ءبىز ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك دەگەندە مەملەكەتىمىزدىڭ ومىرلىك ءماندى مۇددەلەرىنىڭ, ۇلتتىق قۇندىلىقتارىنىڭ, ءومىر سالتىنىڭ ءارتۇرلى ىشكى جانە سىرتقى قاۋىپ-قاتەرلەردەن قورعالۋى دەپ تۇسىنەمىز. ال, ىشكى ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك مەملەكەتتىڭ تۇراقتى قىزمەت ەتىپ دامۋىنا اسەر ەتەتىن قاۋىپ قاتەردەن قورعانۋ ارەكەتى.
مەملەكەت باسشىسى ءوزىنىڭ سۇحباتىندا انا ءتىلى ءبىزدىڭ ۇلتتىق قۇندىلىعىمىز, ونى قورعاپ, ساقتاي الماساق كەلەر ۇرپاق ءبىزدى كەشىرمەيدى دەپ ەسكەرتەدى. قازاق ءتىلىنىڭ ۇلتتىڭ باعا جەتپەس قۇندىلىعى ەكەنىن كورسەتە كەلىپ ءتىلىمىزدى ساقتاۋ, قادىرلەۋ ۇلتتىق قاۋىپسىزدىگىمىزدى نىعايتۋدىڭ كەپىلى دەگەن ويعا جەتەلەيدى.
تاۋەلسىز ەل بولعانىمىزعا 30 جىلداي ۋاقىت بولسا دا بىرقاتار مەملەكەتتىك قىزمەتكەرلەر, بيزنەس وكىلدەرى ت.ب. تاراپىنان مەملەكەتتىك تىلگە دەگەن ەنجار كوزقاراس, سالعىرت قاتىناس تىيىلماي كەلەدى. بۇل ارينە, ءبىر جاعىنان كەڭەس داۋىرىنەن قالعان يدەلوگيانىڭ جالعاسى بولسا, ەكىنشى جاعىنان وزىمىزگە جابىسقان ادەت بولىپ كەتكەن.
ءبىز سوڭعى ەكى-ءۇش كولەمىندە ۇلتتىق سانانى جاڭارتۋ ۇدەرىسىن باستادىق. قازاقستان رەسپۋبليكاسى تۇڭعىش پرەزيدەنتى ن.ءا.نازارباەۆ باستاعان رۋحاني جاڭعىرۋ, سانانى وياتۋ جۇمىستارى اتقارىلدى.
جاڭارتۋدىڭ باسىندا قازاق ءتىلىنىڭ مەملەكەتتىك ءتىل رەتىندەگى ءرولىن كۇشەيتىپ, انا ءتىلىمىزدىڭ مəرتەبەسىن ەسەلەي تۇسەتىن ناقتى ىستەر اتقارۋ قاجەتتىگى تۋىندادى.
مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ مارتەبەسىن قورعاۋ – ەلىمىزدەگى وتكىر ماسەلەگە اينالىپ كەلەدى. وسى ماقساتتا «قازاق ءۇنى» ۇلتتىق پورتالىندا وسىعان دەيىن قر كونستيتۋتسياسىنداعى 7-ءشى باپتىڭ 2-ءشى تارماعىن الىپ تاستاۋ تۋرالى بىرقاتار ماقالا جاريالاندى. سولاردىڭ ىشىندە ەڭ كەلەلى, ءارى وزەكتىسى وسىدان ءۇش جىل بۇرىن, 2017 جىلى 26 اقپاندا جاريالانعان «مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ تاۋەلسىزدىگى اتا زاڭدا ايقىن كورىنسىن!» اتتى قازاقستان پرەزيدەنتىنە جازىلعان اشىق حات.
كونستيتۋتسيالىق رەفورما كەزىندە ەلىمىزدىڭ بەلگىلى تۇلعالارى ءابدىجامىل نۇرپەيىسوۆ, دۋلات يسابەكوۆ, ءاسانالى ءاشىموۆ, قابدەش ءجۇمادىلوۆ, ومىرزاق ايتباەۆ, مەكەمتاس مىرزاحمەتوۆ, تورەگەلدى شارمانوۆ, كامال ورمانتاەۆ, نۇرعالي ءنۇسىپجانوۆ, تولەن ابدىك, امانگەلدى ايتالى, سماعۇل ەلۋباي, ءسابيت دوسانوۆ, عابباس قابىشەۆ, تەمىرحان مەدەتبەك, بەكسۇلتان نۇرجەكەەۆ, يسرايل ساپارباي, ۇلىقبەك ەسداۋلەت جانە ت.ب. باستاعان 118 ۇلت زيالىسى قول قويعان كونستيتۋتسياداعى ورىس ءتىلى تۋرالى 7 باپتىڭ 2-ءشى تارماعىن الىپ تاستاپ, مەملەكەتتىك ءتىل تۋرالى زاڭنىڭ جاڭا جوباسىن قابىلداۋدى تالاپ ەتكەن بولاتىن.
