قايىرىمدىلىق, بارىڭمەن ءبولىسۋ ادامنىڭ, قازاقتىڭ تابيعاتىنا جات قۇبىلىس ەمەس ەكەن. حح عاسىردىڭ باسىندا ماتاي رۋىنىڭ اتاقتى بايى ماماي تۇرىسبەك اقسۋ وڭىرىنەن مەدرەسە اشقان. رەسەيدىڭ تاتار ولكەسىنەن قاشىپ كەلگەن ءابدىراحماننىڭ قازاق حالقىنىڭ رۋحاني كوركەيۋىندەگى ۇلەسى ەرەكشە. بۇل وتكەننىڭ ەنشىسىندەگى وقيعا. ال بۇگىن بايلىعىن قاراشامەن بولىسۋدە باتىستىڭ وليگارحتارى الدىنا قارا سالماي تۇر. امەريكالىقتار ميللياردەرىنىڭ سانى ارتسا, كوشەدەگى قاراپايىم ازامات قۋاناتىن جاعدايعا جەتتى. سەبەبى, ول ەلدە جەكە تۇلعانىڭ تابىسى بۇكىل امەريكالىقتاردىڭ, مەملەكەتتىڭ تابىسى بولىپ قابىلدانادى. اتىمتاي جومارتتىعى جاعىنان سوڭعى ەكى عاسىردا الدىنا جان سالماعان اتاقتى ميلليادەر, ينۆەستور ۋوررەن باففەتتىڭ «التىن ەرەجەلەرىندە» «تۇرمىستا نەعۇرلىم قاراپايىم بول» دەگەن ۇستانىم بار. امەريكالىق ميللياردەرلەر – فيلانتروپ دەۆيد روكفەللەر, رەجيسسەر دجوردج لۋكاس, CNN كومپانياسىنىڭ نەگىزىن قالاۋشى تەد تەرنەر, نيۋ-يورك مەرى مايكل بلۋمبەرگ جانە Microsoft-تىڭ نەگىزىن سالۋشىلاردىڭ ءبىرى پول اللەن داۋلەتىنىڭ جارتىسىن قايىرىمدىلىققا ءبولدى. ول از دەسەڭىز, ۋوررەن باففەت مال-مۇلكىنىڭ 99 پايىزىن, بيلل گەيتس 99,8 پايىزىن قايىرىمدىلىققا مۇرا قىلىپ قالدىرىپ جاتىر.
قازاقتا «سىنىقتان باسقانىڭ ءبارى جۇعادى» دەگەن ءسوز بار. اقش-تان باستالعان ءۇردىس تابيعاتى جومارت دەپ تانىلعان قازاققا ەمەس, كورشىمىز رەسەيگە جەتكەنگە ۇقسايدى. كورشى ەلدىڭ اۋقاتتى كاسىپكەرلەرى ولەگ دەريپاسكا, ۆلاديمير پوتانين, ۆيكتور بۋداريندەر تابىسىنىڭ 30 پايىزىن اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنىڭ پايداسىنا اۋداراتىنىن مالىمدەدى. «ينتەرروس» حولدينگىنىڭ پرەزيدەنتى, رەسەيلىك ميللياردەر ۆلاديمير پوتانين وسى جىلدىڭ مامىر ايىندا رەسەيلىك جۋرناليستەرگە بەرگەن سۇحباتىندا: «مەن جيناعان كاپيتال مۇراگەرلىكپەن بەرىلمەۋ كەرەك. 10 جىلدان كەيىن ول قايىرىمدىلىق قورعا اۋدارىلادى» دەدى. ول سويدەپ قانا قويعان جوق, ايتقانىن ناقتى ىستەرمەن دالەلدەدى. سەبەبى, رەسەيلىك اقپارات كوزدەرى وتكەن جىلدىڭ جەلتوقسان ايىندا ۆلاديمير ءپوتانيننىڭ جەكە قارجىسىنا 1840 گەكتارلىق جىلىجاي سالىنىپ, ودان تيىسىنشە مول ءونىم الىنعانىن, سول جىلىجايدان تۇسكەن پايداعا پوتانين مىرزا مۇلدەم قول سۇقپاعانىن ءبىر-بىرىمەن جارىسىپ جازدى. اۋقاتتى وليگارح مۇنى ول تەك «اۋىلعا سالىنعان ينۆەستيتسيا» دەپ ەسەپتەپ, ونىمنەن تۇسكەن پايدانى فەرمەرلەردىڭ عانا پايدالانۋىنا مۇمكىندىك بەرەدى.
قازاقتىڭ قالتالىلارىنىڭ قايىرىمدىلىعىن قوعام ءار كەز سەزىپ ءجۇردى.
بۇگىن عانا ماقتاارالدىقتارعا 6 ملن اقش دوللارىن بولگەن بولات وتەمۇراتوۆ قورى جىل سايىن ورتالىقتان الىس ورنالاسقان ايماقتارداعى اۋرۋحانالاردى مەديتسينالىق جابدىقپەن قامتاماسىز ەتىپ كەلدى.
