ءار وقۋ جىلى باستالعاندا اۋىلداعى اتا-انادان مازا كەتەدى. ويتكەنى, شاعىن جيناقتى مەكتەپتەردىڭ كوپشىلىگىندە, جالپى اۋىلداعى ءبىلىم وشاقتارىندا بالا سانى از بولعاندىقتان, سىنىپتاردىڭ نەمەسە مەكتەپتىڭ جابىلىپ قالۋ قاۋپى سەيىلمەي وتىر. مەكتەپ جابىلىپ قالسا اتا-انا كورشى اۋىلعا, اۋدان ورتالىعىنا نەمەسە قالاعا جىبەرەدى, جىبەرمەسە بالا ءبىلىمسىز قالادى.
قارابالىق اۋدانىنداعى ورنەك اۋىلىنىڭ تۇرعىندارى دا بيىل عانا ەمەس, بىرنەشە جىلدان بەرى ناق وسىنداي كۇيدى باستان كەشىرۋدە.
ءار وقۋ جىلى باستالعاندا اۋىلداعى اتا-انادان مازا كەتەدى. ويتكەنى, شاعىن جيناقتى مەكتەپتەردىڭ كوپشىلىگىندە, جالپى اۋىلداعى ءبىلىم وشاقتارىندا بالا سانى از بولعاندىقتان, سىنىپتاردىڭ نەمەسە مەكتەپتىڭ جابىلىپ قالۋ قاۋپى سەيىلمەي وتىر. مەكتەپ جابىلىپ قالسا اتا-انا كورشى اۋىلعا, اۋدان ورتالىعىنا نەمەسە قالاعا جىبەرەدى, جىبەرمەسە بالا ءبىلىمسىز قالادى.
قارابالىق اۋدانىنداعى ورنەك اۋىلىنىڭ تۇرعىندارى دا بيىل عانا ەمەس, بىرنەشە جىلدان بەرى ناق وسىنداي كۇيدى باستان كەشىرۋدە ورنەكتىڭ وتكەنىنە توقتاماي-اق قويالىق. تاريحتى ايتساق ۇزاققا كەتەمىز. تەك وسى اۋىلدا كىندىك قانى تامىپ, بۇكىل قازاقتىڭ قامىن ويلاعان حالقىمىزدىڭ تۇڭعىش كاسىبي جۋرناليستەرىنىڭ ءبىرى, اقىن, اۋدارماشى, «ايقاپ» جۋرنالىنىڭ رەداكتورى مۇحامەتجان سەراليننىڭ ءوزى ءبىر تاريح. ونىڭ ەسكەرتكىشى ءومىر سۇرەر-سۇرمەسى بەلگىسىز مەكتەپتىڭ الدىندا مۇڭايىپ تۇرعانداي. كەڭەس وداعى جىلدارى ورنەكتە تولىق قازاق ورتا مەكتەبى بولدى. ورنەك سول جەردەگى ءوزى اتتاس ۇلكەن شارۋاشىلىقتىڭ بولىمشەسى, ءوزى تازا قازاق اۋىلى بولعان ەدى. قازاق مەكتەپ-ينتەرناتى بار تاستىوزەك اۋىلىنىڭ, ورنەكتىڭ جاستارى اۋدان, وبلىستا وتەتىن جارىستاردا العا ەشكىمدى سالمايتىندىعىن بۇگىنگى جىگىت اعاسى بولعاندار ۇمىتا قويعان جوق. مىنە, 90-شى جىلدارى اۋىل شارۋاشىلىعى داعدارىسقا ۇشىراعاندا, ورنەكتەن دە بەرەكە كەتتى. ورنەك اۋىلىندا قازىر بارلىعى 29 وتباسى عانا وتىر. ورتا مەكتەپ ورتالاۋعا, بيىل باستاۋىشقا اينالدى. بارلىعى ون ءبۇلدىرشىن عانا مەكتەپكە بارادى. ونىڭ جەتەۋى باستاۋىش مەكتەپتىڭ وقۋشىلارى بولسا, ۇشەۋى مەكتەپالدى دايىندىق توبىنا بارىپ ءجۇر.
– ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارى جەلىسىنىڭ كەپىلدىك بەرىلگەن مەملەكەتتىك ءنورماتيۆىن بەكىتۋ تۋرالى قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ 2007 جىلعى 21 جەلتوقسانداعى قاۋلىسىنا سايكەس ورنەك مەكتەبى جابىلمايتىن بولدى. ون بالا وسى قاۋلىداعى نورماتيۆكە سايكەس كەلەدى. ال قاۋلى بويىنشا ورتالاۋ مەكتەپتە كەمىندە 41 وقۋشى بولۋى كەرەك. بيىل اتا-اتانالار بالالارىن ورنەكتە قالدىرۋدان باس تارتىپ, قۇجاتتارىن وزدەرى اۋدان ورتالىعى قارابالىقتاعى قازاق مەكتەبىنە اپارىپ تاپسىردى, سوندىقتان مۇندا ورتالاۋ مەكتەپتە وقيتىن بالا قالمادى, – دەيدى قارابالىق اۋداندىق وقۋ ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى كاميل يبراگيموۆ.
شەكارادا, وبلىس, اۋدان ورتالىعىنان شالعايدا جاتقان ورنەك بۇگىندە وركەنيەتتەن شەتتەپ تۇر, وندا ينتەرنەت تە, ۇيالى بايلانىس تا جوق. قىس ايلارىندا جولدىڭ بارلىعىن قار باسادى, قاتىناستىڭ ءوزى ازاپقا اينالادى.
ورنەك اۋىلىندا قالعان 29 وتباسىنىڭ بارلىعى دا تەك ءوزىنىڭ قوراسىنداعى مالى مەن قۇسىن باعىپ وتىر. ونىڭ ءونىمىن قارابالىقتاعى جارمەڭكەگە شىعارىپ, ناپاقاسىن تابادى.
– ورنەكتەن ءدال قازىر كوشىپ جاتقان ەشكىم جوق. مۇندا تۇراتىنداردىڭ بارلىعى بولماسا دا, باسىم كوپشىلىگى 40-45 جاس ارالىعىنداعى كىسىلەر. اۋىلدان كەتكەن جاستار قايتىپ ورالمايدى. بالا تۋ دا وتە كەمشىن. اۋىلدىڭ بولاشاعى تۋرالى ەشتەڭە كەسىپ ايتا المايمىن, – دەيدى ورنەك اۋىلدىق وكرۋگىنىڭ اكىمى بالقيا قۇنانباەۆا.
وسىنداي حالگە تەك ورنەك مەكتەبى عانا دۋشار بولسا ۇندەمەي-اق قويار ەدىك. قوستاناي وبلىسىنداعى ءبىلىم وشاقتارىنىڭ 70 پايىزىن وسى سياقتى شاعىن جيناقتى مەكتەپتەر قۇرايتىندىقتان, بۇل ءوزى ۇلكەن پروبلەماعا اينالىپ وتىر. ال ستاتيستيكا بويىنشا ەلىمىزدە جىل وتكەن سايىن شاعىن جيناقتى مەكتەپتەردىڭ قاتارى كوبەيە تۇسۋدە. مىسالى, 2005 جىلى ول جالپى ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپتەردىڭ 52 پايىزىن قۇراسا, 2010 جىلى بۇل كورسەتكىش 56,5 پايىزعا جەتكەن. قوستاناي وبلىسىندا ءار ءۇشىنشى وقۋشى شاعىن جيناقتى مەكتەپتەن ءبىلىم الادى, ءار ون ەكىنشى بالا ارالاس سىنىپتاردا وقيدى.
– سىنىپتاردى قوسىپ وقىتۋ تەك باستاۋىش سىنىپتاردا عانا ەمەس, ءبىلىم بەرۋدىڭ نەگىزگى دەڭگەيىندە دە كەزدەسەدى. وسىنداي مەكتەپتەردىڭ باستاۋىش سىنىپتارىنداعى وقۋشىلاردىڭ 35 پايىزى, جوعارى سىنىپتاعىلاردىڭ 17 پايىزى ارالاسىپ وتىرىپ وقيدى. مۇنداي وقۋ ۇدەرىسىندە ساباقتىڭ ۇزاقتىعى ەكى سىنىپ ءۇشىن 22 مينۋتتان, ال ءۇش سىنىپتى قوسسا 15 مينۋتتان كەلەدى. بۇلاي وقىتۋ ساباقتىڭ تيىمدىلىگىن كۇرت تومەندەتەدى, ال شاعىن جيناقتى مەكتەپتەردىڭ كوپشىلىگى مۇعالىم تاپشىلىعىن وتكىر سەزىنىپ وتىر, -– دەيدى وبلىستىق ءبىلىم سالاسىن باقىلاۋ دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى ءباتيما داۋموۆا.
وتكەن جىلعى مەملەكەتتىك اتتەستاتسيا وبلىستاعى شاعىن جيناقتى مەكتەپتەردەگى مۇعالىمدەر
