جاسىراتى جوق, و باستا اتى جامان ىندەتتىڭ الدىن الۋ ءۇشىن وزگە ەلدەرگە جاۋتەڭدەدىك. ەشقانداي دايىن شەشىم بولماعاندىقتان, كوپ جاعدايدا ءار مەملەكەتكە ءوز قوتىرىن ءوزى قاسۋعا تۋرا كەلدى. ءار ەل زامان اعىمىنا قاراي قارەكەت ەتۋگە تىرىسۋدا. ماسەلەن, ءبىر مەملەكەتتىڭ پاندەميامەن كۇرەسۋدە IT جانە مەديتسينا سالاسىندا قانداي دا ءبىر بايلامدارى بولسا, الدىمەن ءوز اۋماعىندا عانا قولداندى. ءارى كەلەسى ءبىر مەملەكەتكە باعالى تاۋار ەسەبىندە ۇسىندى. ال كەيبىرەۋى IT-سالاسىنا اسا كوڭىل بولمەگەندىكتەن بارماعىن تىستەدى. تەحنولوگيا قانشا دامىعانىمەن تىزە قوسىپ جۇمىس ىستەۋدىڭ دە رەتى كەلمەگەن تۇستارى بار. وعان سەبەپ, جۇقپالى اۋرۋدىڭ جىلدام تارالۋى. IT-سالاسىندا ەندى ىلگەرىلەپ كەلە جاتقان مەملەكەتىمىز ءۇشىن بۇل قيىندىقتا مۇمكىندىككە جول اشتى. قازاقستاندا وتاندىق ءونىم جاساۋعا العىشارت قالىپتاستى. مۇنى «كوركەم تەلەكوم» كومپانياسىنىڭ ديرەكتورى اسەت احمەتوۆ ماقتانىشپەن جەتكىزدى.
– ءبىزدىڭ كومپانيا ەلوردادا ورنالاسقاندىقتان, پاندەميانىڭ وشاعىنا ءبىر تابان جاقىن بولدىق. ويتكەنى ونىمەن كۇرەسۋدە دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى, پوليتسيا جانە تاعى باسقا جاۋاپتى ورگانداردىڭ قانداي ماسەلەمەن بەتپە-بەت كەلگەنىن كوردىك. ءاربىر ەلدىڭ پروبلەمالارى ءارتۇرلى. سوندىقتان دايىن شەتەلدىك ونىمدەردى ءوز ەلىمىزدىڭ اۋماعىندا قولدانۋ قيىنعا سوقتى. «نە ىستەي الامىز؟» دەگەن سۇراققا جاۋاپ ىزدەدىك. الدىمەن بارلىق بلوك-بەكەتتەرگە بىردەن بەينەباقىلاۋ كامەرالارىن ورناتتىق. ءبىز ەلىمىزدەگى ەڭ اۋقىمدى بەينەباقىلاۋ وپەراتورى بولعاندىقتان, العاشقىدا نۇر-Cۇلتان, الماتى, شىمكەنت, وسكەمەن, تۇركىستان, سەمەي قالالارىنداعى بلوك-بەكەتتەرگە كامەرا قويدىق. سول ارقىلى كولىكتەردىڭ ءوتۋىن ۇيىمداستىرۋدا تۋىنداعان ماسەلەلەرمەن تانىستىق, – دەيدى ءا.احمەتوۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا, پوليتسەيلەردىڭ پلانشەتتەرىنە ارنايى قوسىمشالار ازىرلەۋ يدەياسى كەيىننەن تۋىنداپتى. باستاپقىدا پوليتسيا بلوك-بەكەتتەردەن وتكەن ادامداردى جۋرنالعا تىركەپ وتىرعان. توتەنشە جاعداي ەنگىزىلگەندە بىرنەشە كۇن وسى سحەما بويىنشا جۇمىس ىستەدى.
«جۋرنالعا جازۋ قۇددى ءبىر ەسكى زاماندا قالىپ كەتكەندەي اسەر قالدىردى. سول ءۇشىن جۋرنالداردى ەلەكتروندى نۇسقاعا اۋىستىرۋ كەرەك بولدى. سودان بىرنەشە كۇندە ءموبيلدى قوسىمشا جاساپ شىعاردىق. باستاپقىدا كارانتين ەنگىزىلمەي تۇرىپ بۇل قوسىمشا جۋرنال تۇرىندە جۇمىس ىستەدى. كارانتين ەنگىزىلگەننەن كەيىن قالاعا كىرۋگە جانە شىعۋعا شەكتەۋ قويىلدى. سول كەزدە باسقا قوسىمشا جاساۋ تۋرالى شەشىمگە كەلدىك. ويتكەنى اۋەلى كارانتين رەسپۋبليكامىزدىڭ كەيبىر قالالارىندا عانا جاريالانعان-دى. كارانتين ەنگىزىلگەن جانە ەنگىزىلمەگەن قالالارعا ەكى ءتۇرلى قوسىمشا قاجەت بولدى. ۆيرۋستىڭ تارالۋ اۋماعى بويىنشا بولەك ءبىر قوسىمشا دايىندادىق. ءبىر اي كولەمىندە بۇل قوسىمشالار بىرنەشە رەت جاڭارتىلدى. قوسىمشانى وكىلەتتى ورگاندارمەن اقىلداسا وتىرىپ جەتىلدىرىپ وتىردىق. ولاردىڭ ۇسىنىمدارىن ەسكەردىك, ويتكەنى بۇل قوسىمشالاردى قولداناتىن – پوليتسيا قىزمەتكەرلەرى. ولارعا بارىنشا ىڭعايلى ەتىپ جاسالدى», دەيدى ول.
ءبىر تاڭعالارلىعى, بۇل ءموبيلدى قوسىمشالاردى جاساۋشىلار باسقا ەلدىڭ تاجىريبەلەرىنە سۇيەنبەگەن. قايتا رەسەيلىك ماماندار قازاقستاندىق ونىمگە قىزىعۋشىلىق تانىتقان كورىنەدى. بىراق رەسەي ازاماتتارىنىڭ جەكە كۋالىكتەرىندە شتريح-كود بولماعاندىقتان ناتيجە بەرمەسە كەرەك. كوپتەگەن ەلدە جەكە كۋالىككە شتريح-كود قويىلمايدى. سوندىقتان قوسىمشاعا كوز سۇزە المايدى. اتالعان كومپانيانىڭ اقپاراتتىق جۇيەلەردى, ءموبيلدى قوسىمشالاردى جاساۋدا تاجىريبەسى مول.
توتەنشە جاعداي ەنگىزىلگەننەن كەيىن ماماندار قىسقا مەرزىمدە بارلىق مۇددەلى ورگاندارمەن جۇمىس تۇجىرىمداماسىن ماقۇلداپ, پوليتسيا قىزمەتكەرلەرىنىڭ پلانشەتتەرىنە ارنالعان «سەرگەك.بلوك-بەكەت», «سەرگەك.بلوك-بەكەت.كارانتين», «سەرگەك.پاترۋل» جانە «سەرگەك.باقىلاۋ» ارنايى قوسىمشالارىن دايىندادى.
قوسىمشانىڭ ارتىقشىلىعى – پوليتسيا قىزمەتكەرلەرىنە ادامدارمەن جاقىن بايلانىسقا تۇسپەي-اق جەكە كۋالىكتەگى شتريح-كودتى پلانشەتتىڭ كامەراسى ارقىلى سكانەرلەۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. بۇل ءادىس ۆيرۋستىڭ تارالۋىنا جول بەرمەۋىمەن ماڭىزدى. ەگەر دە پوليتسيا قىزمەتكەرى ۆيرۋس جۇقتىرسا, ونىمەن بايلانىستا بولعانداردىڭ قاتارى دا از بولماسى انىق. وسى ورايدا ءبىز الماتى وبلىسى پد جەرگىلىكتى پوليتسيا قىزمەتى باسقارماسىنىڭ باسشىسى باعدات اشىموۆكە حابارلاسقان بولاتىنبىز. ول پلانشەتتەگى جاڭا تەتىكتەر پوليتسەيلەردىڭ جۇمىسىن اجەپتاۋىر جەڭىلدەتكەنىن ايتتى.
– بۇرىنعىداي جولاۋشىلاردىڭ جەكە دەرەكتەرىن قولمەن جازىپ وتىرمايمىز. بار بولعانى شتريح-كودتى سكانەرلەيسىڭ, ءبىتتى. ال بۇل 2-3 مينۋت قانا ۋاقىتتى الادى. سونىڭ ناتيجەسىندە بۇگىندە بلوك-بەكەتتەردە كەپتەلىس ورىن العان جوق. وزدەرىڭىز بىلەسىزدەر, مەديتسينا ماماندارىنا جانە اسكەري قىزمەتكەرلەرگە كارانتين كەزىندە بلوك-بەكەتتەردەن وتۋگە رۇقسات بەرىلدى. ءموبيلدى قوسىمشالار بولماعاندا بۇل توپتى وتكىزۋ قيىندىق اكەلەر ەدى. ءتىپتى ولاردىڭ قولىنداعى رۇقسات قاعازىنىڭ جالعان ەمەستىگىن پوليتسيا قىزمەتكەرلەرى انىقتاي الماي قالۋى دا مۇمكىن. ال ءموبيلدى قوسىمشا ءۇشىن ارنايى رۇقسات قاعاز الىپ ءجۇرۋدىڭ قاجەتى جوق. ويتكەنى ءبارى جسن-دا تۇر. ءتىپتى اكىمدىك بلوك-بەكەتتەن وتۋگە رۇقسات بەرسە, ازاماتتار ارنايى رۇقسات قاعازىن الىپ كەتۋگە بارىپ جۇرمەيدى. ءبىر ايدان بەرى پوليتسيا ساندىق رەجىمدە جۇمىس اتقارىپ جاتىر. بۇل ينسپەكتورلار ءۇشىن وتە ىڭعايلى, دەدى پوليتسيا قىزمەتكەرى.
