ەلىمىزدىڭ وزگە وڭىرلەرىندەگىدەي ءبىزدىڭ وبلىستا دا وسى جىلدار ىشىندە ءبىرشاما كەلەلى ىستەر اتقارىلىپ, جاڭا باستامالارعا جول اشىلدى. ناقتى ايتقاندا, ەكى ميلليونداي ادامدى قامتىعان 7 مىڭنان استام ءىس-شارا وتكىزىلدى.
مىسالعا, «تۋعان جەر» ارنايى جوباسى اياسىندا وبلىستا ءۇش جىل ىشىندە 15,3 ملرد تەڭگەگە 600-گە جۋىق الەۋمەتتىك باستاما جۇزەگە اسىرىلدى. نەگىزىنەن الەۋمەتتىك ماڭىزى بار نىساندار سالىندى جانە قايتا قالپىنا كەلتىرىلدى: مەكتەپتەر, بالاباقشالار, مەديتسينالىق مەكەمەلەر, مادەنيەت نىساندارى, سپورت الاڭدارى, جاس ماماندارعا سالىنعان ۇيلەر جانە تاعى باسقالارى. بۇل «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋ جولىندا قايىرىمدىلىق ىسىمەن اينالىسىپ, ءوز ۇلەستەرىن قوسىپ جۇرگەن جەرلەستەرىمىزدىڭ پاتريوتتىق رۋحى جوعارى ەكەندىگىنىڭ ايقىن دالەلى. ولار ەلدىڭ ەڭ باي بيزنەسمەندەرى ەمەس, تۋعان جەرىنە جانى اشيتىن كاسىپكەرلەر, فەرمەرلەر, اۋىل شارۋاشىلىعى قىزمەتكەرلەرى.
اتالعان ماقالادا ءبىزدىڭ قوعامعا زاماناۋي جانە بولاشاقتى جاقسى تۇسىنەتىن گۋمانيتارلىق بىلىكتى ادامدار قاجەت ەكەنى اتاپ كورسەتىلگەن. وسى ورايدا, 2018-2019 وقۋ جىلىندا وبلىستىڭ بارلىق 560 مەكتەبىندە 1200-گە جۋىق «تەگىن IT-سىنىپتار» اشىلىپ, بيىل وبلىس ورتالىعىندا مەكتەپ جاسىنا دەيىنگى بالالاردان باستاپ ستۋدەنت جاستارعا دەيىن عىلىمعا بەت بۇرۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن ءىت-تەحنولوگيالار مەن يننوۆاتسيالىق ادىستەمەلەردى ۇيلەستىرەتىن بىرەگەي الاڭ – «بولاشاق سارايىنىڭ» قۇرىلىسى باستالدى.
اقمولا وبلىسىنىڭ 11 كيەلى نىسانى ۇلتتىق تىزىمگە, 35-ءى وڭىرلىك تىزىمگە ەندى. حالىقتى كيەلى نىساندارمەن جاقىن تانىستىرۋ ماقساتىندا 8 تۋريستىك مارشرۋت كارتاسى ازىرلەندى. وبلىستىڭ بارلىق كيەلى نىساندارىندا QR-كودتار, اقپاراتتىق قالقاندار, بيلبوردتار مەن كورسەتكىشتەر ورناتىلىپ, جولدار سالىندى. 2018 جىلدان بەرى اشىق اسپان استىنداعى مۋزەي – «بوتاي» ۆيزيت ورتالىعى» ارحەولوگيالىق-ەتنوگرافيالىق كەشەنى جۇمىس ىستەيدى, بىلتىر مۋزەيگە 5 مىڭنان استام تۋريست كەلدى.
بۋراباي اۋدانىنىڭ «زۆەزدنىي» بالالاردى ساۋىقتىرۋ ورتالىعى بازاسىندا «مەنىڭ وتانىم – قازاقستان» تۋريستىك-ولكەتانۋ ەكسپەديتسيالىق وتريادتارىنىڭ وبلىستىق سلەتى جىل سايىن وتەدى. كوپ كۇندىك جاياۋ جورىقتار, تاجىريبە الماسۋ, سلەتتىڭ شاتىرلى جانە سكاۋتتىق لاگەرلەرى جىل سايىن 1,5 مىڭنان استام بالا مەن ءجاسوسپىرىمدى قامتيدى. اۋدان وقۋشىلارىنىڭ عىلىمي جۇمىستارى نەگىزىندە 2019 جىلى «مەنىڭ كىشى وتانىم» حرەستوماتياسى (620 بەت) شىعارىلىپ, اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ مينيسترلىگىنىڭ «رۋحاني جاڭعىرۋ» قازاقستاندىق قوعامدىق دامۋ ينستيتۋتى تاراپىنان جوعارى باعاعا يە بولدى.
