رۋحانيات • 12 مامىر, 2020

«قۇداي جاقسى اپا»

974 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

بۇل اڭگىمەنى كوپ جىل بۇرىن مارقۇم جۋرناليست ەرعازى اسەمبەك ۇلىنىڭ اۋىزىنان ەستىپ ەدىم. سودان بەرى قانشا جىل وتسە دە, كوكەيىمدە تاڭبالانىپ قالىپتى.  – شامامەن وتكەن عاسىردىڭ 60-شى جىلدارى, - دەيتىن ەدى ەرەكەڭ: - بالقاشتىڭ وڭتۇستىك ساعاسى ىلە وزەنى اڭعارىندا شەڭگەلگە تىرەلىپ شوككەن قۇمدى بۇيىراتتى ىقتاي ورنىققان الاقانداي اۋىلدا ءوستىم.  

«قۇداي جاقسى اپا»

ءبىز ەس ءبىلىپ, ەتەك جيعان كەزىمىز دە اۋىلىمىزدا «قۇداي جاقسى اپا» دەيتىن كەيۋانا بولدى. جارىقتىق تۋىسقا تاپشى ادام ەدى. جۇزىنەن مەيىرىم توگىلىپ تۇراتىن. تۇلا بويىندا زارەدەي پاڭدىعى جوق, كوگەرشىن جۇرەكتى جان ەدى. قاشان كورسەڭ «قۇداي جاقسى, قۇداي جاقسى» دەپ ۇزدىكسىز كۇبىرلەيدى دە جۇرەدى. قازىر ويلاپ وتىرسام جارىقتىقتىڭ زىكىرى ەكەن عوي. وسى سوزىنە بولسا اۋىل ول كىسىنى «قۇداي جاقسى اپا» دەيتىن.

سوعىس جىلدارى قۇداي جاقسى اپانىڭ جالعىز ۇلىن مايدانعا الىپ كەتىپتى. اۋىل سوۆەتتىڭ باستىعى اقساق مۇكان دەيتىن ادام «بىرەۋدىڭ جالعىز ۇلى ەدى, ءوزى حات-شوت تا تانىمايدى, ورىسشا بىلمەيدى...» دەپ قانشا ارا تۇسكەنىمەن اۋداننان كەلگەن كوميسسار «ونداي بولسا ونىڭ ورنىنا ءوزىڭ ءجۇر» دەگەن سوڭ ءۇنى وشكەن. ءسويتىپ اۋىل شەتىندەگى بۇيرا قۇمنان اسىپ كورمەگەن جىگىتتى سوعىسقا اكەتكەن.

ەلدىڭ ۇلكەندەرى جينالىپ كەلىپ كەيۋاناعا كوڭىل ايتپاي ما «اپا, جالعىز ۇلىڭ جاۋعا كەتتى, ەندىگى كۇنىڭ نە بولار ەكەن...» دەپ. سوندا اپامىز «قۇداي جاقسى ەمەس پە, ۇلىم امان-ەسەن ورالادى, جاقسى قۇداي مەنى نەگە جالعىز قالدىرسىن, قۇداي جاقسى, قۇداي جاقسى...» دەپ كۇبىرلەپ وتىرا بەرگەن. اقساقالدار باسىن شايقاپ كەرى قايتقان.

ايتقانداي, ارادا جىل وتپەي جاتىپ, ياعني سوعىس بىتپەي جاتىپ اپانىڭ ۇلى وشاعىنا امان-ەسەن ورالعان. مايدانعا كىرگەن بەتتە جارالانعان ونى دارىگەرلەر «سوعىسقا جارامايدى, تىلعا قايتارىلسىن» انىقتاما بەرىپ سانچاستان شىعارعان دا, وڭ مەن سولىن اجىراتپايتىن بەيباقتى ءبىر سانيتاركا جەتەكتەپ الىپ سوناۋ مايدان دالاسىنان اۋىلعا اكەلىپ, سەلسوۆەتكە تاپسىرىپ «قابىلداپ الدىم» دەگەن قاعازعا قول قويدىرىپ كەرى قايتقان.

ەل-جۇرت «ويپىرىم-اي, جەردىڭ جىرتىعىن جاماپ, جىلاننىڭ اياعىن كورگەن نە ءبىر اتپال ازاماتتار قازا تاۋىپ,  قاپتاپ قارا قاعاز كەلگەندە, وڭ مەن سولىن اجىراتايتىن كەمپىردىڭ مىنا بالاسى مايداننان قالاي امان ورالدى» دەپ قايران.

بىراق ادامدار قۇداي جاقسى اپانىڭ كۇندىز-ءتۇنى ايتاتىن زىكىرى مەن جاراتۋشىعا ارناپ جاساعان شىنايى دۇعاسىنىڭ ارقاسىندا ۇلى مايداننان امان ورالعانىن قايدان ءبىلسىن. ەرەكەڭ اڭگىمەسىن وسىلاي دەپ اياقتادى.

ءبىزدىڭ ايتپاعىمىز جوعارىداعى وقيعادا ۇلكەن حيكمەت بار. اللا تاعالا قۇراننىڭ «باقارا» سۇرەسى, 152-اياتىندا: «مەنى ەسكە الىڭدار, مەن دە سەندەردى ەسكە الامىن جانە ماعان شۇكىرلىك ەتىڭدەر دە قارسى بولماڭدار» دەيدى. ياعني, جاراتۋشى ءوزىن ۇزدىكسىز زىكىر ەتكەن ءمۇمىندى جارىلقايدى. سونىڭ ءبىر دالەلى – قۇداي جاقسى اپانىڭ زىكىرى.

سوڭعى جاڭالىقتار