1919 جىلدىڭ 19 مامىرىندا تاۋەلسىزدىك ءۇشىن كۇرەسكەن ۇلتتىق-رەۆوليۋتسيالىق قوزعالىس ليدەرى مۇستافا كەمال اتاتۇرىك 9-شى ارميانىڭ ينسپەكتورى رەتىندە سامسۋنعا كەلىپ, شەتەلدىك ينتەرۆەنتسياعا قارسى موبيليزاتسيا جاريالادى. بۇل كۇن تۇركيانىڭ ازاتتىعى ءۇشىن سوعىستىڭ رەسمي باستالعان كۇنى بولىپ سانالادى. بۇل ۋاقىتتا تۇركيا مەن گرەكيا سوعىسىپ جاتقان بولاتىن. كەيىننەن اتاتۇرىك سويلەگەن سوزدەرىنىڭ بىرىندە 19 مامىردى ءوزىنىڭ تۋعان كۇنى دەپ جاريالادى (ونىڭ ناقتى تۋعان كۇنى بەلگىسىز).
تاۋەلسىزدىك ءۇشىن ۇلتتىق قوزعالىستىڭ نەگىزىن جاستار قۇراعاندىقتان, 1938 جىلدىڭ 20 ماۋسىمى كۇنى 19 مامىردى جاستار جانە سپورت كۇنى رەتىندە بەلگىلەۋ تۋرالى زاڭ شىقتى. بۇل كۇن العاش رەت 1935 جىلى 24 مامىردا «اتاتۇرىك كۇنى» رەتىندە اتاپ وتىلگەن بولاتىن. سول كۇنى سپورت كۇنى دە ءوتتى. كەيىننەن سپورت كونگرەسىندە وسى ەكى مەرەكەنى بىرىكتىرۋ تۋرالى ۇسىنىس جاسالىپ, بۇل زاڭمەن بەكىتىلدى. 1980 جىلدىڭ 12 قىركۇيەگىنەن بۇل كۇننىڭ رەسمي اتاۋى «اتاتۇرىكتى ەسكە الۋ, جاستار جانە سپورت كۇنى» دەپ اتالىپ كەلەدى.
ەسكە سالا كەتەيىك, وتكەن جىلى تۇركياداعى مۇستافا كەمال اتاتۇرىك باستاعان ۇلت-ازاتتىق كۇرەستىڭ باستالۋىنا 100 جىل تولعان ەدى. ال بيىل باۋىرلاس تۇركيا جۇرتى مۇستافا كەمال اتاتۇرىكتىڭ باستاماسىمەن قۇرىلعان ەل پارلامەنتىنىڭ ءجۇز جىلدىق مەرەيتويىن تويلايدى.