2018-2019 جىلدارى «تاريحي-ادەبي ولكەتانۋ» جوباسىن جۇزەگە اسىرۋ اياسىندا 6 شىعارما جارىق كوردى. ولار: نۇرداۋلەت اقىشتىڭ «افاناسي لاتۋتا» تاريحي رومانى, جۇماش كەنەبايدىڭ «عاشىق جۇرەك» پوەماسى, ايگۇل كەمەلباەۆانىڭ «ارقانىڭ التىن بەلدەۋى» عىلىمي وچەركى, ابىلقايىر قاناعاتتىڭ «اتاجۇرتىم – كوكشەتاۋ» رومانى, ەرماحان شايحى ۇلىنىڭ «ارقانىڭ اقتاڭگەرلەرى» پوۆەسى, ەربولات بايات ۇلىنىڭ «تۇلپار تۇياعىنىڭ ىزىمەن» ەسسەسى.
وسى وڭىردە تۋعان اقىندار مەن جازۋشىلاردىڭ اۋديوكىتاپتارى شىعارىلدى. سونىڭ ىشىندە ساكەن ءجۇنىسوۆتىڭ «اقان سەرى», ءىلياس ەسەنبەرليننىڭ «قاھار», ءسابيت مۇقانوۆتىڭ «بالۋان شولاق», ەستاي مىرزاحمەتوۆتىڭ «مەدەت», كاكىمبەك سالىقوۆتىڭ «ۇكىلى ىبىراي», مالىك عابدۋلليننىڭ «ەپيستوليارنىي مير», تولەگەن قاجىباەۆتىڭ «ايبوزىم», ەرىك اسقاروۆتىڭ «اتا قاز», جابال ەرعاليەۆتىڭ «ەسكى اربا» شىعارمالارى بار.
زاماناۋي اقپاراتتىق-كوممۋنيكاتسيا جاعدايىندا جانە جاھاندانۋ ۇردىسىندە مادەني قۇندىلىقتاردى ەكسپورتتاۋ, ولاردى ساقتاۋ مەن دامىتۋدىڭ نەعۇرلىم ءتيىمدى جولى بولىپ تابىلادى. «جاھاندىق الەمدەگى قازىرگى قازاقستاندىق مادەنيەت» ارنايى جوباسى اياسىندا وبلىستىڭ شىعارماشىلىق ۇجىمدارى جىل سايىن اۋستريا, يتاليا, پولشا, رەسەي, تۇركيا, بىرىككەن اراب امىرلىكتەرى جانە باسقا دا كوپتەگەن ەلدە حالىقارالىق بايقاۋعا قاتىسىپ ءجۇر. ءبىزدىڭ شىعارماشىلىق ۇجىمدار شەتەلدىك سەرىكتەستەرمەن بەرىك مادەني بايلانىس ورناتتى, بۇل ولاردىڭ شىعارماشىلىقتارىن ۇشتاپ, باسەكەگە قابىلەتتىلىك دەڭگەيىن ايتارلىقتاي ارتتىردى.
2019 جىلى « ۇلى ەسىمدەر – ۇلى دالا» ارنايى جوباسى اياسىندا «كوكشەتاۋ-نۇر-سۇلتان» تاس جولىنىڭ بويىندا ۇكىلى ىبىراي, اقان سەرى, ءبىرجان سال, بالۋان شولاق جانە كەنەسارى حان سىندى تاريحي تۇلعالاردىڭ جانە ستەپنوگورسك قالاسىندا قاجىمۇقان مۇڭايتپاس ۇلىنىڭ ەسكەرتكىشى ورناتىلدى. «100 جاڭا ەسىم» جوباسىنا ءۇش جىل ىشىندە 294 اقمولالىق قاتىسىپ, ونىڭ 9-ى جوبانىڭ جەڭىمپازى اتاندى. بىلتىر باق-تا باعدارلاماعا قاتىستى 16 مىڭنان استام ماتەريال جاريالاندى.
