ساراپشىلار بازالىق مولشەرلەمەنىڭ كۇرت تومەندەۋى ۇلتتىق بانكتىڭ اقشا-نەسيە ساياساتىنا دەگەن سەنىمدى تومەندەتىپ, دەپوزيتتەردى دوللارلاندىرۋ دەڭگەيىنىڭ وسۋىنە اكەلۋى مۇمكىن ەكەنىن ايتىپ جاتىر.
قازاقستان قارجىگەرلەر قاۋىمداستىعىنىڭ (ققق) ساراپشىلارى بازالىق مولشەرلەمە ينفلياتسيانى باسقارۋدىڭ نەگىزگى قۇرالى ەكەنىن ەسكە سالدى. وسىلايشا, ۇلتتىق بانك وسى كورسەتكىش پەن ەكونوميكالىق ءوسىم اراسىندا تەپە-تەڭدىكتى قامتاماسىز ەتەدى.
قاۋىمداستىق ساراپشىلارىنىڭ پىكىرىنشە, قازاقستاندا سىياقى مولشەرلەمەسى نارىقتىق دەڭگەيدەن ەداۋىر تومەن مەملەكەتتىك باعدارلامالار جۇمىس ىستەپ جاتىر. «باسقاشا ايتقاندا, ستاۆكالاردى تومەندەتۋگە بولادى, بىراق بۇل ءاردايىم ساپالى قارىز الۋشىلار سانىنىڭ جەتكىلىكسىز بولۋىنا بايلانىستى نەسيە قىزمەتىن جەدەلدەتۋگە اينالا بەرمەيدى, مۇنداي جاعدايدا حالىقتىڭ ناقتى كىرىسىنىڭ تومەندەپ كەتۋى مۇمكىن. ءبىزدىڭ ويىمىزشا, وڭتايلى تەپە-تەڭدىكتى تابۋ جانە ۇستاپ تۇرۋ بازالىق مولشەرلەمە ماسەلەسىن شەشۋدە ماڭىزدى. بۇل كەزدە ينفلياتسيا ايتارلىقتاي ءوسىپ كەتپەيدى, ال ەكونوميكالىق ءوسىم وڭ جانە تۇراقتى بولادى. بۇل جاعدايدا ىشكى سۇرانىستى جاقسارتۋ, ناقتى اقشالاي كىرىس دەڭگەيىن ارتتىرۋ, ىشكى نارىقتىڭ ەرەكشەلىكتەرىن ەسكەرە وتىرىپ, ەكسپورتتى ءارتاراپتاندىرۋ جانە يمپورتتى وڭتايلاندىرۋ بويىنشا بەلسەندى جۇمىس جۇرگىزۋ قاجەت. تومەن ينفلياتسيا بولماسا, قولايلى ەكونوميكالىق ۇزاق مەرزىمدى پايىزدىق مولشەرلەمەلەر, تۇراقتى ەكونوميكالىق ءوسۋ قارقىنى ءۇشىن ماڭىزدى بيزنەس جاعدايلارىن بولجاۋ مۇمكىن بولمايدى», دەپ اتاپ ءوتتى ققق ساراپشىلارى.
كەشەگى جيىنعا قاتىسقان ۆتب بانكىنىڭ توراعاسى دميتري زابەللو باعامداردىڭ تومەندەۋى ۆاليۋتا باعامىنا قىسىم جاسايتىنىن ايتىپ ءوتتى.
«ۇلتتىق بانك III-IV توقساندا مولشەرلەمەنى ءسال تومەندەتەدى نەمەسە ءدالىزدى تارىلتادى, بىراق 3-4% -عا جەتكىزبەيدى. سونىمەن قاتار مەملەكەتتىك باعدارلامالار نارىعى بەلسەندى دامىپ كەلەدى, وندا مەملەكەت سۋبسيديالانعان ستاۆكالار بويىنشا نەسيە بەرۋى كەرەك. مەنىڭ ويىمشا, بۇل ءۇردىس الداعى ۋاقىتتا دا جالعاسا بەرەدى», دەيدى ۆتب بانكىنىڭ توراعاسى دميتري زابەللو.
«استانا-ينۆەست» ينۆەستيتسيالاردى تالداۋ دەپارتامەنتىنىڭ باسشىسى سەرىك قوزىباەۆ بازالىق مولشەرلەمەنى تومەندەتۋ قازىرگى جاعدايدا بيزنەستى قولداۋدىڭ جاقسى ءتاسىلى ەكەنىن ايتقانمەن, ناقتى كىمدەرگە كومەك كورسەتىلەتىن ءبىر انىقتاپ الۋ ماڭىزدى ەكەنىن ايتادى. ء «ىرى بيزنەس مەملەكەت تاراپىنان قولداۋ تاپتى. بىراق ورتا جانە شاعىن بيزنەس تۋرالى نە ايتقىم كەلەدى؟ ەگەر مەن رەسەيدەگى قارجىلىق رەتتەۋشىنىڭ ارەكەتىنە سۇيەنەتىن بولساق, ۇلتتىق بانك ستاۆكانى 5-كە دەيىن تومەندەتۋى مۇمكىن. ەگەر بيزنەس وسىنداي تەتىكپەن نەسيە الا الاتىن بولسا, ەكونوميكاداعى اقشا ماسساسى ارتادى جانە سايكەسىنشە ينفلياتسيا ارتادى. مۇنداي نەسيەلەۋ مولشەرلەمەسىمەن بيزنەس ومىرگە كەلەدى, بىراق جوعارى ينفلياتسيا مونەتانىڭ ەكىنشى جاعى بولادى», دەدى ول .
سوندىقتان قوزىباەۆ ەكونوميكا ءۇشىن بازالىق مولشەرلەمەنى تومەندەتۋ جەتكىلىكسىز بولاتىنىن باسا ايتادى.
«بۇل تۋرالى وتە ۇزاق جانە ۇزاق ايتىلدى, بىراق ەشقانداي ماڭىزدى شارالار قابىلدانباعان», دەپ ءسوزىن قورىتتى س. قوزىباەۆ.
الماتى