«قازاق ءۇنى» باسىلىمىنىڭ دەرەگىنە قاراعاندا بۇگىندە بۇل اشىق حاتتى قولداعاندار سانى 100 مىڭنان اسىپتى. ۇلت مۇددەسى ءۇشىن بۇرىن مۇنشالىقتى قالىڭ قول جينالعان ەمەس. ياعني, مەملەكەتتىك ءتىل تۋرالى زاڭ قابىلداۋ كۇن تارتىبىندەگى كۇننەن-كۇنگە كۇشەيىپ كەلە جاتقان ەڭ وزەكتى ماسەلە بولىپ تۇر. قوعامدى الاڭداتىپ وتىرعان قازاق ءتىلى ماسەلەسىن مەملەكەت باسشىسى دا قولداۋدا.
مەملەكەت باسشىسى: «قازاقتىڭ ءتىلى – قازاقتىڭ جانى! حالقىمىزدىڭ تاريحى دا, تاعدىرى دا – تىلىندە. مادەنيەتى مەن ادەبيەتى دە, ءدىلى مەن ءدىنى دە – تىلىندە. ۆ.رادلوۆ ايتقانداي, قازاق ءتىلى – تۇركى حالىقتارى ىشىندەگى ەڭ تازا ءارى باي ءتىلدىڭ ءبىرى. وسى ورايدا تاريحقا ۇڭىلسەك كەشەگى ءابۋناسىر ءال-فارابي, اباي وسى تىلدە الەم دەڭگەيىندە تاماشا شىعارمالار شىعارعانىن ايتۋعا بولار ەدى. بيىل وتەتىن شارالاردى پايدالانا وتىرىپ قازاق ءتىلى مارتەبەسىڭ بار قوعام بولىپ كوتەرۋىمىز كەرەك. سونىمەن قوسا ارينە لاتىن الىپبيىنە كوشىرۋ جۇمىسىن جالعاستىرۋ قاجەت.
قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى توقاەۆ التىن وردا مەرەيتويىن اتاپ وتىرىپ ونى الەمدىك تۋريستىك كلاستەر دەڭگەيىندە دامىتۋ كەرەكتىگىن ايتىپ تاپسىرما بەرگەن بولاتىن. وتە ورىندى ءارى ۋاقىتىندا ايتىلعان وي! قازاق ەلى سول وردانىڭ تىكەلەي مۇراگەرى, ال سول ۇلى ۇلىستىڭ مەمەلەكەتتىك ءتىلى قىپشاق ءتىلى, ياعني كازىرگى قازاق ءتىلى بولىپ شىعادى!
ەندى سول ۇلى ۇلىستان قالعان سىعناق, ساۋران, سارايشىق سياقتى قالالاردى جوندەپ, جوشى حان كەسەنەسىن وڭدەۋ جۇمىسىن تەزدەتىپ, ماڭايىن اباتتاۋ جۇمىستارى بار. بۇل جۇمىس جالپىحالىقتىق مىندەت ونى ءبىز جۇمىلا اتقارۋىمىز كەرەك دەپ ويلايمىن.
ءتىل وتكەن تاريحپەن عانا ەمەس, بۇگىن مەن بولاشاقتى بايلانىستىراتىن قۇرال. مەنىڭشە, ءتىلدىڭ تۇعىرى دا, تاعدىرى دا بەسىكتەن, وتباسىنان باستالادى. وتباسىندا انا تىلىندە سويلەپ وسكەن ءبۇلدىرشىننىڭ تىلگە دەگەن ىقىلاسى تەرەڭ, قۇرمەتى بيىك بولادى. وسى تۇرعىدا, بالاباقشالاردا, مەكتەپتەردە مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ مارتەبەسىن كوتەرۋدى نازاردا ۇستاۋ قاجەت.
ءبىز مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ مارتەبەسىن كوتەرۋ باعىتىنداعى جۇمىستاردى ۇزدىكسىز جالعاستىرا بەرەمىز»- دەپ اتاپ كورسەتتى.
وسى كەز تاۋەلسىز قازاقستان ەلىن اۋىر سىننان وتكىزىپ تۇر. قيىنشىلىقتار از ەمەس. اسىرەسە الەم ەكونوميكاسىندا بولىپ جاتقان داعدارىس جاس مەملەكەتىمىزگە وڭاي تيمەدى. بىراق ءبىز بۇل سىناقتان دا وتەمىز.
سوندىقتان مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ تاريحىمىزدى تەرەڭنەن قوزعاپ, ەلگە رۋحاني سەرپىلىس بەرۋگە باعىتتالعان تاپسىرماسىن ورىنداۋعا ەل بولىپ جۇمىلا كىرىسۋىمىز كەرەك.
بۇركىتباي اياعان,
قر بعم عك مەملەكەت تاريحى ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى,
تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور
