ساياسات • 30 ءساۋىر, 2020

جاقىن ارادا قيىن ساتتەر ارتتا قالادى

250 رەت
كورسەتىلدى
6 مين
وقۋ ءۇشىن

مەملەكەت باسشىسىنىڭ ەلىمىزدەگى توتەنشە جاعدايعا بايلانىستى مالىمدەمە جاسايتىنىن ەستىگەن ەل: ء«ساۋىر ايى دا ءبىتتى. كارانتين مامىردىڭ اياعىنا دەيىن سوزىلا ما؟ ەندى قالاي بولار ەكەن؟» دەپ الاڭداعان ەدى.

جاقىن ارادا قيىن ساتتەر ارتتا قالادى

ەلىمىزدەگى كارانتين ۋاقىتىنىڭ مامىردىڭ 11-ىنە دەيىن ۇزارتىلۋى ەلدىڭ كوڭىلىن جۇباتقانداي بولدى. سەبەبى ءساۋىردىڭ 30-نان مامىردىڭ 11-ىنە دەيىن ون كۇننىڭ ىشىندە التى كۇنى دەمالىس, مەرەكە كۇندەرى ەكەن. سوندىقتان قىرقىنا شىداعان ەل-جۇرت قىرىق بىرىنە دە شىدايدى دەپ ويلايمىن.

پرەزيدەنت ءوز مالىمدەمەسىندە ەلدىڭ كوكەيىندە جۇرگەن كوپ سۇ­راق­قا جاۋاپ بەرىپ, حالىقتى سابىر­عا شاقىردى. دۇنيە جۇزىندە 3 مي­ل­ليون­نان استام ادام وسى اۋرۋعا شال­­دىق­قانى ايتىلدى. ءبىزدىڭ ەلى­مىزدە دە اۋرۋ جۇقتىرعاندار ازاي­ماي تۇر. سونىڭ ىشىندە دەنساۋلىق ساق­تاۋ سالاسىنىڭ قىزمەت­كەر­لەرى, ياعني دارىگەرلەردىڭ حالىقتى قۇت­قارامىن دەپ ءجۇرىپ, وزدەرىنىڭ جۇق­تىرعانى, وسى اۋرۋعا شالدىققانى وكىنىشتى جاعداي. سوندىقتان قازىرگى قابىلدانىپ جاتقان ساقتىق شارالارى وتە دۇرىس, بۇعان تۇسىنىستىكپەن قاراۋىمىز كەرەك.

بارلىق مەديتسينا, دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنا جاعداي جاسالىپ جاتىر. ەكى اپتانىڭ ىشىندە جۇقپالى اۋرۋلاردى ەمدەيتىن اۋرۋحانا سالىندى. بۇل ءبىزدىڭ مەملەكەتىمىزدىڭ مۇمكىندىگىن كورسەتەدى.

كارانتين ۋاقىتىنىڭ سوزىلۋى ءوز قاۋىپسىزدىگىمىزدى ساقتاۋعا, قازاقستاننىڭ ءار ازاماتىنا قاجەت. ەلىمىزدە بىردەن ءتيىستى شارالار قول­دانعاننىڭ, ءوزىمىزدى ءوزىمىز قور­عا­عانىمىزدىڭ ارقاسىندا قيىن­دىق­تاردىڭ ءبىرازىن ەڭسەردىك جانە اۋرۋدىڭ ءورشىپ كەتۋىنە توسقاۋىل جاسادىق. مەنىڭ پايىمداۋىمشا, ءساۋىردىڭ اياعىنان باستاپ ىندەتتىڭ ازاياتىنى جونىندە ساراپتاما بار.