«سەرگەك» قوسىمشالارىنىڭ نەگىزگى ماقساتى – حالىقتىڭ بيلىك وكىلدەرىنە دەگەن سەنىمىن ارتتىرۋ, قوعامنىڭ كوزقاراسىن وزگەرتۋ, ولاردىڭ قىزمەتتەرىندە سوڭعى تەحنولوگيالاردى پايدالانۋلارىنا جاعداي جاساۋ. قوسىمشالار پوليتسەيلەردىڭقولىنداعى 8 مىڭ پلانشەتكە ورناتىلعان. «سەرگەك. بلوك-بەكەت» قوسىمشاسى كارانتين ەنگىزىلمەگەن قالالاردا بلوك-بەكەتتەردەن وتەتىن جۇرگىزۋشى مەن جولاۋشىلاردى تىركەۋگە ارنالعان. ال «سەرگەك.بلوك-بەكەت. كارانتين» قوسىمشاسى بلوك-بەكەتتەردەن رۇقساتى بار ازاماتتاردىڭ وتكىزۋ ءتارتىبىن باقىلايدى. قالانىڭ ىشىندە شەكتەۋلى قوزعالىستى قامتاماسىز ەتەتىن «سەرگەك.پاترۋل» – ادامدار مەن اۆتوكولىكتەردىڭ قوزعالىسىنا جاۋاپ بەرەدى.
قالاي جۇمىس ىستەيتىنىنە كەلسەك, كۇشەيتىلگەن كارانتين كەزىندە پوليتسيالەر مەن دارىگەرلەر قوزعالىسىنا رۇقسات بەرىلگەنى بەلگىلى. سول كەزدە بۇل توپتاعى ازاماتتاردىڭ ءتىزىمى «سەرگەك.پاترۋل» قوسىمشاسىنا ەنگىزىلگەن. پوليتسەيلەر ادامداردىڭ قالادا جۇرۋگە رۇقساتى بار-جوعىن وسى قوسىمشا ارقىلى تەكسەردى.
ءتورتىنشى قوسىمشا «سەرگەك.باقىلاۋ» تەك قانا «سەرگەك» جۇيەسى بار قالالاردا, ياعني وسكەمەن, الماتى, نۇر-سۇلتان, اتىراۋدا عانا جۇمىس ىستەدى. ول قوسىمشا ارقىلى پوليتسەيلەر «اق تىزىمدە» بولماعان كولىكتەردى اۆتوماتتى تۇردە كورە الدى. سەبەبى «سەرگەك» كامەرالارى اۆتوكولىكتىڭ مەملەكەتتىك ءنومىرىن كورەدى, سوسىن ونىڭ «اق تىزىمدە» بار-جوعىن تەكسەرەدى. بۇل تىزىمدە بولماعان جاعدايدا ينسپەكتورلارعا اقپارات بەرەدى.
بۇگىنگى كۇنگە دەيىن رەسپۋبليكا بويىنشا 5 ملن-عا جۋىق ادام بلوك-بەكەتتەردەن وتكەن. ەستەرىڭىزدە بولسا, توتەنشە جاعداي جاريالانعان ۋاقىتتا شىمكەنتكە شىققان اۆتوبۋستىڭ جولاۋشىسى ۆيرۋستى جۇقتىرعانى انىقتالعان. ونىمەن بىرگە بارعان جولاۋشىلاردى ىزدەستىرۋ كەزىندە تىركەۋ جۇرگىزىلمەگەندىكتەن, بەلگىلى ءبىر قيىندىقتار تۋىندادى. الداعى ۋاقىتتا, وسىنداي وقيعالارعا جول بەرمەس ءۇشىن بەكەتتەردە تىركەۋ جالعاسا بەرمەك.
