ەل ۇكىمەتىنەن قولداۋ تاپقان اتالعان جوبانىڭ جۇزەگە اسىرىلۋ بارىسىن وبلىس اكىمى بەردىبەك ساپارباەۆ نازاردا ۇستايتىنىن ايتقان. مەملەكەت تاراپىنان قولداۋ بار, ەندى سول مۇمكىندىكتى ءتيىمدى پايدالانۋ, قولدا باردى ۇقساتۋ دا ءتيىستى باسشىلاردىڭ مىندەتى بولسا كەرەك.
دەگەنمەن, قاناتقاقتى جوبا اياسىندا بولىنگەن قاراجاتتى يگەرۋدە وڭىردە ولقىلىقتار بار بولىپ شىقتى. وبلىس اكىمى اتالعان ماسەلە بويىنشا جۇمىسى ناشار باسشىلاردى سىنعا دا العان بولاتىن. «قاراجات ءتورت اي بۇرىن بولىنگەن, بىراق ءبىز ءالى دە ونى تولىق يگەرە الماي وتىرمىز. جوبانىڭ بولاشاعى ءبىزدىڭ بۇگىنگى جۇمىسىمىزعا بايلانىستى. العاشقى كەزەڭ جەمىستى جۇزەگە اسقان جاعدايدا عانا جوبانى ودان ءارى قارجىلاندىرۋ شارالارى جالعاسىن تابادى», دەدى ب.ساپارباەۆ. ال وبلىستىق اۋىل شارۋاشىلىعى باسقارماسىنىڭ باسشىسى بەرىك نىعماشەۆتىڭ ايتۋىنشا, قاناتقاقتى جوبانىڭ بەس باعىتىنىڭ تورتەۋى بۇگىندە تولىعىمەن قارجىلاندىرىلعان. الايدا بۇگىنگى تاڭدا تەك مال ساتىپ الۋعا ارنالعان 500 ملن تەڭگەگە جۋىق قاراجات يگەرىلمەي وتىر ەكەن. اۋىلدى جەرلەردەگى ازاماتتاردىڭ دا كوزدەگەنى بەرىلگەن قاراجاتقا مال الىپ, ونى باعىپ, تىرلىگىن تىكتەۋ عوي. بۇل ءبىر جاعىنان جوبا ارقىلى اقشا الىپ, مال وسىرۋگە نيەتتى تۇرعىنداردىڭ قولىن بايلايتىن دا كورسەتكىش. ەندى بار نارسەنى ۇقساتا الماۋ دا باسشىلارعا سىن ەمەس پە؟! بىراق اتالعان باسقارما باسشىسى بۇل جۇمىستاردىڭ ءبىر اپتانىڭ ىشىندە اياقتالاتىنىن ايتادى.
جالپى, جامبىل وڭىرىنەن باستاۋ العان بۇل جوبا اۋىل تۇرعىندارىنىڭ الەۋمەتتىك ماسەلەلەرىن شەشۋگە زور مۇمكىندىك بەرەدى. الايدا ونى ۇيىمداستىرۋ جۇمىستارىنىڭ ۋاقتىلى شەشىمىن تاپپاي وتىرعانى دا سىن ساداعىنا ىلىنگەن. ۇكىمەت تاراپىنان ەگەر ارتىقشىلىعى دالەلدەنىپ, تۇرعىنداردىڭ تۇرمىسىن جاقسارتۋعا سەپتىگى تيەتىن بولسا, وندا ەلىمىز بويىنشا تاراتىلادى دەگەن جوبانىڭ كەيبىر جۇمىستارىندا وسىنداي كەمشىلىكتەر بار ەكەن. سونداي-اق قۇرعاق ەسەپتىڭ دە وسىندايدا ءىستى العا باستىرمايتىنى كورىنەدى. بۇل رەتتە ب.ساپارباەۆ ۇسىنىلعان مالىمەتتەردىڭ اراسىنداعى الشاقتىقتى دا سىنعا الىپ, اۋدانداردىڭ ەشقايسىسى بەلگىلەنگەن مەرزىم, ياعني 10 ناۋرىزعا دەيىن جۇمىستاردى تولىق اياقتاپ ۇلگەرمەگەنىن دە ايتقان. ەندى بارلىق اۋدان اكىمدەرى مەن اۋىل شارۋاشىلىعى باسقارماسىنىڭ باسشىسى ءبىر اپتانىڭ ىشىندە بولىنگەن قاراجاتتىڭ ءتيىمدى يگەرىلۋىن قامتاماسىز ەتۋى كەرەك. «ەگەر ءبىز بولىنگەن قاراجاتتى ۇتىمدى ۇقساتا المايتىن بولساق, جوباعا قاتىسۋشىلاردىڭ سانى كوبەيگەن كەزدە جۇمىستى قالاي جۇرگىزەمىز؟», دەيدى اكىم.
