رۋحانيات • 22 مامىر, 2020

ۇرلانعان اقشا حيكاياسى

2060 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

قيىر قونىپ, شەت جايلاعان ءبىر اۋىلعا جاڭادان كوركەم مىنەزدى ءارى ءبىلىمدى يمام تاعايىندالىپتى. ول از ۋاقىت ىشىندە تۇرعىنداردىڭ قۇرمەتى مەن قوشەمەتىنە يە بولىپتى.

ۇرلانعان اقشا حيكاياسى

رامازان ايى كەلەدى. اۋىل تۇرعىندارى ورازا ۇستايدى. جاڭا يمامدى ولار كەزەك­تەسىپ اۋىزاشارعا شاقىرىسادى. سودان ءبىر كۇنى كەزەگى كەلىپ, اۋىل ۇستاسى دا ەل قاتار­لى يمامدى شاقىرادى. ۇستانىڭ ايەلى, ەرىنىڭ «ساقتاپ قوي» دەپ بەرگەن ءبىرشاما اقشاسىن قوناق بولمەدەگى شاي ىشۋگە ارنالعان سورەنىڭ ۇستىنە قويىپ, داستارقان ازىرلىگىمەن جۇرگەندە ول تۋرالى ۇمىتىپ كەتەدى.

داستارقان دايىن بولىپ, قوناقتار اسقا وتىرادى. اۋىز اشىلىپ, شاي ىشىلەدى. كەيىن ءۇي يەسى يماممەن بىرگە قۇپتان نامازىن وتەۋ ءۇشىن مەشىتكە كەتەدى. ايەلى داستارقاندى, ءۇيدى جيناپ ءجۇرىپ, كەنەت سورەنىڭ ۇستىنە قويعان اقشا ەسىنە تۇسەدى. قاراسا قويعان ورىنىندا جوق. ىزدەيدى, بىراق تاپپايدى. ءبىر ۋاقىتتا ەرى كەلەدى. جاعدايدى بايانداي كەلە, «اللا بىلەدى, اقشانى يمام الدى, سەبەبى, بۇل ۇيگە ودان باسقا كىرگەن-شىققان جان بالاسى بولعان جوق» دەپ ايەل ءوز ويىن ايتادى.

مۇنى ەستىگەن ءۇي يەسى يمامعا قاتتى رەنجىپ, اشۋلانادى. ءدىن ادامىنىڭ مۇ­نىسى نەسى, اتىنا لايىق پا دەپ كوڭىلى قا­لادى. يمامعا ەشتەڭە دەمەيدى, بىراق بارىنشا ودان الشاق جۇرەدى.

كۇندەر ءوتىپ, كەلەسى جىلى دا رامازان كەلەدى. ادەتىنشە, اۋىل تۇرعىندارى مولدانى كەزەك-كەزەك ۇيىنە شاقىرىپ اۋىز­اشار بەرەدى. ءسويتىپ, كەزەك وتكەن جىلى اقشاسىن جوعالتقان ءۇي يەسىنە كەلەدى. ءۇي يەسى: – «حانىم, البەتتە مەن يمام­عا وتە رەنجۋلىمىن, بىراق, پەندە عوي, مۇم­كىن ءبىر مۇقتاجدىعى بولعان شىعار, بىزگە ايتۋدان تارتىنعان شىعار, اقشانى مۇق­تاجدىقپەن العان شىعار. ساداقامىز بولسىن, ءبىز ونى بۇل جولى دا اۋىزاشارعا ۇيگە شاقىرايىق», – دەيدى.

ايەلى دە سولاي ويلايتىندىعىن ايتىپ, يمامدى ۇيىنە شاقىرادى. اۋىز اشىلىپ, تاماق جەلىنگەننەن كەيىن شاي ۇستىندە ءۇي يەسى: – «ۇستاز, ءبىر جىلدان بەرى وزىڭىزگە دەگەن سالقىن قاندىلىعىمدى بايقاپ ءجۇرسىز بە؟» – دەپ سۇرايدى. يمام: – ء«يا, بايقاپ ءجۇرمىن, بىراق سەبەبىن ءالى كۇنگە دەيىن تۇسىنە الار ەمەسپىن» – دەپ جاۋاپ بەرەدى. ءۇي يەسى: – «ۇستاز, وتكەن جىلى ءسىزدى رامازاندا اۋىز­اشارعا ۇيگە شاقىرعان ەدىك. سول اۋىزاشاردا ءسىزدى قوناق ەتكەن بولمەنىڭ شاي ىشۋگە ارنالعان سورەسىنىڭ ۇستىندە ءبىرشاما اقشا قالىپ قويعان ەدى, كەيىن تاپپاي قالدىق. ەگەر اقشاعا مۇقتاجدىعىڭىزدىڭ بار ەكەندىگىن بىزگە ايتساڭىز دا بەرەر ەدىك قوي. مىنە, سول سەبەپتى سىزگە رەنجۋلىمىن» – دەيدى.

بۇل ءسوزدى ەستىگەن يمام ەگىلە جىلاپتى. ءۇي يەسى ىڭعايسىزدانىپ, ايتقانىنا وكىنىپ, ساسقالاقتاي باستاعاندا, يمام: – «قۇرمەتتى, باۋىرىم, مەن سەنىڭ ۇرى ەتكەنىڭە جىلاپ وتىرعان جوقپىن, ءبىر جىلدان بەرى اناۋ توردە ءىلۋلى تۇرعان قاسيەتتى قۇران كارىمدى ءبىر رەت تە اشىپ وقىماعاندىعىڭا جىلاپ وتىرمىن. سەبەبى, سول كەشتە سىزدەر بولمەدە جوق كەزدە­رىڭىزدە تەرەزەدەن سوققان جەل اقشا­لارى­ڭىزدى جەرگە ۇشىرىپ ءتۇسىردى. مەن ولاردى جەردەن الىپ, جيناپ-بۇكتەپ ءىلۋلى تۇرعان قۇراننىڭ ىشىنە سالىپ قويعان ەدىم» – دەگەن ەكەن.

سوڭعى جاڭالىقتار