قيىن كەزەڭدە مەملەكەت تارا­پىنان ەلگە كومەك بەرىلىپ جاتىر. بيۋدجەتتەن بيزنەس سالاسىنا, اسىرەسە شاعىن جانە ميكروبيزنەس­كە, جۇمىسسىز قالعاندارعا قولداۋ كور­سەتىلىپ, بۇگىنگى تاڭدا 4 ملن 750 مىڭ ادام كومەك الدى. 570 مىڭ ازا­مات ازىق-ت ۇلىكپەن قامتاماسىز ەتىلدى. كوممۋنالدىق تولەمدەر جە­ڭىلدەتىلىپ, ءبىر جارىم ميلليوننان استام ادامعا جاردەم بەرىلدى. نەسيە العاندار دا شەت قالعان جوق, ولاردى كەيىنگە قالدىرۋ ماسەلەسى شەشىلىپ جاتىر. ءاربىر شاعىم, ءار ادامنىڭ ءوتىنىشى نازارعا الىندى. مۇنى پرەزيدەنتتىڭ اپپاراتىنان باستاپ, ۇكىمەت, Nur Otan پارتياسى, اكىمشىلىكتەر كۇندەلىكتى باقىلاپ, مونيتورينگ جاساپ وتىر.

مالىمدەمەدەگى تاعى ءبىر ماڭىز­دى ماسەلە – جۇمىس ورنىن جانە ەڭ­بەكاقى كولەمىن ازايتپاۋ ماقساتىندا ءىرى كومپانيالارعا كومەك كورسەتۋ ماسەلەسى كوتەرىلدى جانە ونىڭ ءتىزىمىن قازىر ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگى جاساپ جاتقاندىعى, ول تىزىمگە تەك اسا ماڭىزدى كومپانيالار عانا ەنگىزىلەتىنى ءسوز بولدى. بۇل ماسەلە دەر كەزىندە دۇرىس نازارعا ءىلىندى دەپ ەسەپتەيمىن. ەندى ونى اشىق تۇردە, جاريالى تۇردە وتكىزۋ وتە ماڭىزدى. سەبەبى قازىر الەۋمەتتىك جەلىلەردە كوپ سىنالىپ, كەيبىرەۋلەردىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, تابىسى ۇلكەن كومپانيالار دا تىزىمگە ەنىپ جاتىر دەگەن سان الۋان پىكىر قايشىلىقتارى ايتىلىپ ءجۇر. سوعان بايلانىس­تى بۇل ەگجەي-تەگجەيلى قارالىپ, تەك قانا ءتيىستى كومپانيالارعا, ونىڭ ىشىن­دە قاجەتتىگى جوعارى, نەگىزىنەن اۋىل شارۋاشىلىعى, تاماق وندى­رەتىن كومپانيالارعا عانا بەرىلەدى دەپ ويلايمىز.

مالىمدەمەدە كارانتين بىتكەننەن كەيىن, بۇكىل الەمدەگى داعدارىسقا باي­لانىستى بىزگە دە داعدارىس جاع­دايىنا دايىندالۋ قاجەتتىگى, ەلبا­سىنىڭ 24 ساۋىردە وتكەن قاۋىپسىزدىك كەڭە­سىندەگى جۇكتەگەن تاپسىرمالارىن جۇزەگە اسىرۋ جايى ەسكەرتىلدى.

جوعارىدا ءتيىستى كومپانيالارعا, ەلىمىزدىڭ ەكونوميكاسىنا وز­دەرى­نىڭ قوماقتى ۇلەسىن قوساتىن كومپا­نيا­لارعا كومەك بەرۋ قاراستى­رىلعانىن جوعارىدا اتاپ وتتىك. بۇعان ەلىمىزدىڭ تولىق مۇمكىندىگى بار. قازىر ۇلتتىق قورىمىزدا ءۇش جىلدىق بيۋدجەتتىڭ قارجىسى ساق­تالعان. ءدال قازىرگى ۋاقىتتا بيۋدجەتكە جەتىسپەيتىن جاعى سول قوردان قاراستىرىلۋدا.