شىنى كەرەك, ءالى دە بولسا بۇل جوبا تۋرالى بىلمەيتىن, بىلسە دە تۇسىنبەيتىن ادامدار كوپ. ءتىپتى نەسيە الۋدىڭ جولىن, ونىڭ تيىمدىلىگىن بىلمەيتىن تۇرعىندار دا بار. سوندىقتان اتالعان جوبا اياسىندا ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىن كۇشەيتۋدىڭ ماڭىزى وراسان. سونىمەن قاتار جوباعا ەنگەن ءاربىر اۋىلدا اۋىل شارۋاشىلىعى كووپەراتيۆتەرى قۇرىلىپ, ولارعا جىل باسىندا ليزينگكە 200-گە جۋىق تەحنيكا بەرىلگەن بولاتىن. ەندى سول قۇرىلعان كووپەراتيۆتەردىڭ قاتارىنا ۇساق شارۋا قوجالىقتارىن تارتۋ ماسەلەسى بۇگىندە كۇن تارتىبىندە. سونداي-اق ءبىر عانا شاعىن وبلىستا 18 مىڭنان استام شارۋا قوجالىعىنىڭ بولۋى اۋىل شارۋاشىلىعى سۋبەكتىلەرىنىڭ ۇساقتالىپ كەتكەنىن كورسەتەتىنى جانە سالاداعى جۇمىستىڭ السىزدىگىن اڭعارتاتىنى دا ايتىلعان. ەندى بۇل ايتىلعان سىننان ءتيىستى باسشىلار قورىتىندى شىعارا السا, وندا اۋليەاتا وڭىرىندە باستاۋ الىپ, بارلىق الەۋمەتكە كاسىپ كوزى بولاتىن جوبانىڭ ارتىقشىلىعى دالەلدەنبەك.
سول سياقتى, مەملەكەت تاراپىنان كورسەتىلىپ وتىرعان تاعى ءبىر قولداۋ – «اۋىل – ەل بەسىگى» باعدارلاماسى. اتالعان باعدارلاما اياسىندا وتكەن جىلى ءۇش اۋدان ورتالىعىندا 3 ملرد تەڭگەدەن استام قارجىعا 103 جوبا جۇزەگە اسىرىلعان. بۇل دا توزىعى جەتىپ تۇرعان نىسانداردىڭ قايتا جاندانۋىنا, اۋىلدىڭ ساۋلەتىن ارتتىرۋعا ايتارلىقتاي ۇلەس قوستى. دەي تۇرعانمەن, باعدارلامانىڭ ىسكە اسىرىلۋى بارىسىندا كەمشىلىكتەر دە بار ەكەن. وبلىستىق ەكونوميكا جانە بيۋدجەتتىك جوسپارلاۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى گۇلدانا جاۋىنبەكوۆا مەردىگەردىڭ كىناسىنەن شۋ اۋدانىنداعى مۇحتار اۋەزوۆ اتىنداعى مەكتەپتىڭ كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارى ءالى كۇنگە اياقتالماعانىن ايتتى. قازىرگى ۋاقىتتا بۇل بويىنشا سوت پروتسەسى جۇرۋدە ەكەن. ءبىر ايتا كەتەرلىگى, بيىل وڭىردە «اۋىل – ەل بەسىگى» باعدارلاماسىنىڭ شەڭبەرىندە 5,9 ملرد تەڭگەگە 92 جوبا ىسكە اسىرىلۋدا. سونىمەن قاتار ەلىمىزدىڭ ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگى جالپى قۇنى 4,8 ملرد تەڭگە بولاتىن تاعى دا 148 جوبانى ماقۇلداعان.
بۇگىندە ءوڭىر تۇرعىندارىنىڭ تۇرمىستىق تابىسىن جاقسارتۋ جونىندەگى قاناتقاقتى جوبانىڭ ماڭىزى ارتىپ تۇر. جالپى, مەملەكەت تاراپىنان كورسەتىلىپ وتىرعان كومەكتى كوپتىڭ يگىلىگىنە پايدالانۋ ءۇشىن كۇش سالۋ, باردى ۇقساتۋ تاعى دا اۋدان اكىمدەرى مەن ءتيىستى سالالىق باسقارما باسشىلارىنا مىندەت ارتاتىنى ءسوزسىز. الايدا باردى ۇقساتا الماۋ باسشىلارعا سىن ەكەنى تاعى دا شىندىق.
جامبىل وبلىسى
