى مەن عىلىمىن بايلانىستىرىپ, ءوزارا ينتەگراتسيانى نىعايتۋعا زول ۇلەس قوسىپ وتىر.
«حالىقارالىق تۇركى اكادەمياسىنىڭ ۇيىتقى بولۋىمەن جارىق كورگەن قۇندى كىتاپتار وتە كوپ. تۇركى الەمىنىڭ ۇلى عۇلامالارى مەن ويشىلدارىنىڭ ەڭبەكتەرى اۋدارىلىپ, وقىرمانعا ۇسىنىلدى.
حالىقارالىق تۇركى اكادەمياسىنىڭ تاعى ءبىر اتاۋى – TWESCO. تورتكۇل دۇنيەنىڭ مۇراسى مەن قۇندى جادىگەرلەرىنىڭ باسى-قاسىندا يۋنەسكو جۇرسە, وعان اتى دا, زاتى دا ساي «تۋەسكو» تۇركى الەمنىڭ تاريحىن تۇگەندەپ ءجۇر. كەلەشەكتە حالىقارالىق تۇركى اكادەمياسى يۋنەسكو سەكىلدى ىرگەلى ۇيىمعا اينالاتىنىنا سەنىمدىمىن. وسى تۇرعىدان العاندا ۇيىمعا دا, باسشىلىعىنا دا زور العىس بىلدىرەمىن», دەيدى ءا.احمەتوۆ.
بۇل پىكىردىڭ جانى بار. TWESCO ۇجىمى اتقارعان ەڭبەك ۇشان-تەڭىز. اسىرەسە 2016 جىلدان باستاپ ۇيىمنىڭ جۇمىسى جاندانىپ, ءتۇرلى حالىقارالىق فورۋمدار مەن جيىندار وتكىزىلىپ, بىرنەشە حالىقارالىق ەكسپەديتسيا ۇيىمداستىرىلدى.
سونداي ءىرى شارالاردىڭ ءبىرى – «كەنتايدان ۇلىتاۋعا دەيىن: تاريحي جادىنىڭ جاڭعىرۋى» III حالىقارالىق ەكسپەديتسياسى. ەكسپەديتسيالىق توپتىڭ قۇرامىندا شەتەلدىك مەيمانداردان موڭعوليا, رەسەي, قىرعىزستان, ازەربايجان ەلدەرىنىڭ زەرتتەۋشى عالىمدارى قاتىستى. موڭعوليادان ساپار باستاعان ەكسپەديتسيالىق توپتىڭ ەلەۋلى ساپارىنىڭ ارىسى التىن وردا, بەرىسى قازاق حاندىعىنىڭ ءىزى سايراپ جاتقان ۇلىتاۋدا اياقتالۋىنىڭ وزىندىك ماڭىزى مەن ميسسياسى بار.
حالىقارالىق تۇركى اكادەمياسى تۇركى حالىقتارىنىڭ عىلىمي قاۋىمداستىعىنىڭ عىلىم مەن ءبىلىمىن دامىتىپ, باسقا دا تۇركى تىلدەس مەملەكەتتەر قايراتكەرلەرىنىڭ باستامالارىنا جاعداي جاساپ, ولاردىڭ باسىن ءبىر ارناعا توعىستىرىپ كەلەدى.
بۇگىندە باۋىرلاس تۇركى ەلدەرىنىڭ عىلىم جانە ءبىلىم بەرۋ سالالارىن ۇيلەستىرەتىن ينستيتۋتسيونالدى ينتەگراتسيالىق قۇرىلىمعا اينالعان تۇركى اكادەمياسى بۇۇ, يۋنەسكو, IRCICA, ISESCO قاتارلى ىرگەلى حالىقارالىق ۇيىمدارمەن ارىپتەستىك بايلانىستار ورناتىپ, كوپتەگەن ىلكىمدى جوبانى جۇزەگە اسىرادى.
اكادەميانىڭ قىزمەت اۋقىمى جىلدان جىلعا ارتىپ كەلەدى. 2018 جىلى اكادەمياعا ماجارستان رەسپۋبليكاسى باقىلاۋشى مەملەكەت رەتىندە قابىلداندى. بىلتىر ازەربايجاندا وتكەن تۇركى كەڭەسىنىڭ VII سامميتىندە وزبەكستان پرەزيدەنتى شاۆكات ميرزيەەۆ اكادەمياعا مۇشە بولۋعا نيەتتى ەكەنىن مالىمدەدى.
تۋىس ەلدەردىڭ بارشاسىمەن جوعارى دەڭگەيدە بايلانىس ورناتقان اكادەميا 10 جىل ىشىندە ەۋرازيا جانە امەريكا قۇرلىقتارى عالىمدارىنىڭ قاتىسۋىمەن 120-دان استام عىلىمي شارا وتكىزىپ ۇلگەرىپتى. بۇعان قوسا, الەمنىڭ كوپتەگەن تىلىندە 170-تەن استام جاڭا عىلىمي ەڭبەكتى ازىرلەپ شىعاردى.
حالىقارالىق تۇركى اكادەمياسى تۇركى كەڭەسى سامميتىندە مەملەكەت باسشىلارى بەرگەن تاپسىرمالاردى جوعارعى دەڭگەيدە ورىنداپ ءجۇر دەسەك ارتىق ايتقاندىق ەمەس. ماسەلەن, تۇركى ىنتىماقتاستىعى ءۇشىن ماڭىزدى بىرقاتار قۇجات ازىرلەدى. اتاپ ايتقاندا, تۇركى ينتەگراتسياسىنىڭ تۇجىرىمداماسى مەملەكەت باسشىلارىنىڭ سامميتىندە ماقۇلدانسا, اكادەميا دايىنداعان ورتاق وقۋلىقتار باۋىرلاس ەلدەرگە كەڭ تارالىپ, مەكتەپ باعدارلامالارىنا ەنگىزىلگەن.
اكادەميا شىعارعان «ورتاق تۇركى تاريحى», «ورتاق تۇركى ادەبيەتى» جانە «تۇركى الەمى گەوگرافياسى» وقۋلىقتارى ورتاق مۇرانى زەرتتەۋدى كوزدەگەن عالىمداردىڭ تاپتىرماس ەڭبەگىنە اينالدى. تۇركى كەڭەسىنە مۇشە مەملەكەتتەر باسشىلارىنىڭ تاپسىرماسىمەن «ورتاق تۇركى تاريحى» وقۋلىعى ازەربايجان, قازاقستان جانە تۇركيا مەكتەپتەرىنىڭ باعدارلاماسىنا ەنگىزىلە باستادى. ودان بولەك اكادەميا «دومبىرا» ءپانىنىڭ وقۋلىق جوباسى جانە « ۇلىق ۇلىس – التىن وردا» تۋرالى كىتاپتاردى تانىستىردى.
اكادەميا جانىنداعى ناحچىۆان كەلىسىمى بويىنشا قۇرىلعان تۇركى كىتاپحاناسىندا 70 مىڭعا جۋىق كىتاپ قورى بار. سونىمەن قاتار تۇركى حالىقتارىنىڭ تەرەڭنەن تامىر تارتاتىن مول مۇراسى تۇركى مۋزەيىندە توپتاستىرىلعان. بۇگىنگى تاڭدا حالىقارالىق تۇركى اكادەمياسى ءتۇبىرى ءبىر تۇركى حالىقتارىنىڭ التىن ارقاۋىنا اينالىپ ۇلگەردى.
بيىل بىلگە تونىكوك ەسكەرتكىشىنىڭ 1300 جىلدىعى يۋنەسكو دەڭگەيىندە اتالىپ وتىلەدى. وسىعان وراي حالىقارالىق تۇركى اكادەمياسى «تونىكوك جىلىنىڭ» رەسمي اشىلۋىن جاريالادى.
سونداي-اق حالىقارالىق تۇركى اكادەمياسىنىڭ 10 جىلدىعى قارساڭىندا تۇركى الەمىنىڭ تۇعىرلى تۇلعاسى, ۇلى ويشىل اباي قۇنانباي ۇلىنىڭ 175 جىلدىق مەرەيتويىن حالىقارالىق دەڭگەيدە اتاپ ءوتۋ ماقساتىندا «اباي جانە XXI عاسىر: داۋىرلەر ساباقتاستىعى» تاقىرىبىندا ونلاين كونفەرەنتسيا ءوتتى.
تارلان تاريح ۇلتتىق مۇددە مەن ورتاق مۇددە اراسىنداعى تەڭگەرمەلىكتى ساقتاي وتىرىپ, ءوزارا تۇسىنىستىكتە قويان-قولتىق جۇمىس ىستەسە, تولايىم تابىستارعا قول جەتكىزۋگە بولاتىنىن كورسەتتى. تۇركى جۇرتىنىڭ بىرىگىپ, باس قوسقانى زامان تالابى. بۇل رەتتە حالىقارالىق تۇركى اكادەمياسى تۇركى دۇنيەسىنىڭ ءتورت قۇبىلاسىن تۇگەندەۋگە زور ۇلەس قوسىپ كەلەدى. كەزىندە دۇنيەنىڭ ءتورت بۇرىشىن تىرەگەن, الەمدى اۋزىنا قاراتقان, ماڭگىلىك ەل ورناتۋدى ارمانداعان ەرجۇرەك تۇركىلەردىڭ مۇرالارى مەن قۇندىلىقتارىن ۇلىقتاۋ ءۇشىن قۇرىلعان ۇيىمنىڭ كەلەشەك ۇرپاققا بەرەرى مول.
