جامالدىڭ اناسى شاليمان كولحوزشى بولدى. اكەسى مومبەك مايداندا قازا تاپتى. ومبى قالاسىندا مەكتەپ-گيمنازيا بىتىرگەن, ۇستا بولىپ جۇمىس ىستەيتىن اكەسىنىڭ اعاسى دۇيسەبەك ونىڭ وتباسىنا قامقورلىق جاسادى. جامالدىڭ اعاسى ايتپاي ۆەرنىي قالاسىنداعى مەكتەپ-گيمنازيانى ءبىتىرىپ, ارتەلدە جۇمىس ىستەدى. جامال ۆەرنىي قالاسىنداعى قىزدارعا ارنالعان مەكتەپ-گيمنازيادا ءبىلىم الىپ, ەڭبەك جولىن XVIII پارتسەزد اتىنداعى اۋىل شارۋاشىلىق ارتەلىندە ەگىنشى بولىپ باستادى. سول جاقتا ءجۇرىپ تۇرمىسقا شىقتى.
1941 جىل... سوعىس... اۋىلدان مايدانعا 150-گە جۋىق ەر-ازامات اتتاندى. ولاردىڭ اراسىندا جامالدىڭ كۇيەۋى نۇرياحمەد تە بولدى. كوبى مايداننان ورالمادى. «قارا قاعاز» جامالدىڭ ۇيىنە دە كەلدى. بالاسى بولماعان سوڭ, جامال اتا-ەنەسىنىڭ ۇيىندە قالماي, اناسى مەن اعاسىنىڭ ۇيىنە قايتىپ كەلدى. قايعىلى ويدان ارىلۋعا وعان جۇمىس كومەكتەستى. جامال سوعىس جىلدارى جانىن سالىپ ەڭبەكتەندى, ءداندى-داقىلداردىڭ جوعارى ونىمىنە قول جەتكىزدى. بۇل تۋرالى گازەتتەر جارىسا جازدى, كولحوز توراعاسى ەڭبەككۇن ۆەدوموسىندە اتاپ ءوتتى.
1945 جىلى جامال ءوندىرىس ۇزدىگى رەتىندە ەگىس زۆەنوسىنىڭ جەتەكشىسى بولىپ سايلاندى. ول اۋىلشارۋاشىلىق ادەبيەتتەرىن وقىپ زەردەلەدى, ەگىندى قالاي جاقسارتۋعا بولاتىنىن تۇسىنۋگە تىرىستى. كۇزدە جەردى ەگۋگە دايىنداۋ كەزىندە كوڭ جانە اعاش ك ۇلىمەن تىڭايتۋدى ۇسىندى. ەگىن جيناۋ ناتيجەسى ويداعىداي بولدى, جاڭا رەكورد قويىلدى. 1947 جىلى جامال بەكبوسىنوۆا باسقاراتىن ەگىنشىلىك زۆەنوسى ءار گەكتاردان
40-45 تسەنتنەردەن بيداي جينادى. بۇل سول كەزدەگى رەكورد ەدى.
1948 جىلى 28 ناۋرىزدا جامال مەن باسقا ءوندىرىس وزاتتارى ماسكەۋگە شاقىرىلدى. كرەمل قابىرعاسىندا ارقايسىسىنا سىڭىرگەن ەڭبەگى ءۇشىن مەملەكەتتىڭ ەڭ جوعارى ناگراداسى سانالاتىن سوتسياليستىك ەڭبەك ەرى اتاعى بەرىلىپ, «التىن جۇلدىز» بەلگىسى تابىس ەتىلدى. قوشەمەت كورسەتىلىپ, قۋانىشتى داۋىس باسىلعاننان كەيىن ماراپاتتاۋشى سىيلىق تاڭداۋ تۋرالى ادەتتەن تىس ۇسىنىس ايتتى. ايەلدەر ورامال, ساماۋرىن سۇراپ, ءوز وتىنىشتەرىن جەتكىزە باستادى. جامال ءوز كەزەگىندە ورىستاردىڭ اعاش ءۇيىن سۇرادى, بىراق ارتىنان ءوزىنىڭ باتىلدىعىنان جۇرەكسىنىپ, ءبارىن قالجىڭعا سۇيەدى. الايدا كوپ ۇزاماي اۋىلعا نومىرلەنگەن بورەنەلەر تيەلگەن ماشينا كەلدى. الىپ كەلگەن ادام جامالعا ءوزىن تانىستىرىپ, ۇكىمەت سىيلاعان ءۇيدى قايدا قويۋ كەرەگىن سۇرادى. جامال باسىندا بۇعان سەنە المادى. ماسكەۋدەگىلەر قاراپايىم قازاق قىزىنىڭ ءوتىنىشىن ەلەۋسىز قالدىرماپتى. كوپ ۇزاماي اعاش ءۇي قويىلىپ, توسەكتەر ورناتىلدى, توبەگە بالالار بەسىگى ءىلىندى. وسىلايشا جامال اناسىمەن جىلى ۇيدە ءومىر سۇرە باستادى. ۇيگە ىلىنگەن بەسىك تە پايداعا اسىپ, جاڭا ۇيگە جاڭا قۋانىش سىيلادى. 1953 جىلى 2 ناۋرىزدا جامالدىڭ نەمەرە ءىنىسى كەڭەس دۇيسەبەكوۆ پەن ونىڭ ايەلى شاكيرا تاستانوۆانىڭ قىزىن قازاقى ءداستۇر بويىنشا جامالعا بەردى. جامال باقىتقا كەنەلدى. ول قىز, وسى جولداردىڭ اۆتورى – مەن. قۇجاتتاردا بەكبوسىنوۆا گۇلنۇر – بەكبوسىنوۆا جامالدىڭ قىزى دەپ جازىلعان. مەنى ءالى كۇنگە دەيىن اۋىلدا باتىردىڭ قىزى رەتىندە قارسى الادى. ماعان قىمبات ادامدى ەستەن شىعارماعانى ءۇشىن اۋىلداستارىما ريزامىن.
1955 جىلى انام وكپە قابىنۋىنا شالدىعىپ, كوپ ۇزاماي قايتىس بولدى. مەنى اجەم شاليمان تاربيەلەدى. ءبىز كەڭەس پەن شاكيرانىڭ وتباسىندا ءومىر سۇردىك, مەن ولاردى اتىمەن اتايتىنمىن.
1970 جىلى قاراعاندىعا ۋنيۆەرسيتەتكە وقۋعا اتتانعانشا بارلىق دەمالىستى ءوزىم ءۇشىن قىمبات اۋىلدا وتكىزدىم. سول جەردە, قاراعاندىدا تۇرمىسقا شىقتىم. ماتەماتيكا ءپانىنىڭ مۇعالىمى بولىپ جۇمىس ىستەدىم, انامنىڭ ەرلىگى مەن ءۇشىن ارقاشان ۇلگى بولدى. قازىر مەن نۇر-سۇلتان قالاسىندا تۇرامىن, زەينەتكەرمىن.
2017 جىلى بالالارىم جانە نەمەرەلەرىممەن تاستىوزەك اۋىلىندا انام جامالعا ارناپ ۇيىمداستىرىلعان استا بولدىم. بۇل شارانىڭ باستاماشىسى – ءىنىم قايرات دۇيسەبەكوۆ پەن ايەلى گۇلبارام. ۇلكەن اسقا جەرلەستەر مەن تۋعان-تۋىستار شاقىرىلدى, ولاردىڭ ىشىندە اۋىلىمىزدىڭ قۇرمەتتى ازاماتى, مايدانگەر, تاستىوزەك پەن تالدىقورعانداعى بىرنەشە مەكتەپتە ديرەكتور بولىپ قىزمەت ەتكەن ءابىش وشاقپاي ۇلى دا بولدى. ول ءبىزدىڭ وتباسىمەن جاقىن تانىس بولاتىن, وسى ماقالا دا سونىڭ ايتۋى بويىنشا جازىلدى. ءابىش وشاقپاي ۇلى جەرگىلىكتى مەكتەپكە جانە قوعالى, تاستىوزەك اۋىلدارىنداعى كوشەلەرگە جامال ەسىمىنىڭ بەرىلۋىنە ۇلكەن ەڭبەك ءسىڭىردى. انام كۇيەۋىمەن تۇرعان ۇيدە مەموريالدىق تاقتا ورناتىلعان.
سوتسياليستىك ەڭبەك ەرى جامال بەكبوسىنوۆانى ەستەن شىعارماعانى ءۇشىن جەرلەستەرىمىزگە راقمەت ايتامىن.
گۇلنۇر تەزەكباەۆا
