بۇل, ارينە كوپ ويلارعا جەتەلەيدى. وسىنداي ساتتە كەڭ-بايتاق ەلىمىزدە ەرتەدە, وتكەن عاسىرلاردا ورىن العان, حالىقتى قىناداي قىرعان جۇقپالى ىندەتتەرمەن (وبا, سۇزەك, شەشەك, تىرىسقاق, كوكجوتەل, كوكالا جانە ت.س.س.) كۇرەسكەن دارىگەرلەردىڭ قايسار دا قاجىرلى ىستەرى ەرىكسىز ەسكە تۇسەدى. ءحىح-حح عاسىرلاردا ەڭبەك ەتكەن قازاقتان شىققان العاشقى ديپلومدى دارىگەرلەر مۇحامەتجان قاراباەۆ, ءماجيت شومبالوۆ, امىرە ايتباقين, حالەل دوسمۇحامەد ۇلى, سانجار اسفەندياروۆ, ابۋباكىر الدياروۆ, داۋلەتشاح كوسەپقاليەۆ, قازاقتان شىققان ايەل دارىگەرلەر گۇلسىم اسفەندياروۆا, اققاعاز دوسجانوۆا, راقيا شاگابۋدينوۆا-ەرمەكوۆا جانە باسقا دا اتى اتالماعان, تىزىمگە ەسىمدەرى ەنبەگەن دارىگەرلەر مەن فەلدشەرلەر اۋىر تۇرمىس-تىرشىلىكتىڭ تاۋقىمەتىن تارتقان, اشارشىلىقتان كۇيزەلگەن جانە وعان قوسا مەزگىل-مەزگىل باس كوتەرگەن ينفەكتسيالىق اۋرۋلارعا شالدىققان ادامداردى ەمدەپ, الدىن الۋ شارالارىن جۇرگىزىپ, سانيتارلىق-اعارتۋ ىسىنە ارالاسىپ, حالقىمىزدىڭ ورتاسىندا دەنساۋلىق ساقتاۋ ءىسىنىڭ قالىپتاسۋىنا ۇلكەن ۇلەس قوسقانىن ەستەن شىعارمايمىز.
ءيا, ەلدى كۇيزەلىسكە ۇشىراتقان اۋىرتپالىق كەزەڭدەر ەلىمىزدە از بولماعان. سول كەزدەرى ءومىر سۇرگەن ادامدار ونى جەڭۋ ءۇشىن باستارىن بىرىكتىرىپ, ورتاق ويعا كەلىپ, ءارتۇرلى ءىس-شارالار جۇرگىزىپ, قيىندىقتاردى جەڭە بىلگەن. ء«بىز نە كورمەدىك؟! اشتىقتى دا, توقشىلىقتى دا...» دەپ كۇرسىنىپ وتىرۋشى ەدى ەرتەرەكتەگى كونە قاريالار. شىنىندا, ءار ادام باسىنا تۇسكەن ىسكە كونەدى, سىناققا توسەلەدى, تايسالماي بويىنا كۇش-قايرات جيناپ, ايتەۋىر ءبىر شەشىمىن تاۋىپ, قيىندىقتاردى جەڭەدى. بۇل – ءومىر فيلوسوفياسى.
پرەزيدەنت سونداي-اق اق جەلەڭدى جانداردىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن شۇعىل شارالار قابىلداپ, ماسەلەنىڭ انىق-قانىعىن زەرتتەپ, بۇعان جول بەرگەن باسشىلاردىڭ جاۋاپكەرشىلىگىن قاراۋ كەرەك ەكەنىن باسا ايتتى. مۇنداي جاعدايلارعا جول بەرمەۋ قاجەت. قاۋىپسىزدىك شارالارىن قاتاڭ ساقتاعان ءجون. ونسىز بولمايدى. ەلىمىزدە جاريالانعان توتەنشە جاعداي, وڭىرلەر مەن قالالاردا كارانتيندىك ءتارتىپ كوپشىلىكتى قاجەتتى نۇسقاۋلاردىڭ تالاپتارىن قاتاڭ ورىنداۋعا شاقىرۋدا. اتتەڭ, ءالى دە تارتىپكە سەلقوس قاراپ, توتەنشە جاعداي رەجىمىن بۇزۋشىلار كەزدەسۋدە. وزگەنى ويلاپ, ينفەكتسيانىڭ تاراپ كەتپەۋىنە جول بەرمەۋ ماقساتىندا ءوز ومىرلەرىن قاۋىپكە تىگىپ جۇرگەن اق حالاتتى جاندار مەديتسينا قىزمەتكەرلەرى بلوك-بەكەتتەردە, سانيتارلىق پۋنكتتەردە, اۋرۋحانا مەن ەمحانالاردا كۇن-ءتۇن دەمەي تەر توگىپ ەڭبەك ەتۋدە. ءتىپتى قاۋىپ سەيىلگەنشە ءۇي-جايىنا بارماي, بالا-شاعاسىن اپتالاپ كورمەي, ءجوندى اس-سۋ ىشپەي ارنايى دايىندالعان پانسيوناتتار مەن جاتاقحانالاردا تۇرىپ جاتقاندارى از ەمەس. باعالاي بىلسەك, بۇل – ەرلىك.