باسىنان باستاساق «نۇر-سۇلتان» كوپسالالى مەديتسينالىق ورتالىعى قارقىندى تەراپيا مەن رەانيماتسيا ءۇشىن اقىسىز جابدىق الدى. بۇل اكتسيانىڭ ارتىندا «شەلل قازاقستان, «ەني», «ينپەكس نورت كاسپيان سي لتد.», «توتال», «لۋكويل», «كامەكو كازاحستان», «ەر ليكيد», «تاكەدا», جانە قازاقستانداعى شەتەلدىك ينۆەستورلار كەڭەسى تۇر.
ۆيرۋسپەن كۇرەسكە ءبىر ميللياردتان استام تەڭگەنى Kusto Group حالىقارالىق كومپانياسى, كاسىپكەر ەركىن تاتىشەۆ ءبولدى. داعدارىس كەزىندە كوپ زارداپ شەككەن كوپ بالالى وتباسىلار مەن از قامتاماسىز ەتىلگەن وتباسىلارعا كومەك تاراتۋ #KustoHelp قايىرىمدىلىق جوباسىنىڭ اياسىندا جۇزەگە اسىرىلادى.
الماتىداعى بولات وتەمۇراتوۆ قورىنىڭ جانە نۇر-سۇلتاننىڭ ارقاسىندا جالپى قۇنى 4 ميلليون دوللار تۇراتىن كوروناۆيرۋستى انىقتاۋ ءۇشىن بىرەگەي بيولوگيالىق قاۋىپسىزدىك زەرتحانالارى پايدا بولدى. مۇنداي زەرتحانانىڭ ارقايسىسى كۇنىنە ءۇش ساعات ىشىندە ناتيجە بەرىپ, كۇنىنە 1000-عا دەيىن اناليز جۇرگىزۋگە قابىلەتتى. بارلىق سىناقتار تەگىن جاسالادى.
بەلگىلى كاسىپكەرلەر ەۆگەني فەلد, اسقار الشىنباەۆ, ەسەنعالي بايمەنوۆ, رايىمبەك باتالوۆ جۇزدەگەن مىڭ ماسكا, مىڭداعان رەسپيراتور, قورعانىش كوستيۋمدەرى مەن كوزىلدىرىكتەردى ساتىپ الىپ, اۋدارعان قازاقستاندىق دارىگەرلەر مەن تانىمال كاسىپكەرلەردى قولدادى.
شاعىن بيزنەستى قولداۋ ءۇشىن نۇرلان سماعۇلوۆ پاندەميا كەزىندە MEGA ساۋدا ورتالىعىنىڭ جالداۋشىلارىنان جالاقى تولەمەيدى. ءوز كەزەگىندە ارمانجان بايتاسوۆ شوب ءۇشىن Business FM راديوسىندا تەگىن جارناما جاريالادى. Kcell كومپانياسى سونىمەن بىرگە قازاقستاندىقتارعا قولداۋ كورسەتتى, ونىڭ ابونەنتتەرى بۇكىل قازنەتكە تەگىن قول جەتكىزە الدى, ال BIPEK Auto - Asia Auto استانا مەن الماتىداعى جەدەل شتابتى جاڭا كولىكتەرمەن قامتاماسىز ەتسە, قازاقستاندىق مەدياماگنات ارمانجان بايتاسوۆ الماتىلىق جۋرناليستەرگە ازىق-ت ۇلىك جىبەرىپ, ىقىلاس-لەبىزىن ءبىلدىردى.
«سولۆا» مفق (IDF Eurasia group) «الماتى» ايەلدەر كلۋبى» قوعامدىق بىرلەستىگىمەن, «جۇرەكتەن-جۇرەككە» قوعامدىق قورىمەن بىرگە الەۋمەتتىك جاعىنان از قورعالعان توپتىڭ ورتاسىنان تابىلىپ, الماتىدا جانە ەلىمىزدىڭ بىرقاتار ايماقتارىندا زەينەتكەرلەر مەن مۇگەدەكتەر ازىق-ت ۇلىك ونىمدەرىن جەتكىزىپ بەردى. سونىمەن قاتار «سولۆا» مقۇ-نىڭ بۇل ارەكەتى دارىگەرلەرگە عانا ەمەس, سونىمەن قاتار شاعىن بيزنەسكە دە كومەكتەستى, ويتكەنى كوستيۋمدەر مەن ماسكالار تىگۋگە تاپسىرىس جەكە مەديتسينالىق كاسىپكەرگە ءتۇرلى مەديتسينالىق كيىمدەر تىگۋگە تاپسىرىس بەرىلدى.
سونداي-اق «Argentum Estetic Medical» كومانياسى الماتى قالاسىنداعى №7 قالالىق اۋرۋحاناعا جەكە قورعانىس جيىنتىقتارىن سىيعا تارتتى.
دەمەك, كورشى ەلدىڭ ميللياردەرى قارجى ءبولدى دەپ تاڭقالۋ قازاققا جاراسپايدى. سەبەبى قايىرىمدىلىق قازاقتا بار قاسيەت. ال پسيحولوگتار قايىرىمدىلىقتىڭ تابيعاتى جاريالىلىقتى جاقتىرمايتىنىن ايتادى. سول سەبەپتى بۇل ءۇردىستىڭ دە ەۆوليۋتسيالىق جولمەن دامۋىنا مۇمكىندىك جاساساق. سوندا ول ءبىزدىڭ تۇرمىسىمىزدىڭ ءبىر بولشەگىنە اينالادى.
الماتى