وسىلاي جاڭا ءىلىمنىڭ وشاعىنا اينالعان باسراعا كۇللى حيجاز جازيراسىنان, يەمەن مەن نەدجدەن ادامدار اعىلىپ كەلىپ جاتتى. سونىڭ ءبىرى – يەمەندىك تامين تايپاسىنان شىققان ءامىر ءابدىلدا ۇلى ەدى.
جاس جىگىت باسرا بوساعاسىن اتتاعان ساتتەن باستاپ, قالا اكىمى ۇلكەن ساحابالاردىڭ ءبىرى ءال-اشعاريدىڭ قاسىنان تابىلىپ, كوزى ءتىرى ساحابالاردان قۇران جانە حاديس ۇيرەنەدى. سونىمەن قاتار, ءدىن جولىندا جورىقتارعا قاتىسۋدى قاجەت دەپ تاپتى. ءسويتىپ, بۇل جىگىت ءوزىنىڭ ءومىرىن قالاي وتكىزۋدى, نەگە ارناۋدى الدىمەن جوسپارلاپ الادى.
ول الدىنا ءبىرىنشى ماقساتى ەتىپ, ادامدارعا قۇران ءىلىمىن ۇيرەتۋدى قويادى, ەكىنشى ماقساتى رەتىندە قۇلشىلىققا قاتتى كوڭىل بولەدى, ءۇشىنشى ماقساتى – ءدىن جولىندا قىلىش سەرمەپ جورىققا شىعۋدى قۇپ كورەدى. ءامىر ءابدىلدا ۇلى ولە-ولگەنشە وسى 3 سەرتىنەن اينىعان جوق. حالىق بۇل كىسىنىڭ اتىن ايتپاي «باسرا تاقۋاسى» دەپ اتايدى.
ءامىر جايلى زامانداستارىنىڭ ءبىرى بىلاي دەپتى: – مەن امىرمەن بىرگە كەرۋەن تارتىپ كەلە جاتتىم. كۇن باتتى, تۇنەمەگە توقتادىق. ءامىر الدىمەن اتىن سۋارىپ, الدىنا مول ءشوپ سالدى دا, ءوزى قالىڭ اعاشتىڭ اراسىنا كىرىپ كەتتى. مەن ارتىنان باردىم. ول نامازعا تۇردى دا, ء«تاڭىرىم, مەنى ءوز امىرىڭمەن جاراتتىڭ, ۋا, قۇدىرەتى اللا سەن ماعان سابىر جانە جاردەم بەرمەسەڭ مەن قالاي ۇستامدى بولماقپىن…» دەپ جالبىرانۋىن باستادى. مەن نامازدى ءدال وسىنداي ىقىلاستى وقىعان ادامدى كورمەدىم. ۇيىقتاپ كەتكەن ەكەم, ويانسام ءامىر ءالى نامازدان بوساماپتى. تاڭ اتىپ كەلەدى ەكەن. ءامىر بولسا, «ۋا, جاراتۋشىم, تاڭ اتىپ كەلە جاتىر, ادامدار سەنىڭ نىعمەتىڭدى ىزدەپ, تىرشىلىك قامىنا كىرىستى, ال, مەنىڭ مۇحتاجدىعىم سەنىڭ كەشىرىمىڭ, جومارتتاردىڭ جومارتى مەنىڭ مۇحتاجدىعىما جاردەم ەت!» دەدى.
ءامىر نامازىن اياقتاپ ورنىنان تۇرىپ جاتىپ مەنى كورىپ, «ەي, باسرالىق باۋىرىم سەن مەنى كۇزەتىپ شىقتىڭ با؟» دەدى. مەن ءتۇنى بويى ول كىسىنىڭ قاسىندا بولعانىمدى ايتتىم. ءامىر: – باۋىرىم, سەنەن ءوتىنىش, كورگەنىڭدى ەشكىمگە ايتپا!, – دەدى. مەن ول كىسىدەن, ء«سىز اللا الدىنداعى مۇحتاجدىعىڭىزدى ايتىڭىز وندا» دەدىم. ول ايتتى: مەن اللادان 3 دۇنيە سۇرادىم, ەكەۋىن بەردى, ءبىرىن بەرمەدى سول ءبىردى ءالى سۇراۋدامىن, – دەدى. مەن بۇل 3 دۇنيە جايلى ايتىپ بەرۋىن ءوتىندىم. ءامىر ايتتى: ءبىرىنشى, ايەل زاتىنا قۇمارلىعىمدى جويۋىن سۇرادىم. اللا بەردى. ەكىنشى, وزىنەن باسقا ەشكىمنەن قورىقپاۋدى سۇرادىم, ونى دا بەردى. مەن تەك اللادان جانە وكىنىش كۇنى (قيامەت كۇنى) وكىنگەننەن قورقام. ەگەر جانناتقا كىرسەم اللانىڭ مەيىرىمى دە, توزاقى بولسام ءوز كەسىرىمنەن. ءۇشىنشى تىلەگىم: ۇيىقتاماي قۇلشىلىق جاساي بەرۋدى سۇرادىم, ونى بەرمەدى.