كەيدە «دارىگەردىڭ ەڭبەگىن ومىردە نەمەن سالىستىرۋعا بولادى؟» دەگەن سۇراق قويىلادى. نەمەن سالىستىرۋعا بولاتىنىن بىلمەيمىن. بىراق دارىگەرگە ارتىلاتىن جاۋاپكەرشىلىك وتە ۇلكەن. ويتكەنى وعان ادامنىڭ بويىنداعى ەڭ قىمباتى – دەنساۋلىعى تاپسىرىلعان. اۋىر حالدەگى ناۋقاستى امان الىپ قالعاندا, ادامدار ء«بىرىنشى قۇدايعا شۇكىر, ەكىنشى امان الىپ قالعان دارىگەرگە راحمەت» دەپ ايتىپ جاتادى. ەندى وسىنداي جاعدايدا قۇدايدان كەيىن, ەكىنشى دارىگەردىڭ اتى ايتىلىپ وتىرعانىنان-اق وسى ماماندىق يەلەرىنە قانداي اۋىر جۇك ارتىلاتىنىن ءتۇسىنۋ قيىن ەمەس. استە بارلىق ماماندىقتاردىڭ ىشىنەن دارىگەر ەڭبەگى اسا ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىكتى قاجەت ەتەتىن, ەل-جۇرت سىيلايتىن ماماندىق. قايتىپ ناۋقاستى اجال تىرناعىنان اراشالاپ قالام دەپ دارىگەر جانىن دا, جۇرەگىن دە, ءبىلىمىن دە ايامايدى.
قازىر اللاعا شۇكىر, مەديتسينا قارقىندى دامىدى, دياگنوستيكالىق مۇمكىنشىلىك ارتتى, جۇرگىزىلەتىن ەم-دوم شيپا بولۋدا, ءتىپتى اعزالاردى الماستىرۋ وتالارى ومىرىمىزگە باتىل ەنگىزىلدى. كوپتەگەن قاتەرلى ينفەكتسيالىق اۋرۋلار ەلىمىزدە مۇلدەم جويىلدى. ويتكەنى قازىرگى دارىگەرلەر ول اۋرۋدىڭ شىعۋ سەبەبىن, زەرتتەۋ جولدارىن, كلينيكالىق بەلگىلەرىن, ەمدەۋ ءتاسىلىن جانە پروفيلاكتيكالىق ءىس-شارالاردى جاقسى بىلەدى. بۇل كۇندەرى ەلدى دۇرلىكتىرىپ تۇرعان قاۋىپتى كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىنا دا جاقىن مەزگىلدە تۇساۋ تۇسەرىنە سەنەمىن. كوروناۆيرۋس ەپيدەمياسى قازىرگى ادامدار الدىندا, مەملەكەتتەر الدىندا تۇرعان ۇلكەن ءبىر سىناق, ۋاقىتشا, وتكىنشى قيىندىق دەپ قابىلداعانىمىز ءجون. ونى جەڭۋگە اركىم اتسالىسۋى كەرەك. قازاقتا ء«تۇن ارتىنان كۇن شىعادى» دەگەن قاناتتى ءسوز بار. امان بولساق, بۇل ىندەت تە جويىلادى. پرەزيدەنت ايتقانداي, ەلدىڭ قامى ءۇشىن باستاعان ءىسىمىز قايىرلى بولادى دەپ سەنەمىز!
ساعىندىق وردابەكوۆ,
دارىگەر-حيرۋرگ, مەديتسينا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور
تاراز
