سول سياقتى ۇلت ۇستازى احمەت بايتۇرسىن ۇلىنىڭ دا «تىلەك باتام» دەيتىن ولەڭىندە:
دارەتى جوق اياقتار,
قورسىلداعان ساياقتار,
بىلعاماسىن قاسىڭدى,
قاسيەتتى باسىڭدى, - دەسە,
اتاقتى اقىن دۋلات باباتاي ۇلى:
يماندى بۇل دۇنيەدە ەر سۇرايدى,
تىتىرەپ دارەتسىزدەن جەر جىلايدى, - دەگەن ەكەن.
جوعارىداعى جىر جولدارىنا ۇڭىلگەن ادام, دارەتتىڭ قوعامىنداعى ماڭىزىن تۇسىنەر ەدى. سول سياقتى شاكەرىم قاجىنىڭ بالاسى احاتتىڭ ەستەلىگەندە: «ابايدىڭ اجەسى زەرە قۇنانبايدى دارەتسىز ەمىزبەگەن» دەگەن دەرەكتى ايتادى. وسىنى تىلگە تيەك ەتكەن ايتىس اقىن مۇحامەدجان تازابەك:
كەشەگى كەنەسارى تۇلپارىنا,
دوڭىزدىڭ باسقان ءشوبىن جەگىزبەگەن.
تەكتىلىك ۇلگىسىندەي زەرە اجەمىز,
قۇنانبايدى دارەتسىز ەمىزبەگەن.
اتانىڭ بويىنداعى تازالىقتان,
اباي تۋدى تەكتىلىك نەگىزبەنەن – دەپ جىرلاپتى.
دارەتپەن ءجۇرۋدى اتام قازاق ەجەلدەن ادەت قىلعان. ارداقتى ساحابا ءابۋ حۋرايرا (ر.ا.) سۇيىكتى پايعامبارىمىزدىڭ (س.ع.س) بىلاي دەگەنىن جەتكىزەدى: «اللانىڭ ءدىنىن ۇستاناتىن ق ۇلى دارەت الىپ بەتىن جۋعاندا, ونىڭ بەتىنەن سۋمەن بىرگە كوزىمەن كورگەن (جاساعان) كۇنالارى كەتەدى, قولىن جۋعاندا سۋمەن بىرگە قولىمەن ىستەگەن كۇنالارى كەتەدى, اياعىن جۋعاندا سۋمەن بىرگە اياعىمەن بارعان كۇنالارى كەتەدى, وسىلاي ول بۇكىل كۇنالارىنان بوساپ شىققانشا جالعاسادى» ء(مۇسلىم).
قاي كەزدە بولسىن ءدىن عۇلامالارى ءاردايىم دارەتپەن ءجۇرۋ ءۇشىن تاماقتى وتە از مولشەردە ىشەتىن بولعان. مسىالى, يمام ماليك ءۇش كۇندە ءبىر رەت تاماقتانادى ەكەن. سەبەبىن سۇراعاندارعا: «اللا تاعالانىڭ الدىندا ءجيى-ءجيى دارەت بۇزۋدان ۇيالامىن» دەيتىن كورىنەدى.
بىلگەن جانعا دارەت – ءدىننىڭ ءبىر بولشەگى. ونسىز ادام بالاسى ناماز وقىپ, قاعباعا تاۋاپ ەتە المايدى. قۇراندى دا دارەتسىز قولمەن ۇستاي المايدى.