تاۋەلسىزدىك العان العاشقى جىل­دارى قانداي قيىندىق كوردىك. ول كەزدە ينفلياتسيا 2500 پايىزعا دەيىن جەتىپ, ايلىق, زەينەتاقىلار التى ايعا دەيىن كەشىكتىرىلىپ بەرىل­گەن كەزەڭنەن دە وتكەنبىز. كەيىن­گى جىلدارداعى الەمدە بولعان داعدا­رىس­تار دا سول ۇلتتىق قوردىڭ ارقا­سىندا قيىندىقتى تەزىرەك ەڭسەردىك. بۇگىنگى كۇنى دە ۇلتتىق قوردىڭ ارقا­سىندا سونداي كومەك بولادى, بولىپ تا جاتىر.

ازىق-ت ۇلىك قورىنا كەلەتىن بول­ساق, قازاقستان ءاربىر ادام باسىنا شاققاندا دۇنيە جۇزىندە بەس ال­دىڭعى مەملەكەتتىڭ قاتارىنا كىرە­دى. ءبىر عانا مىسال كەلتىرەيىن, بىز­دە جىلىنا ءار ادام باسىنا شاققاندا 1 توننادان استام بيداي وندىرىلەدى. ازىق-ت ۇلىكتىڭ اتاسى دا, اناسى دا سول ناننان تۇرادى. بۇ­دان باسقا دا ازىق-ت ۇلىك قورى بار­شىلىق. سوندىقتان كەز كەلگەن جاعدايدا ءبىزدىڭ تىعىرىقتان شىعۋعا مۇمكىندىگىمىز بار. «بىرلىگى كۇشتى ەل وزادى» دەپ دانالارىمىز ايتقانداي, بۇكىل ەل بولىپ, ءبىر-بىرىمىزگە يىق تىرەپ, قولداۋ كورسەتسەك بۇل ۋاقىتشا قيىندىقتان دا لايىقتى شىعارىمىز انىق. وسى ماقالانى دايىنداپ وتىرعانىمدا ءبىر جاقسى حابار وقىدىم. وندا سينگاپۋر تەحنولوگيا جانە ماسساچۋسەتتىڭ تەحنولوگيا ۋنيۆەرسيتەتتەرىنىڭ بولجامدارى بويىنشا قازاقستاندا وسى ءساۋىر ايىنىڭ اياعىندا كوروناۆيرۋسپەن اۋرۋدىڭ جوعارى دەڭگەيى ءبىتىپ, ءارى قاراي تومەندەي كەلە, مامىر ايىنىڭ اياعىنا قاراي 97 پايىزعا قىسقارادى دەپ جازىلعان. ايتقاندارى تەزىرەك بولعاي دەپ تىلەيمىز!

ءساۋىر ايىنىڭ اياعى مەن مامىر ايىنىڭ باسىنا قاسيەتتى رامازان ايى ءدال كەلىپ وتىر. بۇل بۇكىل مۇسىلمان قاۋىمعا, قازاقستاندىقتارعا جاقسى­لىق, باقىتتى كۇندەر سىيلايتىن اي بولسىن. ءار وتباسىنداعى نيەت-تىلەك قابىل بولسىن. 1 مامىر قازاقستان حالقىنىڭ بىرلىگى كۇنى, 9 مامىر ۇلى جەڭىستىڭ 75 جىلدىعى, وسى مەرە­كەلەردى وتكىزىپ, ءسال شىداپ, ءبىر-ءبى­رىمىزدى سابىرعا شاقىرىپ, كاران­تيننەن امان-ەسەن ءوتىپ, ءومىرى­مىزدى بەيبىت, جاقسى كۇندەردە جال­عاس­تىراتىن بولايىق!

 

ەرسۇلتان بەكتۇرعانوۆ,

پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى, Nur Otan فراكتسياسىنىڭ مۇشەسى

 

سوڭعى جاڭالىقتار