رۋحانيات • 19 مامىر، 2020

كاۋسار سۋىمەن ورازاسىن اشقان تاقۋا

188 رەت كورسەتىلدى

تابيعيندەر ءداۋىرى. قاسيەتتى قاعبانىڭ قاسىندا ءيمانجۇزدى ءۇش جىگىت دۇعا جاساپ تۇر. ولار يازيد يبن ماعاۋيا جانە ونىڭ ءىنىسى مۇسحاب، ءۇشىنشى كەيىن اتاقتى تاقۋا اتانعان عۇرۋا يبن ءزۇباير ەدى. الدىڭعى ەكى جىگىت قول جايىپ اللادان مۇمىندەرگە پاتشا ەتۋدى سۇراسا، عۇرۋا جاراتۋشىدان ء«وزىڭنىڭ كىتابىڭ مەن پايعامبار (س.ع.س) ءىلىمىن تاراتاتىن عالىم بولدىرا كور» دەپ تىلەدى.

تىلەكتەر اللا قۇزىرىنا كوتەرىلىپ قابىل بولدى. يازيد يبن ماعاۋيا وماياد اۋلەتىنەن شىققان ۇلكەن پاتشالاردىڭ ءىزىن جالعاپ، حاليفالىققا جەتسە، ءىنىسى مۇسحاب يراكقا اكىم بولىپ، سوڭىنان مۇمىندەر پاتشالىعىن باسقاردى.

ال ءۇشىنشى جىگىت عۇرۋا يبن ءزۇباير بار ءومىرىن يسلام عىلىمىن كوركەيتۋگە  ارنادى. كەيىن مادينالىق اتاقتى 7 وقىمىستىنىڭ بىرىنە اينالدى. بۇل جىگىتتىڭ اكەسى كوزى تىرىسىندە جۇماقپەن سۇيىنشىلەنگەن 10 ساقابانىڭ ءبىرى بولسا، اناسى پايعامباردىڭ جارى ايشانىڭ اپايى بولاتىن. ياعني، تەكتى اۋلەتتەن شىققان.

وسى جىلدارى ماديناعا اكىم بولىپ كەلگەن ومار يبن ابدىلازەز قالاداعى بەدەلدى ادامداردىڭ باسىن قوسىپ، «سەندەر ماعان ادىلەت جولىندا جاردەمشى بولىڭدار، ىسىمدە اعاتتىق بولسا ەسكەرتىڭدەر» دەپ ءوتىنىش بىلدىرگەن كەزدەگى اكىم قابىلداعان 10 ادامنىڭ ءبىرى وسى كىسى ەدى.

يسلام تاريحشىلارى عۇرۋا اسا جومارت ادام بولعان  دەپ جازادى. ماديناداعى ەڭ جاقسى قۇرما باعى وسى كىسىنىڭ يەلىگىندە ەكەن. جارىقتىق جەمىس پىسكەندە قورشاۋدى الىپ تاستاپ، قۇرمانى ادامدارعا تەگىن ۇلەستىرەتىن بولعان.

بىردە عۇلامانى حاليفا داماسكىگە شاقىرادى. ۇلكەن ۇلىن ەرتىپ جولعا شىعادى. مۇمىندەر ءامىرشىسى بۇل كىسىنى قۇشاق جايا قارسى الادى. بىراق ەكىنشى كۇنى پاتشانىڭ ات قوراسىنداعى جىلقىلاردى تاماشالاپ جۇرگەن ۇلىن ات تەۋىپ ولتىرەدى. ەكى ورتادا ۇلىن ۋايىمداۋدىڭ سالدارىنان اياعىندا پايدا بولعان ىسىك ۇلعايىپ كەتىپ، ونى كەسپەسە بولمايتىن كۇيگە تۇسەدى.

حاليفانىڭ امىرىمەن عۇلامانى ەمدەۋگە تاعايىندالعان ەمشىلەر وعان اياعىن كەسكەن كەزدە اۋرۋدى باساتىن شاراپ-ءدارى ءىشۋدى وتىنەدى. يبن ءزۇباير بولسا، مەن حارام ەتىلگەن زاتتى ىشپەيمىن، وداندا اللانى ۇلىقتايىن، مەن زىكىردى باستاعاندا سەندەر اياعىمدى كەسۋگە كىرىسىڭدەر دەيدى. جارىقتىق قارا سانىنىڭ ەتىن كەسىپ، سۇيەگىن ارالاعاندا زىكىرىن ءتىپتى كۇشەيتىپ، ايعايلاۋمەن بولىپتى. ەڭ سوڭىندا تالىپ قالىپ، ءبىراز ۋاقىتتان سوڭ ەسىن جيعان.

كەيىن عۇلاما وسى كۇندى «ومىرىمدە قۇران اياتتارىن وقىماي وتكىزىپ العان العاشقى ءارى سوڭعى ءساتىم» دەپ وكىنە ەسكە الادى ەكەن. جالعىز اياقپەن ۇيىنە ورالعان ول كوڭىلىن سۇراي كەلگەندەرگە «اللا ماعان ءتورت ۇل بەردى ءبىرىن الدى، ءتورت مۇشە بەردى ءبىرىن الدى، ءبارىبىر مەندە كوبى قالدى ەمەس پە» دەپ شۇكىر ايتادى ەكەن.

ءومىرىنىڭ سوڭىنا دەيىن اعارتۋشىلىقپەن اينالىسقان تاقۋا ارتىنا «ادامدى ۇلىق ەتەتىن – ءبىلىم» دەيتىن وسيەت قالدىردى. شاكىرتتەرى مەن زامانداستارى بۇل كىسىنى ەشقانداي دۇنيە-م ۇلىككە قىزىقپايتىن، تەك قۇرما مەن قارا سۋدى كورەك ەتەتىن دەپ جازاپتى.

تاقۋا 71 جىلى ءومىر ءسۇرىپ، ءمادينا قالاسىندا دۇنيەدەن وتكەن. دەرت مەڭدەپ اجال كەلگەن ساتتە عۇلامانىڭ اۋىز ورازا ەكەن. بالالارى «سىزگە ءولىم ءساتى كەلدى اۋزىڭىزدى اشىپ، اتاۋكەرەڭىزدى ءىشىڭىز» دەگەندە باسىن شايقاپ: «و دۇنيەگە ورازا كۇيىمدە اتتانايىن، اللادان كاۋسار بۇلاعىنان اۋىز اشتىرۋىن سۇرادىم» دەپ بەرزاق الەمىنە اتتانعان ەكەن جارىقتىق. 

سوڭعى جاڭالىقتار

ۇرى الىستان كەلمەپتى

ايماقتار • بۇگىن، 10:15

شاشتان شاحمات تاسىن جونادى

تانىم • بۇگىن، 07:44

ونلاين-سورەدە – ويلى كىتاپتار

رۋحانيات • بۇگىن، 07:42

دارىگەرلەرگە كولىك سىيلادى

وقيعا • بۇگىن، 07:17

سوڭعى پاتسيەنت ۇيىنە قايتتى

قوعام • بۇگىن، 07:05

جامانتاۋدى جوعالتىپ المايىق

رۋحانيات • بۇگىن، 06:50

سەنات دەپۋتاتتارى سايلاندى

سايلاۋ • بۇگىن، 06:48

ادەپتى ادەمى ۇستاز

رۋحانيات • بۇگىن، 06:47

ۇقساس جاڭالىقتار