اكەم 1942 جىلعى 22 ساۋىردە اسكەرگە شاقىرىلىپ, ءتورت كۇننەن كەيىن, ۇلدى بولعانىن كايساتتسكوە ستانساسىنان ەشەلونمەن ءوتىپ بارا جاتقاندا, پويىزبەن قاتارلاس شاۋىپ ءسۇيىنشى سۇراعان شابارماننان ەستىپ كەتىپتى...
اكەم سوڭعى حاتىندا ستالينگراد ءۇشىن شايقاستا جاراقات الىپ, باكۋدە گوسپيتالدا جاتقانىن, ەمدەلىپ شىققان سوڭ تاعى مايدانعا اتتاناتىنىن جازعان. اكەم قولى شەبەر تەمىر ۇستاسى بولعان. سوعىستىڭ الدىندا ورال قالاسىنداعى كولحوز باسقارمالارىنىڭ كۋرسىن بىتىرگەن. مىنەزى بايسالدى, ءادىل, اينالاسىنا سىيلى, قاراپايىم, باۋىرمال ادام ەدى دەگەن اڭگىمەنى كوزكورگەندەردەن ەستىپ ءوستىم. اكەم تۋرالى «بوزداقتار» ەنتسيكلوپەدياسىندا, ينتەرنەتتە كەزدەسكەن ماعلۇماتتار بار, بىراق از. زيراتىن ىزدەپ تابا المادىق. تەك ورال قالاسىندا, جايىقتىڭ جاعاسىنداعى جەڭىس الاڭىندا, گرانيت تاقتايشادا اتى-ءجونى جازىلعانىنا قۋانىپ, جىل سايىن نەمەرە-شوبەرەلەرىنىڭ گۇل شوقتارىن قويعاندارىنا ريزا بولامىز.
انامىز جۇمابيكە وتە ەڭبەكقور, كولحوز جۇمىسىندا بەلسەندى بولعان. سوعىس كەزىندە ءوزىنىڭ قايراتتىلىعىمەن, قامىستى اۋىلىنان 3-4 شاقىرىم جەردە, باتىراش تەرەگىنىڭ قاسىندا شالاشتا تۇرىپ ءبىر وتار قويدى ساۋىپ, ىرىمشىك جاساپ, مايدانعا جىبەرىپ تۇرعان.
مەنىڭ جالعىز اعام قوزەت اقىشەۆ 1942 جىلدىڭ قازان ايىندا, بىرگە وقيتىن, كوبى 17-دەن ءسال اسقان, ءبىر توپ جولداسىمەن بىرگە سۇرانىپ مايدانعا اتتانادى. اعام ۋفا ماڭىنداعى الكينا-2 اسكەري قالاشىعىندا كىشى كومانديرلەر دايىندايتىن ۋچيليششەدە جەدەل دايارلىقتان ءوتىپ, سەرجانت شەنىمەن ۇرىسقا كىرگەن. ءوزى جەتە مەڭگەرگەن قارۋى «ماكسيم» پۋلەمەتىندە الدىمەن كوزدەۋشى, سوسىن پۋلەمەت بولىمشەسىنىڭ كومانديرى بولادى. جاس جاۋىنگەر العاشقى ۇرىسىن كيەۆ قالاسى تۇبىندە باستاپ, ۋكراينانىڭ گومەل, جيتومير, لۆوۆ قالالارىن ازات ەتۋگە قاتىسادى. بۇدان ءارى قوزەت اعام قىزمەت ەتەتىن 26-مەحانيكالاندىرىلعان تانك بريگاداسى 7-ءشى تانك كورپۋسىنىڭ قۇرامىندا پولشانىڭ كراكوۆ, لودز قالالارىن جاۋدان بوساتادى. وسى قالالاردىڭ ءبىرىنىڭ ماڭىندا بولعان ۇرىستا, تۇنگى مەزگىلدى پايدالانىپ, قورشاۋدان قاشىپ شىعۋعا ارەكەتتەنگەن نەمىستەرگە قارسى پۋلەمەتپەن اجال وعىن سەپكەن اعام كوزسىز ەرلىك كورسەتەدى. وسى شايقاستا اعام 35 جاۋ سولداتىن جەكە-دارا جايراتىپ, «ەرلىگى ءۇشىن» مەدالىمەن ماراپاتتالادى.