2019 جىلدىڭ 1 جەلتوقسانىنان وبلىستىق «رۋحاني جاڭعىرۋ» ايماقتىق جوبالاۋ كەڭسەسى جۇمىس ىستەيدى. ءبىز بيىل جانە كەلەسى جىلعا كوپتەگەن مىندەت مەن يدەيانى العا قويدىق. سونىڭ ىشىندە ارنايى جوبالاردىڭ ماقساتى مەن مىندەتىنە تۇرعىنداردىڭ نازارىن اۋدارىپ, ازاماتتىق بەلسەندىلىكتىڭ وسۋىنە ىقپال ەتۋگە, وزەكتى ماسەلەلەردى شەشۋگە قابىلەتتى ءوزارا تولىقتىرۋشى ءىس-شارالاردان تۇراتىن كەشەندى باعىتتالعان ناقتى جوبالار جوسپارلادىق.
«اۋىل – ەل بەسىگى» جوباسىنىڭ تيىمدىلىگى, «ساكرالدى ورىنداردىڭ» ناسيحاتتالۋى, « ۇلى دالانىڭ ۇلى ەسىمدەرىنىڭ» ۇلىقتالۋى, ءبىلىم, مادەنيەت, تۋريزم سالاسىندا اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستار, تىڭ جوبالار, حالىقارالىق عىلىمي كونفەرەنتسيالار, رەسپۋبليكالىق اقىندار ءمۇشايراسى, ايتىستار, ءداستۇرلى انشىلەردىڭ, تەاترلاردىڭ فەستيۆالى, كىتاپتاردىڭ جارىققا شىعۋى, ەسكى تاريحي جادىگەرلەردىڭ تابىلۋى – مۇنىڭ بارلىعى قوعامدىق سانانىڭ جاڭعىرۋى.
ۇلتتىق قۇندىلىقتىڭ تەمىرقازىعى – رۋحانيات ەكەنى بەلگىلى. ال رۋحانيات – تاريحپەن, مادەنيەتپەن, سالت-داستۇرمەن, ادەبيەتپەن, ادەپ-عۇرىپپەن, تاربيەمەن ولشەنەدى. بيىل جىل باسىنان بەرى ءبىز «زامانداس» جوباسى اياسىندا ۇلتتىق قولونەر شەبەرى, زەرگەر رۇستەم ءشارىپوۆ, ۇمىت بولعان ۇلتتىق تاعامدار دايارلاۋدىڭ شەبەرى ۇكىجان قالياقپارقىزى, «100 جاڭا ەسىم» جوباسىنىڭ جەڭىمپازى نازگۇل جاكەنوۆا, مۇمكىندىگى شەكتەۋلى قايسار قىز سامال امرينا, ۆولونتەر امانتاي ەربول تۋرالى جانە مالىك عابدۋللين مۇراجايى مەن اقمولا وبلىستىق تاريحي-ولكەتانۋ مۇراجايىنىڭ, كوكشەتاۋ قالالىق ەلەكتروندى كىتاپحاناسىنىڭ, ۇلتتىق كيىمدەر تىگەتىن «اقاي» ءسان سالونىنىڭ, اقكول بالالار ءۇيىنىڭ قىزمەتى مەن تىنىس-تىرشىلىگىن كورسەتەتىن اقپاراتتىق بەينەروليكتەر دايارلاپ الەۋمەتتىك جەلى ارقىلى كوپشىلىك نازارىنا ۇسىندىق. كەلەسى كەزەكتە «جەتى اتا», «قارا شاڭىراق», «التىن جۇرەك» تاقىرىپتارىنداعى بەينەباياندار بولماق.
قارقىندى دامۋ ۇستىندەگى كەز كەلگەن مەملەكەتتىڭ تامىرى ءھام دىڭگەگى بولۋى شارت. ياعني تامىرى دەگەنىمىز ۇلتتىق قۇندىلىق بولسا, دىڭگەگى, وزەگى – ۇلتتىق رۋح. بيىل اباي قۇنانباي ۇلىنىڭ 175 جىلدىعى اياسىندا مۇحار اۋەزوۆتىڭ «اباي جولى» رومانىن جاستاردىڭ جاپپاي وقۋىنا ىقپال ەتىپ, ۇلى اباي ارقىلى ولاردىڭ ۇلتتىق قۇندىلىقتارعا دەگەن وڭ كوزقاراستارىن قالىپتاستىرىپ, شىعارمانى تەرەڭ ءتۇسىنىپ, ءوز ويلارىن قاعاز بەتىنە ەركىن تۇسىرۋىنە مۇمكىندىك بەرۋ ماقساتىندا ء«بىز – اباي جولىندامىز» كونكۋرسى جاريالانىپ, بۇگىندە ەلۋگە تارتا جاس شىعارمانى وقىپ شىعىپ, ءوز پايىمدارىن تارازىعا سالماق. سونىمەن قاتار «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسىن باسشىلىققا الىپ قۇرىلعان «Eljastar» ەكسپەريمەنتالدى-لابوراتوريالىق جاستار تەاترى اقپان ايىندا «جاستىقتىڭ وتى قايداسىڭ؟!» اتتى قويىلىمنىڭ پرەمەراسىمەن قۋانتتى. ال ابايدىڭ قاراسوزدەرىن كۇن سايىن الەۋمەتتىك جەلىدە جاريالاۋ جاقسى داستۇرگە اينالدى.