ءامىر ءدىن جولىنداعى شايقاستاردان قالىپ كورمەگەن. سوعىسقا اتتاناردا وزىنە سەرىكتەر ىزدەيتىن. تاپقان ادامدارىنا 3 شارت قوياتىن. 1. سوعىس كەزىندە سەرىكتەستەرىنە قىزمەتشى بولۋدى. 2. ازانشى بولۋدى. 3. سەرىكتەستەرىنىڭ بار شىعىنىن ءوز موينىنا الۋدى. ەگەر سەرىكتەستەر اراسىنان تاعى بىرەۋ شىعىپ جوعارىداعى مىندەتىنە ورتاقتاسا باستاسا, ءامىر بۇل توپتى تاستاپ, ءوزى قىزمەت جاسايتىن كەلەسى ءبىر توپتى ىزدەيتىن.
تاريحتا اتى ءمالىم حاديسيا شايقاسىندا مۇسىلماندار جەڭىپ, پاتشانىڭ قازىناسىن ولجالايدى. قيساپسىز بايلىقتى ەسەپتەۋگە كوپ ۋاقىت كەتەدى. وسىنداي قاربالاس كۇندەردىڭ بىرىندە ولجا ەسەپتەپ جاتقان ادامدارعا ۇلكەن تايقازان كوتەرگەن ءبىر ادام كەلەدى. تايقازاننىڭ ءىشى تولعان التىن-گاۋھار بۇيىمدار. مىناداي ولشەۋسىز بايلىقتى الىپ كەلگەن ادامعا جۇرتتىڭ ءبارى تاڭدانىپ اتىن سۇرايدى. ول اتىن ايتۋدان باس تارتادى. ساراي قىزمەتكەرلەرى بۇل پەندەنىڭ كىم ەكەنىن ءبىلىپ كەلۋگە جاسىرىن ادام جۇمسايدى. اقىرىندا بۇل پەندە ءامىر ءابدىلدا ۇلى بولىپ شىعادى. ول: «اللانىڭ الدىندا ماسانىڭ سىنىق قاناتىنداي قۇنى جوق دۇنيە ماعان نەگە كەرەك» دەگەن ەكەن.
بىردە ءامىر كوشەدە كەلە جاتىپ, ساراي قىزمەتكەرلەرى ءبىر ادامدى جەلكەلەپ اكەتىپ بارا جاتقانىن بايقايدى. جۇگىرىپ بارىپ ءمان-جايدى سۇرايدى. انا ادام باسقا ءدىننىڭ وكىلى ەكەن. ساراي قىزمەتكەرلەرى ونى كۇشتەپ الىپ بارىپ باقشا تازالاتپاقشى. ءامىر باسقا ءدىن وكىلىنەن سۇرايدى.
-سەن جيزاڭدى (مۇسىلماندارمەن بىرگە تۇراتىن باسقا ءدىن ادامدارى تولەيتىن سالىق) تولەدىڭ بە؟
-تولەدىم.
ءامىر سول ساتتە باسقا ءدىن وكىلىنە اراشا تۇسەدى. -پايعامبارىمىز جيزاسىن تولەگەن ادامعا تيىسپەۋگە ۋادە ەتكەن, مەن ونىڭ ۇمبەتى رەتىندە وسيەتىن قورعاۋعا مىندەتتىمەن, سول باقشانى قاجەت بولسا ءوزىڭ تازالا!-دەيدى جەندەتكە.
ءامىردىڭ وسىنداي ادىلدىك ءۇشىن جۇرگىزگەن كۇرەسى ساراي ادامدارىنا جاقپايدى. ءىس شينەلىسىپ حاليفا وسپاننىڭ قۇلاعىنا جەتەدى. وسپان سول كەزدەگى شام قالاسىنىڭ اكىمى ماعاۋياعا باسراداعى ءامىر تاقۋانى كوشىرىپ الۋدى تاپسىرادى. ءسويتىپ, ءامىر باسرادان شامعا كوشەدى. ول ءوزىن شىعارىپ سالۋعا كەلگەن ادامدارعا ەستىرىپ, «ۋا, اللا, مەنى ەلدەن كەتىرۋشىلەردى كەشىردىم, سەندە كەشىر» دەپ دۇعا جاسايدى.
جارىقتىق ومىردەن وتەردە جىلاپتى. ادامدار, «نەگە جىلايسىز؟» دەسە, ول: – مەن ولىمنەن قورقىپ جىلاپ جاتقان جوقپىن, ءومىرىم ءمانسىز-بايانسىز ءوتتى مە, سوعان قايعىرىپ جىلايمىن,- دەپتى. وسىلاي ۇلىق تاقۋادا ومىردەن ءوتىپ, وعان اللانىڭ قالاۋىمەن قۇدىس قالاسىنداعى پايعامبارىمىز ميگراجعا كوتەرىلگەن جەردەن توپىراق بۇيىرعان ەكەن.