بۇدان ءارى نەمىس جەرىنە دەندەي ەنگەن كەڭەس اسكەرلەرى درەزدەن قالاسىن قورشاۋعا الادى. سوعىس اياقتالۋعا تاياعاندا, 1945 جىلدىڭ 31 ناۋرىزى كۇنى, بەرلينگە 49 شاقىرىم قالعاندا, بولىمشە كومانديرى قوزەت اعام الاپات سوعىستا اۋىر جارالى بولىپ, ساپتان شىعادى. وسى جىلدىڭ 24 شىلدەسى كۇنى سول باكۋ قالاسىنداعى ەۆاكۋاتسيالىق گوسپيتالدا ەمدەلىپ, ءۇشىنشى دارەجەلى مۇگەدەك رەتىندە ەلگە ورالدى. سوعىستان كەلگەن سوڭ اعام قيىندىق كورىپ جۇرگەن انامىزعا كومەكتەسىپ, ەڭبەككە بىردەن ارالاسىپ, اراسىندا ا.س.پۋشكين اتىنداعى ورال پەداگوگيكا ينستيتۋتىنىڭ فيزيكا-ماتەماتيكا فاكۋلتەتىن ءبىتىرىپ, كوپ جىل ۇستازدىق قىزمەتىنىڭ ارقاسىندا ابىرويعا بولەندى.
سوعىستان كەيىن قوزەت اعام قامارياعا ۇيلەندى. ارينە مەن ءۇشىن اعامنىڭ ورنى بولەك بولدى. اعام مەنەن مەيىرىمىن ايامادى. وتباسىمىزداعى سىيلاستىق سوعىستان كەيىنگى جوقشىلىقتى بايقاتپادى.
قوزەت اعام 1953 جىلى وتكەن قازاق كسر مۇعالىمدەرىنىڭ ءبىرىنشى سەزىنىڭ دەلەگاتى, «حالىق اعارتۋ ءىسىنىڭ وزىق قىزمەتكەرى» بەلگىسىنىڭ يەگەرى بولدى.
قوزەت اعا ۇلدارىنان, اسىراۋشىسىنان ايىرىلعان وتباسىلاردىڭ, قاريالار مەن جەتىم بالالاردىڭ مۇقتاج-قاجەتتەرىنە جاناشىرلىق ءبىلدىرىپ, قولىنان كەلگەنشە جۇمىسىنان بوس ۋاقىتىندا ولارعا قامقور بولۋعا تىرىستى. سول ەرىكتىلىك, قازىرگى تىلمەن ۆولونتەرلىك ۇستانىمى ءومىرىنىڭ سوڭىنا دەيىن ساقتالدى. ۇلكەن جۇرەكتى ابزال جان قوزەت اعا سول كەزدەن باستاپ كوپپەن ءومىرىنىڭ سوڭىنا دەيىن بىرگە بولىپ, اۋىلداعى ارداگەرلەر كەڭەسىنىڭ توراعاسى مىندەتىن اتقاردى, اقىلشى بولدى, كوپتەگەن ءتيىمدى جوبانىڭ كوشباسشىسى بولىپ زامانداستارىنا كومەگىن كورسەتتى. ەل اعاسى اتاندى.
قوزەت اعانىڭ سوعىستا بولعان ءۇش جىلىنان باسقا ۋاقىتى ءوزى تۋىپ-وسكەن جانىبەك اۋدانىندا ءوتىپ, 40 جىلدىق ەڭبەگى جاس ۇرپاققا تەرەڭ ءبىلىم مەن سانالى تاربيە بەرۋگە ارنالدى. ونىڭ 30 جىلدان استامىن كەزىندە ءوزى وقىعان قامىستى اۋىلىنداعى مەكتەپتە جەمىستى وتكىزىپ, اۋىل-اۋدان جۇرتشىلىعىنىڭ زور قۇرمەتىنە بولەندى. اعام «ەرلىگى ءۇشىن» مەدالىنەن باسقا, I, II دارەجەلى «وتان سوعىسى» وردەنى, «گەرمانيانى جەڭگەنى ءۇشىن» جانە جەڭىسكە 20, 30, 40, 50 جىل مەدالدارىمەن ماراپاتتالعان.
اسقار اقىشەۆ,
قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قىزمەتكەرى
ورال