ۇلت ءۇشىن قىزمەت ەتكەن ۇلى تۇلعالار تۋرالى قىسقا دا نۇسقا «10 دەرەك» جوباسى ءساۋىر ايىنان بەرى الەۋمەتتىك جەلىدە تۇراقتى تۇردە جاريالانىپ كەلەدى. بۇگىندە كوپشىلىككە شوقان ءۋاليحانوۆ, ناۋان حازىرەت, ءيمانجۇسىپ قۇتپان ۇلى, سماعۇل سادۋاقاسوۆ, ءبىلال مولدىباەۆ, قوشكە كەمەڭگەر ۇلى, بارلىبەك سىرتتان ۇلى, مىرجاقىپ دۋلاتوۆ, باقتىگەرەي قۇلمان ۇلى, ايتماعانبەت بەكتەمىروۆ, مۇحامەدسالىم كاشىموۆ, راقىمجان قوشقارباەۆ, تالعات بيگەلدينوۆ, مالىك عابدۋللين, رامازان ەلەباەۆ, ساعادات نۇرماعامبەتوۆ, جۇمابەك تاشەنەۆ, ەركىن اۋەلبەكوۆ تۋرالى تانىمدىق تۇرعىداعى قۇندى دەرەكتەر كوپشىلىككە جەتكىزىلدى. جوبا تەك اقمولا جەرىنىڭ تۋمالارىمەن عانا شەكتەلمەي, ۇلت ماقتانىشىنا اينالۋى ءتيىس تاريحي تۇلعالاردى تۇگەل قامتىماق.
زامان تالابى جاڭارىپ جاتقاندىقتان, «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسىنىڭ جىل وتكەن سايىن قۇرىلىمى وزگەرىپ, ونى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن جاڭا تالاپتاردىڭ پايدا بولۋى زاڭدىلىق. جاستاردىڭ, وسكەلەڭ ۇرپاقتىڭ جاڭاشىلدىققا قۇمار ەكەنى بەلگىلى. بيىل تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرىندە وقىپ جاتقان جاستاردى «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسىنا بەلسەندى كىرىكتىرۋ ماقساتىندا سايىستار ۇيىمداستىرىلىپ, اقان سەرى اتىنداعى جوعارى مادەنيەت كوللەدجىنىڭ, شوقان ءۋاليحانوۆ اتىنداعى كوپسالالى كوللەدجدىڭ, ارنا كوللەدجىنىڭ, جوعارى مەديتسينالىق كوللەدجىنىڭ, قازاق گۋمانيتارلىق تەحنيكالىق كوللەدجىنىڭ, ازاماتتىق قورعانىس كوللەدجىنىڭ وقۋشىلارى بىلىمدەرىن ورتاعا سالىپ, ءوز پىكىرلەرىن قىزۋ قورعاپ, ۇستانىمدارىن ۇشتادى.
«رۋحاني جاڭعىرۋ» – قوعامدىق سانانى جاڭعىرتۋ بويىنشا جۇرگىزىلەتىن جۇيەلى جۇمىس. بۇل جۇمىستىڭ ناتيجەسى – ءبىلىمدى, باسەكەگە قابىلەتتى, ەلجاندى, ۇلتجاندى, انا ءتىلىن ارداقتايتىن, ادەبيەتى مەن مادەنيەتىن قۇرمەت تۇتاتىن, تاريحىن تاني بىلەتىن سانالى ازامات بولماق. بۇل كەشەندى ءتاسىل بارلىق مەملەكەتتىك جانە قوعامدىق وزگەرىستەردىڭ ترەندىنە, ءاربىر قازاقستاندىقتىڭ ومىرلىك ماقساتىنا اينالۋى ءتيىس.
مارال جاقىپوۆا,
اقمولا وبلىستىق «رۋحاني جاڭعىرۋ» وڭىرلىك جوبالاۋ كەڭسەسىنىڭ باسشىسى
