رۋحانيات • 04 مامىر، 2020

تاقۋانىڭ اقىلى

32 رەت كورسەتىلدى

ەرتەدە تاقۋا ءدىنداردى جاپ-جاس جىگىت ىزدەپ كەلەدى. ول تاقۋادان ادام رەتىندە تولىق جەتىلۋدىڭ جولىن سۇرايدى. سوندا تاقۋا: «سەن بۇگىن تۇندە بەيىت باسىنا بار دا، تاڭ اتقانشا ولگەندەردى ماقتا! ولار ساعان نە دەيدى، سونى ماعان ايتارسىڭ!»، دەيدى.

جىگىت تاپسىرمانى مۇل­تىكسىز ورىندايدى. تاڭەرتەڭ ەرتە ۇستازىنا كەلىپ، ولىكتەر ءتىل قاتپاعانىن اي­تادى. تاقۋا: «ون­دا سەن بۇگىن تاعى بار، تاڭ ات­قانشا ولىكتەردى جاماندا، تىلدە، مۇمكىن سوندا ءتىل قاتار»، دەيدى.

شاكىرت ونى دا ورىندايدى. تاڭەرتەڭ ۇستازىنا كەلىپ، ولىكتەردىڭ ءلام-ميم د­ەمە­گەنىن ايتادى. «با­لام، – دەيدى قاريا. – سەن بۇل دۇنيەدە جەتىلگەن ادام­دار­­دىڭ قاتارىندا بولعىڭ كەلسە، تۋرا ولىك­تەر سياقتى ماقتاسا دا، داتتاسا دا ءمىز باقپاي­تىن بول. سوندا عانا ماقساتىڭا جەتەسىڭ!»

بۇل اڭگىمەنىڭ عيبراتى نەدە؟ ماقتان بار جەردە ادام بالاسى رۋحاني جەتىلمەيدى. رۋحاني جەتىلمەگەن ادام قاي تاراپتان بولسىن رۋحتى، كەمەل دۇنيە تۋدىرا المايدى. ياعني، ادامدى رۋحاني مۇگەدەكتىككە، ارىلماس دەرتكە شالدىقتىراتىن دۇنيە  – ماق­تاۋ. ءار نارسەنىڭ شەگى بولاتىنى سياق­تى، ماقتاۋ مەن ماداقتىڭ دا شەگى بار. ارتىق ماقتاۋ – جانعا قاس.

يسلام دىنىندە ماقتانۋ مەن ماقتان ءۇشىن جاسالعان ءىستى «ريا» دەيدى. كىمنىڭ بويىندا رياعا قۇمارلىق بولسا، ونىڭ ىستەگەن جاقسى امالدارى شايىلىپ كەتەدى. مىسالى، بىزگە يمام ءمۇسىلىم ارقىلى جەتكەن مىناداي ءبىر وسيەت حاديستە: «قيامەت كۇنى اللانىڭ قۇزىرىنا بىرنەشە ادام اكەلىنەدى. حاق تاعالا ءبىرىنشى ادامنان: «سەن نە تىندىردىڭ؟» دەپ سۇرايدى. پەندە: «شەيىت بولىپ جانىم شىققانشا، سەنىڭ جولىڭدا ايانباي سوعىستىم»، دەپ جاۋاپ بەرەدى. حاق تاعالا: «جالعان ايتىپ وتىرسىڭ! سەن ەل-جۇرت «نەتكەن باتىر ادام!» دەپ ايتسىن دەپ سوعىستىڭ»، دەپ ونى جاھاننامعا لاقتىرۋعا بۇيرىق بەرەدى.

كەلەسى بولىپ ءبىلىم ۇيرەنگەن عالىم ادام اكەلىنەدى. اللا تاعالا ودان: «جاقسى نىعمەتتەرگە جەتۋ ءۇشىن نە ىستەپ ەدىڭ؟» دەپ سۇرايدى. الگى ادام: «عى­لىم ۇي­رەندىم، وزگەگە ۇيرەتتىم، سەنىڭ ريزا­لىعىڭ ءۇشىن قۇران وقىدىم»، دەپ جاۋاپ بەرەدى. حاق تاعا­لا سول كەزدە: «سەن ادام­­دار «كەرەمەت عالىم ەكەن» دەپ ايت­سىن دەگەن نيەتپەن عىلىم ۇيرەن­دىڭ عوي. «قۇران­دى قانداي تاماشا وقيدى!» دەسىن دەپ قۇران وقىدىڭ، وسى رياڭ ءۇشىن»، دەپ ونى دا توزاققا لاقتىرۋعا بۇيرىق بەرەدى.

ودان كەيىن مال-مۇلكى كوپ باي ادام اكەلىنەدى. اللا تاعالا ءوزىنىڭ وعان بەرگەن يگىلىكتەرىن ەسىنە سالىپ: «ال جارايدى، سەن سول يگىلىكتەرگە يە بولۋ ءۇشىن نە جاسادىڭ؟» دەپ سۇرايدى. الگى پەندە: «سەنىڭ ريزالىعىڭ ءۇشىن مال شاشتىم»،  دەيدى. اللا تاعالا: «ايتىپ وتىرعانىڭ جالعان، سەن «مىناۋ نەتكەن جومارت ادام» دەسىن دەپ جاسادىڭ»، دەيدى. ءسويتىپ ونى دا جاھاننامعا لاقتىرۋعا بۇيرىق بەرەدى.

دەمەك بۇل حاديستەن ءبىز نە تۇسىنەمىز؟ اباي اتامىزدىڭ 38-ءشى قاراسوزىندە «بۇل جول­دا رياسىز، جەڭىلدىكسىز ءبىر قارار تۇرىپ ىزدە­گەن عانا كىسى ءىستىڭ كامالاتىنا جەت­پەك» دەگە­نىندەي، امالدىڭ قابىل بول­ماعى ريا­سىز ىقىلاسقا بايلانىستى ەكەن. ءبىزدىڭ كوبىمىز قاتەلىكتى ءدال وسى جەردەن جىبەرىپ الامىز.

سوڭعى جاڭالىقتار

الەم كۋبوگى وتەدى

سپورت • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار